Home      E-tiedsjrif      archief
 

 

16-8-2010
ALARM

De goonsdag, dat waor hunne oetgaonsdaag. An woende op de Zabstraot en Merie op de Toongerseweeg. Merie góng daan mèt de bös nao de Klevariestraot, stapde dao oet en leep nao de Zabstraot. Loupe kós ze good, want ze waor jummers lang bij de zjimnastiek gewees en leep de hoonderd meter ’t gawst. Meh dat waor al weer lang geleie. Ze kòs ziech evels nog good oet de riezer make. Wie ze de Zabstraot in leep, zaog ze An al aan de deur staon. Die waor altied proont in tied. Ze wis ouch perceis wie laat de bös kaom.

‘Zo,’ zag Merie, ‘dao zien veer weer.’

‘Gelökkig. Iech bin blij tot iech diech weer zeen.’

‘Meh de wèts toch tot iech twie ingelbewaorders höb,’ lachde Merie.

‘Iech weit ’t, iech weit ’t. Meh die doen hun pupsen ouch wel ins touw.’

An sjöddelde benkelik häöre kop. Noe zaog An wel dèks häöre geis kroepe. Ze had ’t ouch neet gemekelik, meh jeh, die bein móste ouch hoonderd kilo drage. ’t Waor ’ne papzak, meh wel ’n löbbes. Meh ze koum wel ins gaw vaan häören aperpo. En ze sleep slech.

‘Zalle veer ins door de Linkelestraot gaon,’ vroog Merie.

‘Miech bès, daan kin iech dao ’n staotsloot koupe.’

‘God zegene diech mèt de hoonderddoezend en miech mèt ’t kleigeld,’ lachde Merie.

‘Dat wèt God allein,’ meinde An filosofisch.

Wie ze aon ’t begin vaan de Linkelestraot waore, bleef Merie obbins staon en loerde nao ’n klein woeningske.

‘Miljaar,’ zag ze, ‘noe bin ich hei al zoe dèks langs geloupe en obbins zeen iech wat ’n ammezant hoes ’t is. Dat kump umtot iech nao bove loerde en dat mós de mins dèkser doen. Kiek, ’t is vaan 1628. Dat is toch al aajd.’

An loerde ouch.

‘Meh ’t is wel vaan 1928. Kiek mer, dao steit ’t.’

Merie zaog ’t noe ouch. En dao stoont ouch dat ’t in 1928 herstèld woort. In 1928 waor ’n soortemint gievelstein geplaots. Meh wat ’t veurstèlle mós, dao hadde ze alletwie gei benöl vaan.

Wie ze e stökske weier waore, bókde An ziech obbins kuimenterend en raapde get vaan de groond.

‘’ne Mins moot toch ouch wel ins nao de groond loere. Zuug ins wat iech hei höb.’

Ze leet triómfantelik ’n bäörs zien. En die waor good gevöld.

‘Dee gelök heet, hoof mer in z’n hand te kakke, daan heet ’r ’n vlaoj,’ reep Merie.

Op dat momint kaom um d’n hook bij de winkel boe An häör loot wouw koupe e meidske dat oetzaog of ze häör eurt neve häör tes had gestoke.

Nao links en rechs euver de groond loerend kaom ze op hun aof. Ze waor chic, häör kleid rook nao cent.

‘Die heet get verlore,’ zag Merie, ‘nao mien meining zit die in de pits wie ’ne sjeet in ’n ziemslere brook.’

Dat waor ouch zoe, want ze bleek häör bäörs verlore te höbbe. An zag tot zie ’n bäörs gevoonde had. Meh An wouw zekerheid en vroog wat veur kleur dee portmenee had, of e baankpeske drin zaot, wat häör baanknómmer waor, wie häöre naom waor. Wie ze zoonder mankasie voont tot de bäörs vaan de juffrouw waor, gaof ze häör de bäörs. ’t Meidske waor blij wie ’ne kèrmisduvel.

Wie An ’n loot gekoch had, lepe ze nao de Vroom. An mós e kedo koupe veur häör kleikeend. Dat waor zoe gebäörd en denao gónge ze nao de beuk kieke. Ze laoze alletwie gere, beuk stoonte good bij hun aongesjreve. Nao ’n haaf oor links en rechs get geblajerd te höbbe, gónge ze nao d’n oetgaank. An waor ’t ierst dao. Meh in tot ze door ’t detektiepeurtsje leep, hoort ze e duvels en indringend piep, piep, piep. ’t Bleef aon de geng. An stoont stief vaan sjrik. Wat waor ’t daan noe? Had ze vergete te betaole? En alle lui loerde nao häör. Dao mós wel get mis zien. Ze waor ’ne misdiediger. Ze zouw de gevaangenis in gaon. Dat kós neet aanders. Wat zou häör petekeend wel zègke, bomma in ’t cachot. De klame zweit braok häör oet. Meh obbins verreet ze ziech vaan de gif. Wat meinde de lui noe wel, ze leet ziech gevaange numme? Mèt e geziech zoe wit wie kies, taffelde ze de Groete Staat in. ’t Hatelik gepiep bleef in häör oere klinke. Ze had nog mer e klein stökske geloupe, wie Merie bij häör kaom.

‘An,’ vroog ze versjrik, ‘Wat bis te in gaodshierenaom aon ’t doen?’

‘Jao, dao bin iech ouch benuid nao,’ zag ’n mansstum.

Dat waor de securitymaan vaan Vroom.

‘Gaot mer röstig mèt. Lang han, väöl sjan.’

‘Meh menier,’ zag Merie, ‘meint geer tot ze get gestole heet? Niks devaan. Hei, loert mer, iech höb de bon.’

De maan keek de bon nao en ’t klopde.

‘Meh geer mot toch eve mèt nao de winkel. Want es dat alarm neet van ’t kedo weurt gehaold, blijf ‘t ummertouw piepe es geer bij us binnekomp.’

Ze spraoke aof tot heer gewoen trök zouw loupe nao de winkel en dat zie häöm zouwe volge. Zoe gebäörde ’t ouch. Alles woort gerangeerd en denao kóste ze zoonder piep de winkel oet. Bij La Ville gonge ze e hepke ete, meh smake deeg ’t eigelik neet.

‘Iech maakde miech zörg euver oongelagde eier,’ zag An mistruusteg, ‘’t góng miech dun door d’n derm’

‘Jao,’ meinde Merie, ‘de waors de kluts kwiet.  Meh treure kin gei leid verdrieve.’

Toen kós dao bij alletwie e veurziechtig lechske vaanaof.

Mestreech, Leo Sins
 
 
3-8-2010
Eyjafjallajökull

 

Zach pruttelde hae nao baove

de lava oet de Ieslandjse vulkaan

sjtilkes woor `t eine heite aove

die zich sjpiejde `n vriejer baan

 

Zao woor zie sjprènklaevend

en bratsjde rouk en deilkes asj

de nuëdige ambras gaevend

womit de dampkrènk is verrasj

 

Pès killemaeters hoage wouke

vόrmde zich ein sjtuërend lèntj

naeve`t baovenatuurlik rouke

dreve asjdeilkes mit op de wèndj

 

`t Vleegverkieër kreeg es foaj

`n loch vol glaas zandj en gruus

me koos neet vlege in dae knoaj

de natuur zat ze väör kόmfuus

 

Nao de mach van moder natuur

en häör raodsels möt me danse

ouch al sjpiejt ze waal `ns vuur

en geit ze metoere väör `t ganse
 
Guus Kitzen, Sjipperskirk
6-7-2010
Aezelswins
aezelke sjtrek dich

neet veur mich

ich bön content

mit waat is

en weer geit

’n aezelsoor

wil ich lene

veur de laezer

dae mit ’n vaaj

genoge nump

en zich neet ein

ouch geen twee

keer sjtoot

aan dezelfde

sjtein, ia!

 

Marianne Wulms- Hovens, Remunj

 
18-6-2010
Mobi-Miep
’t Is taegeswaordig neet mier weg te dinke oet ’t straotbeeld. Op de fiets, in d’n auto, op ’t terrasje en in de lif. Bekans idderein haet um. De mobi!
De meis waanzinnige, irritante, leuke, simpele deuntjes kriegs te te hure as zó’n dink aafgeit.
Wie verzinne ze ‘t?! Beej sómmige geluje hebbe minse de neiging um van wiek te houwe. Iddere kroetmoel haet waal zó’n dink. Ouk beej ós thoes hebbe weej zó’ne mobi. Zó’ne draagbare liliputter-tillefoon. Mien bure aan de rechterkant ouk. Dreej stöks. Buurman Pascal, buurjungske Kelvin van nege jaor en buurmaedje Prissilla van elf. Ik bin bliej det die neet dök met zien dreje taegeliek in d’n haof zitte. Stel óg ens veur det die op ’t zelfde moment tillefoon kriege! Minnig discotheek zoel dan jaloers waere.
Veural buurman Pascal gebroek um veur alles. Zelfs als hae emes wilt gaon belle, SMS hae iers ein berichje det hae dae persoeën dalik zal gaon belle. Krankjorum gewoeën. D’r wuurt dan ouk neet veur niks gefluusterd det dae Leuth haet verraoje veur ein laeverwors…
Maar good. Beej de rechterbure hebbe d’r dus dreej eine draagbare tillefoon. Allein buurvrouw Miep neet. Die vint ’t maar zund van ’t geld. Die geit lever CD’s koupe veur de monete. Veural smartlappe CD’s. Dao is ’t aan verslaaf. Ziene mins Pascal is al maonde aan ’t praote um Miep ouk zó’ne mobi te laote koupe. “Det is hendig en guf ein veilig geveul as te ’s aoves laat allein op paad bis”. Maar dan zag Miep det het noeëts ’s aoves laat allein op paad geit. Det moch ’t immers toch neet, van ziene Pascal… “Maar ’t is ouk good um eine mobi te hebbe veur as te pech met de wage kriegs”. Maar dao op zag Miep det het ’t riebewies nao ach kier exame nog neet had gehaold. Nae, Miep hoofde genne mobi. Punt oet!
Wies det ’t op eine zwoele koupaovend met Pascal same door de stad leep. Wie altied meus ’t effe nao de CD winkel en dao zoog ‘t, as ein setje beej mekaar, de nieje CD van Handré Azes, getiteld; ‘Ik kwijl’ en eine geel/greune mobi. Die woel ’t netuurlik metein koupe. Maar det ging allein met dae mobi d’r beej. En nów hoofde Pascal neet mier ore lang te praote. Miep kóch zich ’t setje en thoes aangekómme ging de CD-volume op hard. En de mobi woort van erme ozel laat op de aovend oet de verpakking gehaold. Zien jónge neumde um vanaaf de volgende daag dan ouk mobi-Miep. Allein gebroekde ’t um noeëts. De halve tied loog det dink boete op de tuintaofel. ’t Had um neet nuedig. Wies det….Pascal veur ’t werk ein paar daag weg meus en de kinder met scouting ein wiek-end op hike ginge. Miep waas noeëts allein en ’s aoves dach ’t beej idder geluud det d’r waat aan ’t hendje waas. Verdölleme, wat waas ’t schouw. En opens vroog ’t zich aaf of de deur van de schop waal op slaot zoot? ’t Leep op pantoefels door d’n haof nao de schop. ’t Waas duuster. Gorreju wat waas Miep schouw. ’t Begós te razele. Bekans te bäöke. ’t Waas zakkeduuster. Hoort ’t dao neet wat? ’t Leep zutjes aan wiejer. De maon goof bekans gen leech. Gelökkig waas de deur op slaot. Truuk nao de keuke. Nondepie waat akelik. Miep deej bekans in de bóks. Wie ’t weer ’t hoes binne woel gaon bleek de keukedeur toe te zien geklap. Ouk op slaot! De sleutel loog binne. Miep rakde in peniek. Wat meus ’t doon? Wegkroepe tösse de knien in ’t knienehok? Zich verschule achter de rododendrons? Gaon kwaeke? ’t Waas richtig bang. “Wach ens effe? Ik heb miene mobi toch zekers op de tuintaofel ligge. Ik gaon mien zuster belle of det neet wilt kómme”. In d’n duuster leep ’t richting tuinbank. Wat waas ’t stil. Wat waas ’t duuster. En wat waas Miep schouw. Nog ein paar maeter en ’t zoel beej ziene geel/greune mobi zien. Beej zien redding. Nog ein klein stökske. En juus wie ’t de erm oetstook um ziene tillefoon te pakke klónk d’r ein enorm kebaal oet det dink. Ein sirene van ‘ne pliesiewage, maar dan harder dan hard. ’t Deuntje van ziene mobi. Det had  Kelvin d’r in gezatte. Miep vloog van ings en schrik waal dreej maeter achteroet. Zien hert klopde op de meis gekke plekke. Nog noeëts had Miep gevlook. Maar nów… De volgende daag waas mobi-Miep weer gewoeën Miep. Ziene mobi loog in d’n haof. Neet op de tuinbank. Maar beej de drek-zek!
Hans Jacobs, Venlo

4-6-2010
Vrugjoar ieloeziejoeën
 
Alles jeet v’rbij
Óch de tsiet va kauw en sjnei
En kunt ins jód ’t zönsje eroes
Dan zies te al jauw d’r ieësjte sjpraos.
 
Va wieds ing meële zingt.
In de wei ee sjöafje sjpringt.
Inne pierik kunt al oes jen eëd.
Merkt e dat ’t vrugjoar weëd?
 
Noen weëd alles jreun,
’t jraad de sjtruuch en beum.
Kiek wie alles leëft en wieëst,
Die klure, ing sjpas vuur tse zieë.
 
D’r pieëdsjeboom al bluit,
’t liesterwiefje bruit
en sjtaunend has doe dan jezaad:
Wat hat d’r heer dat sjun jemaad.
 
Kirchroa, M. Housen-Niewerra
 
21-5-2010

Toon Hermans: “Ich houp dat Veldeke ummer blif besjtaon.”

Uvver de achtsieg, mar nog ummer aktief. Sjrieft, sjildert en zingt jiddere daag en kunt óch nog dök jenóg in ’t nuits. D’r Toon Hermans oes Zitterd is al zie jans leëve lank deë Limburjer in ’t Hollendsj of in ’t boeselank. Óch al woeënet heë in ’t Hollendsj, en kallet bauw wie inne richtieje Hollender, zieng jesjiechte is die van ós. Heë kalt óch nog ummer ee örndlieg wöadje plat. Zie jans bewós leëve lank koam ’t blad Veldeke bij hön heem in de brivvebus en doa woeët óch nog in jeleëze. An d’r kal mit inne richtieg jroeëse.

 

Wat is heem?

“Es te de conference kins van de Sinterklaos dat wits se dat ich vreuger neit gelökkig waor in Zitterd. Dao kaom ich ouch al jaore neit meer. In ’t zude kom ich eigelik allein nog mer um veursjtellinge te gaeve en umdat miene zoon noe ein galerie in Mesjtreech haet.

Toch höb ich alles van ’t zude mitgekrege: ’t geloof, de opvattinge, mien meininge, mien taal, al mót ich d’r dan metein biezègke dat ich de luuj oet Kirkrao neit of nauweliks kan versjtao. Ich höb dao vreuger ’ns in eine sjoonswinkel gewirk es jong van e jaor of vieftieën, zestieën, in de tied van Hans Stelzmann en Hans Keulen. Joeja, joejajaja, zónge die. In eine zaal zo gezellig. In dae winkel kaom eine miensj, dae op de koel wirkde. En dae zag taege mich: Jong, jef miech jevellies vuur zivve fennieg knoebelsneël. (knoebelsneël huit me ónger de hakke van de sjong, dan versjliese de sjong nit zoeë flot, red). Dat waor sjienees veur mich. Vraog mich weier neit nao jaortalle, want dao höb ich de pes aan.

Mer good, de vraog waor, wat is heim? Thoes? Ich veul mich nörges thoes. Ich bin viefentwintig kier verhoes in mie laeve. Dit hoes is sjpeciaal umdat ich ’t höb gekoch, same mit mien vrouw, vlak veurdat ze sjtorf. Daodoor krig ’t ein gans anger beteikenis es die veurige hoezer. Dat is veur ’t eesj in mie laeve dat ich zo’n heimgeveul höb. Heim is hie, dat wo ich ein heim höb gemaak mit Rietje. Veer leipe hei door d’n haof en dit hele gebouw waor hielemaol niks, en zie zag: Jao, dat móts dich koupe, jong.”

 

Wat vuur rol sjpilt de taal in dat heem veule?

“Ich geluif neit dat dat ein grote rol is. Ich bin meer es eine hawve eeuw weg oet Limburg. Ich höb altied oetgedrage dat ich eine Limburger bin, want die geaardheid blief natuurlik bie dich. Ich geluif neit in luuj die nao Canada gaon. De aarde, de geaardheid zit in eine miensj. En es ich wil, zit ich binne ein hawf oer in Limburg. Luuj die oet hun landj weggaon, zeen ontaard. Ich sjpeelde in Toronto veur ein Hollands publiek en nao de veursjtelling woorte v’r oetgeneudig um mit te gaon nao eine club, de sjoonste en sjiekste. Dae directeur dao woar Mestreechteneer en wie hae mich tot ziens zaet, buig ’r zich nao veure en zaet: es d’r ’ns get vrie kump op ’t Onzelievevrouwplein, al is ’t mer eine kleine kaffee, dan laot ’t mich weite. Op zo’n meneier blief ich ouch altied van Limburg hawte. Dat zit in mien blood en in mien herses. Dat is de Limburgse zeel.”

 

Wat hult dat dat in, die Limburgse zieël?

“Dat kins te neit verklaore. Alles van ’t versjtandj kins te verklaore, mer de zeel neit. Mer ich höb ’t dao dèks euver gehad mit Gé Reinders. Dae haet d’r ouch ’n leedje euver gemaak. D’r is natuurlik ein mentaliteitsversjil tusje Limburgers en Hollenjers. De Hollenjer is ei keukske, de Limburger is eine vlaai. Dat is misjien ein get materiële gedachte, mar dao zit toch ein bitje waorheid in. Ze zeen allebei zeut, mer de Hollenjer is get dreuger, eenvoudiger en ze krake. Mer daomit is lang neit alles gezag. God haet de miensj gemaak en neit de nationaliteite. Zo woort ich vreuger altied vergeleke mit Wim Sonneveld en Wim Kan, dat nuimde ze de drie grote. Nou, op de eesjte plaatsj höb ich mich noots groot geveuld, want ich heisj neit toevallig De Groot. Mar ich haw ouch totaal gein affiniteit mit die luuj. Dat kaom toch umdat ich oet Limburg kom.

Es te de Limburger kins sjtelle es eine miensj en ich ving ’t heel bekrompe es te zo geis dinke, dan dink ich dat dae väöl aan zichzelf twiefelt. En ich ving ze aansjtellesj. De meiste móts te in de gate hawte. Dat is van oudsher, want vreuger ginge ze biechte en dat kóste ze zègke wat ze hawwe oetgesjpook en dan ware ze ’t kwiet. Dat is misjien get cartoonechtig samegevat, mer zo vuil ich ’t.

De Limburgse taal ving ich ein van de sjoonste van de ganse waereld. Ich höb neit väöl talekennis, mar ich loester goud. ’t Italiaans is prachtig, mer ’t Limburgs ouch. ’t Medoliese van de taal, de klanke. Limburgse dichters wie Kemp, dae maakde dao goud gebroek van. Dae sjreef gein gedichte mer klenkskes, klinkende kleure. Dat höb ich ouch ’n bietje. Ich höb noe ein leidje gesjreve dat hit: wo is de sjneë van veurig jaor, in ’t plat. En dat kump ouch op de nui plaat.

Ouch de Limburgse humor is tiepiesj. Dae sjaele zeiver. Die angere vertèlle allemaol get wat get um ’t lief haet, mer dat höb ich nooit gedaon. Lèts haw ich Freek de Jonge hie nog zitte, mer die minse benadere dat vak totaal angesj. Die gaon zitte dinke wie ze noe ’t leukse leuk kinne zeen. Alles wat mit gekkigheid te make haw, dao höb ich get van gelierd. Ich höb hiel väöl gelierd van butereedners, van de kirmes, of van ’t sirkes. Hai Peëtesj oet Zitterd, zo komiekje, dae leep ich achternao, haw zo bolheudje op. Humor höb ich als kindj al flot gevónge. Ich maakde mien mam aan ’t lache dat ze verrekde mit de sjtomste dinger. Waor ich in de sjtad gewae en dan vroog ze: wae bis te taege gekómme en dan kós ich die luuj precies naodoon. Wo dat vandaan kump weit ich neit en dat is ouch neit belangriek. De dinger die-s te neit kins weite zeen toch väöl intressanter es wat se waal kins weite. Ich doon de meiste dinge nog altied ónbewus, zèk mer, ich bin ummer bewusteloos gebleve.

Ich wil neit zo väöl weite, dat hingert mich allein mer. Ouch de wetensjap, dao kin ich niks mit. Ich zit te dinke en lees Augustinus, Pascal en Schopenhauer, maar ’t truf mich neit. Die zeel blief wat ze is en waor.

Ich bin bezig mit e book, gein autobiografie, want es te gein ciefers wils neume, dan weurt ’t sjrieve van ein autobiografie lestig. Ich nuim ’t mer ’t Laevesbook en dao kump dat ouch in te sjtaon: ich doon dinger wovan ich neit weit dat ich ze aan ’t doon bin. Es ich op de fiets sjtap en dink: noe sjtap ich op de fiets, dan is ’t opins väöl lestiger gewore. Mit grote dinger is dat ouch zo. Dat is mit kuns zo en ouch mit theater: es te wits wat se geis doon, dan is ’t ummer niks.

Laeftied maak gaaroet niks oet. Ich weit nog dat ich de eesjte kier woort gekónfronteerd mit miene laeftied, dat waar toen ich viefenzevetig woort. De Vara ontvoerde mich in eine limousine nao ein sjportsjtadion in Antwerpe en dao kreeg ich zoene wielertrui aan mit ’t ciefer 75 drop. Toen dach ich, jong, doe bis oud. Mer dat maogs se neit dinke in mien vak en zeker neit mit de conditie die ich höb. Ich wil nog zo väöl en ich kan nog zo väöl make.”

 

Wat betseechent Veldeke vuur uuch?

“Funs, miene braor, dae waor ummer lid van Veldeke en dae sjreef dao wal ’ns in. Ich heur ma nog zègke: dao lik Veldeke en dan loog ’t op taofel en dat waas zo’n klein beukske. Dat woort ummer gelaeze. Allein veur die herinnering al, ving ich Veldeke simpatiek. Mer ’t is uniek in zien saort en dat mót blieve. De dorpsheid mótte v’r aafbraeke, mer dat wil neit zègke dat veer gein plat meer mótte kalle. Ich houp dat Veldeke ummer blif besjtaon.”

Kerkraads, Paul Weële

Sittards, Toon Hermans 

 
6-5-2010 
Lentezόn

 

De allerieëste lekker lentezόn

zόw me gaer e muulke gaeve

Zie is ein geleefde krachbrόn

brunk wermte mit nuuj laeve

 

Laot häör leech mer sjiene

väör όs lief is zie eine zaege

Lieët reste wèntjer verdwiene

bruk de kaw, verdrif de raege  

 

Hieël veulbaar lenge de daag

eine hanesjrei wie me zoa zaet

Sjoan waer verangerd όs gedraag

me preuf wat 't boetelaeve haet

 

Äöveral zuut me al de spaore

wo katsje greuj oet `t dorre krup

Wilge kattele mit zilverhaore 

en aelzebleuj aan ries en tup   

 

Lèmkes make de gekste tuën

en hun moders ujer haet `t drök

Jόnk laeve is al hieël gewuën  

jederein is blie mit dat gelök

 

Veugel fluite ein sjieke pertie

rempetempe väör daag en dauw

Häöres roekoewe achter ein zie

en däölkes kraome in de sjouw

 

Me haolt zomerkleier oet de kas

al is `t nog gaaroets niks te werm

Geit me efkes zitte op ein terras

höbs se lever toch get om dien erm

 

Lentezόn is natuurlik en illegant

geuf nuuj krach en laevesmood

Häör versjiensel straolt sjarmant

ich hawt van häör, ze deit όs good

 
Guus Kitzen, Sjipperskirk
 
20-4-2010
Eindelik lente
 
De musse sjriewe ’t van de dake
’t is miert, tied om op te sjtaon
tied om oet de vaere te kroepe
de wintjerslaop dae is gedaon
de crocusjes wege zachjes
ze bewaege in de windj
de zon wert sjtiekem al wat wermer
ich huur ’t lache van ’n kindj
deze wintjer doerde langer
of misjien liekt det allein maar zoe
met al dae sjnie en al det vreze
maar ’t is hoeg tied want noe
is ’t tied om op te rume
weg met mutse, dasse, jes
de sjlei geit weer oppe zulder
weg met handsjoon inne tes
deure aope en ouch rame
laop nao boete en kiek maar ens róndj
aom deep in en ruuk de lente
frisse miertlóch, hiel gezóndj
 
Mariet Knippenberg, Kessel
 
9-4-2010
Oet 't book:
D'r Hergod versjteet óch plat
 
As Ósleveheer ’ne Limburger waas

 

As Ósleveheer ’ne Limburger waas,

vroog ich Hem in ’t plat

det gevreigel van de luuj

waert Geer det neet zat?

 

Al det mekkere en gesjtechel

euver landj, geldj en mach

kint Geer dao nieks op vinje,

of höb Geer intösse get bedach.

 

De waereld is zo groot

de miens, ocherm zo klein

Geer höb de waereld zo gemaak

plaats genóg veur ederein.

 

Toch zeen luuj nooit tevreje

wille altied ’n bietje meer

zeen veur de duvel neet meer bang

nog nimmer veur Uch, Leveheer.

 

As Geer ’n bietje plat versjtaot

En, as ’t efkes geit

laot de miens dan inzeen

riekdóm is… as d’r zich versjteit.

 

Toos Benjamin, Remunj
 
30-3-2010
Zjwane

 

Wie twieë

witte buëtjes

drieve ze knoevelend

op 't water

zörge mit verwόrde hels

en illegante leefde

väör later

 

Weus genèsteld

lègke ze tösje ingepawmde tek

zwanger eier sjoan

alle jaore

wo oet nuuj laeve

in floerig dόns

wurt gebaore

 

Bie gevaor

impessant

zètte ze eine hoage rök

doon kisjend

besjerme

gaon väör nemes trök

 

Same vertaere ze

ieëwige troew

in hunne laevesgank

pès me

sjturf

mit zjwanezank

 

Guus Kitzen, Sjipperkskèrk

19-3-2010
In ee eks-je sjteet e

In ee eks-je sjteet e
jraad wie angesj óch
en kiekt wie vier ‘t maache.
Zieng eugs-jer sjtrale
ziene laach is jroeës jenóg,
vier zient wat heë wil zage.

 
Dan sjnapt e ziech
papier en pen
en vingt jet aa tse sjrieve.
Jeluklieg
um bij ós tse zen
heë weul nog jeer jet blieve.
 
Heë winkt noa ós
en zeët adieë
jeweun en plat eroes.
Heë jeet tse vós,
broecht jinne dank tse krieje,
d’r Jo lieët ziech zelf eroes.
 
In ee eks-je veule vier
inne winksjtoef keure
D’r Jo zeët ós als letste:
Vier mósse wieër
woahin de tsiete veure
mar die mit d’r Jo woare de betste.
 
Vuur d’r Jo Jaejer
Van d’r Paul Weële
2-3-2010
Hutje mutje

Vieëbedrieve rake dèks in de penaerie

Kriege zoa mer krenkdes in hun stel

Ein baksil is de brόn van de mezaerie

Geplaogde boere zitte danig in de knel

 

Ieës de keu,doe verkes,en noe de geite

Is hutje mutje laeve ech waal gezόndj

Vieëdokters maoge in alle leid noe zjweite

Laote rume en όntsjmètte nog de strόntj

 

Mer moder natuur al zόw me `t wille

Hiltj neet ummer van nog mieë en mieë

Want dan struit ze sjtikkem get baksille

Wat rampzieëlig is väör bedrief en vieë

 

De toekόms zal zeker gaon bewieze

Dat d`r ein grens is es t’r te väör steit

Krig me dat te laat pas in de sjmieze

Kos `t nog väöl laeves, wie noe de geit

 

Guus Kitzen, Sjipperskèrk
 
1-2-2010
Zjwaegelke
 Naerzaam

in jaorring

versjtaoke,

ligke sjeut

van de eikeboum

dae zaog d’n aansjpenner are       

allewiel aos

mien groatvader

zien wiesheid

leus te in römpjsele en keëne
 

bössel roaj sólfer

in e zjwaegeldeuëske

zjwaegelsjtekske, 

sjprok, sjplinter

van waat t’r oats waor

vreë langs ’t sjoerpepier

sjarsj e vlemke
 

aafgesjtaoke,

aafgebrend,

oetgepoest

op g’n aerd gesjmete

oetgetrap

 
mer

sjtenjig

vunkelt

e sjtrang vlemke
 
Leonne Cramers, Gelaen
 
12-1-2010
Sjnoef dich die radies
 

Lets zoos ajjen Hotmanspief

’ne auwe beddeleer i jen zief

en hilt d’r hód op, noe en daan

joof inge jet deë erme maan

 
E fie mademsje, aajedoa

i loeter zie, bleef bij ’m sjtoa

en wórp d’r auwe – huurt ins jód –

’ne inkele pennik i jenne hód.

 
Het vroaget doabij: «Mein lieber Mann,

wie fingen Sie denn das nur an,

dass Sie auf Ihren alten Tage

noch betteln gehn in Not und Plage?»

 
«Mademsje, dat is jauw jezaad!

Iesj han ‘t jraad wie duur jemaad,

drum zits iesj vleddig noe d’rnevve,

iesj han tsevöal de erme jejevve!»

 
Wiel Hermanns (1885-1958), diechter en sjriever oes Oche
21-12-2009
Truuk

Truuk nao toen, truuk nao de tied

toen ónsjuld nog besjtong

toen miene waereld Kessel was

toen ich nog vlinders vong

de daag die leke eindeloos

ich hej mien fantasie

=t laeve waas ein avontuur

alles waas interessant en niej

mien aojers ware d=r veur mich

ich kos altied op ze telle

moder zorgde veur ur gezin

pap kos geweldige verhaole vertèlle

soms dink ich waal, wat waas ich greun

ich höb d=rnao nog zoevuul gelierd

gen zorge, gen ech verdreet

en ging eins get verkierd

den rende ich gauw nao hoes

en veulde mich dao geborge

want ich wis nao elke donkere nach

kumt weer =ne onbezorgde, heldere morge
 

Mariet van Knippenberg, Kessel

6-12-2009
Bankrot

Wie lang nog geit ózze krizus doere

zeen finansjele grajers dat mit sjoud

Me kan neet gans in`t duustere loere

mer urges zit in rechgeveul get fout.
 

Bankeers zatte zichzelf in `t zunke

touverde boanesse oet ein aw zök

Bestuurders keke neet op ein tunke

me koos ritsele van angermans plök
 

Väöl banke zaote flink in de penaerie

hunne sentewinkel stόng op `t kiepe

De äöverheid hόlp ze oet de mezaerie

en moos ze flot mit miljoene stiepe
 

De samelaeving laef noe mit de sjaaj

nog aldaag rolle nuuj lieke oet de kas

Laot όs blieve vechte taege alle gegraaj

names “Jan mit de patsj’’bedank alvas

 
Guus Kitzen, Sjipperskirk
 
24-11-2009
Wie ein herfsblaad
 
Lachend in de zónnesjien,
versjluerend zien sjtervespien,
't laeve vol nog in gedach,
al koum nog neit zien lèste nach,
mit gouwe hart in doje randj,
verzónke dan in 's-Herenhandj.
 
Wènt ouch 't aerdse leich vergeit,
weit mer zeker dat 't urges sjteit,
opgenómme nao die sjmart,
in ein sjtraolend bloumehart,
wo jeder blaad zich plooiend sjik,
zodat gein anger wurt gevrik.
 
Laot ós saam de wèntjer bènnegaon,
zónger treurig nog te sjtaon,
begriepend waat dat blaedje deit,
ouch ós te wachte sjteit,
en euverpeinzend in gedach,
Dat ouch ós ein veurjaor wach
 
Richard Leinders, Zitterd
 
6-11-2009
Konzaer in innsbruck
veur kurt equiluz
 

=t is neet väöl de aoveslóch

wo euverdaag de zón nog sjeen

arkadenhof ein mannesjtum

en =t refrein o come again

en wied eweg taege de berg

gaon doezjend lempkes aan en oet

=t leechsjpaor van ein kabelbaan

de sjien achter ein vinsterroet

en altied mer die milledie

wiewaal de klank allang verdween

john dowland=s booke of songs or aires

kóm bie mich trök o come again...
 

Remunj Paul van de Goor,
Jebroechd bij de poëzieroute
óp d'r 12e LiLiLi-daag,
oktober 2009 i Heële
 
30-10-2009
Baove op de wachtore
 

Boete aan de kille horizon

wao de kawwe windj sjniet

kómme d=r twee aangesjneld

Mit misjiens hun besjtömming in zich

Voetvolk det kump en geit

vrouwe sjaars gekleid

baove op de wachtore

kieke prinse neit op =t tafereel
 

=t Is al laat, väöl te laat

dus laot ós eerlik zeen

veer höbbe dit al mitgemaak

kinne neit meer trök nao =t begin

zag d=n deif mit =n zachte sjtöm

en vervolgde zien betoog

AD=r vilt niks te haole hie

zo hae de waorheid loog.@

 
AZe numme dich aaf, wat-s te al neit bezits

lègke dich weurd in de móndj

Ich kin =t hie neit meer aan

alles dreit mich róndj

zag de nar taege d=n deif

en prompt zien lèste zin

wiezend nao =t katteluuk

D=r mót hie toch =ne oetgank zeen.@

 
All along the watchtower, Bob Dylan

vertaling: Bart Oostindie in 't Zittesj

Dylan geit plat, 2008, Venlo

 
20-10-2009
Leo Huys is op 7 september 2009 op 83-jarige leeftijd in Sidney (Australië) overleden. Hij werd op 25 november 1925 geboren in Tegelen als zoon van het echtpaar Huijs-Driessen dat de Tegelse Courant uitgaf. Tot 1961 was hij zelf redacteur van die krant. Daarna emigreerde hij naar Australië, waar hij het tot decaan van de universiteit van Canberra bracht, waar hij ook woonde. Op 79-jarige leeftijd debuteerde hij als romanschrijver met de dialectroman Dae zomer in 't Krüts, waarin hij op zeer plastische wijze het wel en wee van enkele Tegelse jongeren tijdens de crisis van de jaren dertig beschreef. Vooral onder jongeren was de werkeloosheid in die tijd erg hoog, omdat bij het verdelen van de schaarse banen de kostwinners werden voorgetrokken. In Tegelen hadden zij een vaste ontmoetingspunt - nu zouden we hangplek zeggen - op de muurtjes tussen het woonhuis van de familie Huijs-Driessen en de drukkerij van de Tegelse Courant op de hoek van de Spoorstraat-Stationsstraat in Tegelen, waar Leo opgroeide. Vanuit zijn slaapkamerraam kon hij, zelf nog een jonge snuiter, horen wat ze elkaar te vertellen hadden. Vijftig jaar later stelde hij het in Australië te boek. De roman werd in 2002 door uitgeverij TIC als LiLiLi 31 te Maastricht gepubliceerd. Naar aanleiding hiervan schreef Willem Kurstjens enkele jaren later het toneelstuk "De Muurkes", waarvoor Wim Naus de muziek maakte en dat in 2006 in het Cultureel Centrum "De Haandert" te Tegelen werd opgevoerd. Het boek kenmerkt zich door een groot inleveingsvermogen, oprechte compassie en onvervalste Tegelse humor.

Bijgaand een gedicht van Leo, dat samen met enkele andere gedichten van zijn hand werd gepubliceerd in de bloemlezing Tegels Kwartet uit 2003, net als Dae zomer in 't Krüts reeds lang uitverkocht. Huys laat een vrouw en een zoon achter.

Waers wie ónkroet

Dao waas ein dink det Sjräömkes neet good kós lieje:
Det ware beejname, wie de Fiks, d’n Dökke en de Mieje,
maar wat ’m vur-al ’t blood deej kaoke,
waas det hae as de ‘Sjräöm’ woort aangesjpraoke.

De Sjräöm! Hae vóng det det vernederend klónk.
Det kwaam zoeë boers, zoeë graof oet de mónk.
De Sjräöm hoot hae, van de Aolsbaek wies aan Dreej Kroeëne.
Daoröm wól hae lever in Venlo gaon woeëne.

Maar dit is woeë hae euver zoot te zjweite:
In Venlo zól hae Schreumpkens kómme te heite,
en perbeer det nów maar ens oet te sjpraeke
zónger dich de tóng in ein knöp te sjtaeke.

De Sjräöm besjloot öm zien lot toch maar te drage,
’t had genne zin dao nag langer euver te klage.
Toch wól hae nag iers ein dink oetperbere.
As ’t neet badde, den kós ’t ouch neet dere.

Hae zat ein advertentie in de krant,
woeë_in hae sjprook in deftigen trant:
‘Hierbij verklaar ik, zodat iedereen weet,
dat ik niet ’De Sjräöm’, maar Schroembgens heet.’

Zag Jeu van d’n Eike taenge Sjeng van de Sjeef:
‘Haes se gelaeze wat Schroembgens sjreef?’
‘Schroembgens?’ zag Sjeng. ‘Det kin gennen Tegelse zien!
Of bedoels doe Sjraar van Sjaak van de Sjräöm mesjien?’

Zag Sjeng van de Sjeef taenge Jeu van d’n Eike:
‘Wat kin dae Sjräöm get ligke te zemelezeike!
Ich ving det mak toch gaar gen flikker oet:
Ein tuut is ein hón, de Sjräöm ein aaj sjroet!

1-10-2009
’Kleeblaedjes van veier

Ich sjtaon mer get te sjpele
en tokkel de gitaar.
Sjnaore laote zich sjtrele.
Mer wurs doe niks gewaar?

Och, dao zeen toch zoväöl dóm luuj,
die sjpele gitaar veur dien deur.
Kèndj, dat is mer ein raegebuuj.
Ich sjpeel dich zón en zomer veur.

Wie eine sjwalber op ’nen draod
zit ich nao dien vinster te kieke.
En kumps doe oppe sjtraot, dan laot
ich zjwerend dich mien leifde blieke.

Gael leich van ein sjtraotlantaer
trok eine rènk oppe gróndj.
Wie ich zag: ich zeen dich gaer,
peunde de sjeim diene móndj.

Tösje de kleeblaedjes van veier
zoug ich opèns ei reuske sjtaon.
Dat reuske doug mich väör plezeier.
Waat dach geer, dat ich höb gedaon?

Dat is d’n treus in ’t laeve,
dat in de Biebel sjteit:
Dae minsj wurt väöl vergaeve,
dae väöl oet leifde deit.

Zach wie ei bleujend rozeblaedje,
zo zach bès dich van aard.
En al die zachheid, leifste maedje,
höbs doe veur mich bewaard.

Aan ’t èndj van de daag en de nachte
es d’n dood mich dwingk om te gaon,
blief ich bie de hemelpaort wachte,
pès doe dao es engel zuls sjtaon.

Zitterd, Jef Spuisers
 
9-9-2009
Winthage

De bis mer e sjieëmke op dees welt
E pluuske durch d'r wind verloare,
Neet extra vuur dees eerd besjteld,
Meh langsaam oet d'r tied geboare.

Dien huuskes hange krómp durchee
De mieëste zoeëget ram versjlieëte
Es woare ze doa sjtuk vuur sjtuk
Es aafvalgood mer neergesjmieëte.

Toch lieks doe doa neet oane grónd,
Zoeë sjuuns en sjeef gemeëte
Verloare in 't landsjap rónd
Es woar me dich vergeëte.

Dich bis vuur ós öm noa te kieke
Want durch dich pas weëd ós kloar,
Wie flot de daag versjtrieke,
Wie sjoeën ós welt ins woar.

Hub Fober, Voelder

 
28-8-2009
’t Zjwumdiploma

As kleinen blaag van ’n jaor of zes
Mós ich van mien elders nao de zjwumles
Eigelik waas det niks vur mich
Ich heel neet van watersjpetters in mien gezich
Maar al met al waas ’t neet verkierd
Want ich heb waal sjwumme gelierd
Al waas ’t mei met taegezin
En det al zeker in ’t begin
Maar langzaamaan kreeg ich de sjmaak te pakke
En kós ich nimmer nao de baojem zakke
Now heb ich nao maonde lank geles
Waal mien zjwumdiploma oppe tes
En waas ich ’t oefene mier den zat
Ich bön now ein echte waterrat.

Annelies Holtman, Tegele

5-8-2009
Euver ós Myrthe

De meins dat se allein kumps te staon
As de kinder 't hoes oet gaon
Zoeë drök zien die met zoevuuël zake
Die-s te neet kins, die dich neet rake

En dan, toch nog, haos onverwach
Daezelfden ooievaar dae mich haet gebrach
Haolt mich oet miene krómme waan
Klop beej miene zoon en dochter aan

Brink daor wat van 'n pónd of ach
Det binne de kortste kieren lach
En "Opa" zaet, nog ierder haos as "Pap"
Jao dan, dan bis te ram van de wap

De snaps neet det det iers zó'n höpke waas
As 't  al gauw sprint wie 'nen haas
Wao haolt 't  die energie vandaan
Noow duit 't zichzelf de laarze aan

Want laarze, det is wandele in d'n bós
Dinger zeen, veule, die 't iers neet kós
Waat is det allemaol, greun, veugel, laeve
Veuroet, dan achter, dan Opa hendje gaeve

Op schoeël, inens ein ander waeze
Ós kind liert namelik laeze
Zoeë wie 't lets nao hoes toe kwaam
Schrief 't, haos good, zienen eige naam

Heitje karweitje, "Opa, waat is det?"
Dus oetgelag det 'n heitje net
Ein kwartje waas, oet d'n tied van de gölde
"Aoh, en van de dinosaurusse", zag het, weej brölde

Zelf loupe is nimmier good genóg
"Opa kiek", ik zeen 'm, hoeëg in de lóch
Gruuëts, rechop, smaal wie 'n gaert
Meister van alles op det diek paerd

Zoeë wuuërt grutter en grutter det kind
En Opa zuut zich det aan en vind
Naeve det wat minder waas in 't laeve
's Leven Hier hiel vuuël moois haet gegaeve

Hen Meijer, Venlo

1-7-2009
Sjötterie van Sjtaeveswieërt

Sjtank sjtief
Zet ’t gewaer naeve ’t lief
As ich zèk sjeet
Den dót d’r ’t neet
Maar zèg ich paaf
Den trek d’r aaf
sjtaot raekels
Met de vot op ’t Zanksjträötje aan
Wie ge ’t jaor gesjtange heb

Anonymus

3-6-2009
Thoar,

Bienao handj
gekloste
geboewe
ein samesjpeel
van adellike dames
väöl kwartere,
weinig here.
Al in harmonie
veurdet de
bokke en
de geite
de dwarsfluit
euvernome.
Op häör meneer
feministe mit stiel
toet de biel van
’t Ancien Regime

Thoar noe,
stat karosse, bösse,
vol geduud
mit Zeemangirls
wo de spataojers
mótte doorgaon
veur blauw blood
opgejaag es verkes
op waeg nao Parma.

Paul Poell, Remunj

6-5-2009
Veurjaor

Eine kwekker op ein lelieblaad
zoot te kwake in de zon
Kwek veulde det 't veurjaor kwaam
zoog madeliefjes op 't gazon
verdorie dach d'r,
ik mot eins kieke
wao Truus is, en Trees of Fien
want as 't veurjaor werkelik kump
mot ich d'r klaor veur zien

Hae sjprong op alles wat bewoog
op zeuk nao ein kwekkerbroet
de goudvisse klaagde zich al rot
det zuut toch ech neet oet
dae kwekker, det macho bies
valt zelfs de windes lastig met zien hormone
dae zal nog hiel sjlecht eindige
det zeen ich d'r ech van kome

Maar toen oh wónjer baove wónjer
kwaam Annie aangesjomme
verdorie dach de kwekkerman
det kos neet baeter oetkomme
vlot trok hae heur ónger ein lelieblad
en goof toen extra gaas
en efkes later kwaakde hae weer
asof d'r niks gebeurd waas

En ein paar daage later
zoogs se in 't water de eikes op en neer deine
as we noe volgende waek weer kieke gaon
den kunne we ouch kieke nao Annie's en Kweks kleine

Mariet van Knippenberg, Kessel

19-4-2009
Vuur d’r Jo Bisschoff

Al ins óp dat tsimmersje jeweë?
Kiste vol, kaste vol
en e vertsalt vöal went e jet tsejet.
En heë tsejet ummer jet.

Jruetsj zieë óp Kirchroa woar zieng reë
en heë maachet miech dol
went e ziech urjens uvver óprejet
en heë rejet ziech ummer óp.

Zoeë zal heë jekèke han noa d’r maat
en d’r kop in verwóngeroeng jehouwe.
Wat hant ze miech da noe va Kirchroa jemaad,
wie kans te in de tsouwkónft vertrouwe?

Dat tsimmer is noe leëg
en óch die kiste en kaste
en d’r Jo reegt ziech nit mieë óp
en heë deet óch nuus mieë tseje.

Alwerm inne van zoeë vöal sjleëg
die mie jemuud dunt belaste,
weë kunt noe vuur Kirchroa óp
en kan ziech vuur ‘t plat ópreje?

Verwaarder van sjproach, zamler van jesjiechte
rauwelend mitjelied van minnieje verain,
Sjriever van vöal lidjer en jediechte
Wat woar ‘t bij diech in dat tsimmer fain.

Kirchroa, Paul Weële

4-4-2009
Häue vuur nog ins 't Klustersje

Kling loewe dat woar vruier klippe
en hemder dat woare sjlippe
’ne sjtuiver dat woare vruier 5 Tsents
en poetes dat woar vruier sjwatse Frens
Koam d'r Hermans da koam d'r koal

Huikieës dat woar vruier flubbes
’ne jemuutlieje jong woar ’ne lubbes
Piezele dat woare vruier prattele
en dikke lu dat woare prattele
e dier dat woar vruier e bieës,
Koam d'r her Sterck, da koam doa d'r Kieës

E bis-je reën woar vruier e sjuulsje
e kuus-je woar vruier e muulsje
en woar inge flot da woar heë alleët
Eppel en Eëpel woar himmel en eëd
Jesjlaose dat woar vruier tsouw
koam d'r Polies doe da koam De Kouw

Eppel klauwe dat woar vruier sjwelle
en ruze dat woar tellewelle
en woar inge sjiek ja da woar heë adret
ing kan en inge kómp woar e waesjlampet
e bis-je naas dat woar vusj
koam d'r her Jusse da koam d'r Busj

Jevengnis dat woar vruier e kietsje
e meëdsje mit seks dat woar e flietsje
vlaam en kóch dat woar vruier jebek
jris va koale mit leem dat woar jedeks
En doezend dat woar vruier ee MIEL
koam d'r Her Neus mit 't broeëd da koam doa d'r Tsiel

REFRENG ;
Brusje broos en brustersje op die jouw auw tsiet
brusje broos en brustersje die zunt vier laider kwiet
Brusje broos en brustersje dat is wirklisj sjaad
Häue vier nog ins 't Klustersje, 't zustersje, ’t Kustersje
Häue vier nog ins 't Klustersje en ooch ‘t Patronaat

Vols, Lambertes 't Ven

2-3-2009
Limburg mie hemetland

Woeë in ’t brónsgreun ekehoot
nachtegaalszang klinkt
uëver riepend koare hin
hoeëg d’r lieëvrik zingt,
woeë d’r sjieëper zien sjalmei
bluest langs berm en boad
Doa is mie hemetland
Limburg, mechtig woad.
Doa is mie hemetland
Limburg mechtig woad.

Woeë de Maas es breie sjtroom
sjtatig zieëwats vluit,
mènnig seppig veldgewas
köslig gruit en bluit.
Landsjap, bui en blomme zint
insig in hön soat.
Doa is mie hemetland
Limburg, mechtig woad.
Doa is mie hemetland
Limburg mechtig woad.

Cor Driessen, Heële, 31-1-1982

15-2-2009
Verlaote

veer zin weier op waeg gegange
nao dao wo nemes is
ós herkènne in de laegte

en in alles wat veer achterlaote
weier kènne veer neit komme
v’r höbbe ószelf verlaote

Zitterd, Ruud Offermans

23-1-2009
Inge gans angere krismes
Ine Sleijpen-Faessen
Ieëpe

Perzoeëne:
Bertien van Laagland Pletzer, mam
Jack van Laagland, pap
Yvette, dochter
Chantal, dochter
Nicolaas, sjoeënzoon
Oma Pletzer, mam van Bertien
Matilde Pletzer, ongetrouwde zus
Zwerver Pie
Politie-agent(e)
Het verhaal speelt zich af enkele dagen voor kerst. Het gezin Van Laagland bereidt zich voor op kerstmis. Ze zijn “beter gesitueerden”  Dure spullen en een overdreven sjieke kerstboom.

EERSTE AKTE
Bertien en Oma P. zitten aan een aperitiefje. Jack komt binnen met aktetas en mantel en hoed. Op de achtergrond zit Yvette met de benen over de leuning van een stoel te bengelen en luistert mee. Yvette is eenvoudig gekleed. (Broek en trui)
BERTIEN: En Jack, wie woar dienge daag vandaag?
JACK: Hel wirke sjat, ich haw ing meeting mit de direkteure van de dochtermaatsjappie van os bedrief en daonoa, zunt v’r nog effe goan lunche. ’s Middigs mós ich op de äöpening van os 20 ste filiaal in Zitterd zin.
BERTIEN: Och, doe erme, zuls te waal meug zin heh? Joa, ich höb 't och neet mekkelik gehad huuj. Vanmörge bin ich noa d’r kapper gewes en vanmiddig höb ich gebridged mit de dames van de bridge-club oet Mestreech. Noa al die inspanning springk mich d’r kop, ich geluif ich krieg migraine.
OMA PLETZER: Kóm kind, ‘t woar toch hartstikke gezellig. Gelache dat ich höb mit die elite sjietevrouwluuj.
BERTIEN: Mama, wat zeës te noe, die blónde, dat woar de vrouw van deë groete traiteur, mit al die bedrieve hie in Limburg en die ander, die zingk es sopraan in de opera van Oake.
OMA PLETZER: Oh doarum lachde die ummer wie ein hoon.
BERTIEN: Mama, foi toch. Ich goan ins effe kieke of ‘t Eva de kalfshaasjes al gaar heët. (Nicolaas en Chantal komen binnen)
CHANTAL: Goje oavend allemaol. Alles oké hie?
OMA P.: Joa kind, alles kids. Enne wie geit ‘t mit uch twei tortelduufkes?
CHANTAL: Prima, heh sjat? Allein kós ich de kleur van de nuuj gerdiene neet vinge. Ich höb mich rotgezeuk en de binnehuisarchitect haw nog waal zo gezag, dat ich precies die kleur antraciet mós pakke, die ouch in de gobelain aan de moer zit.
OMA P. Kind, ich höb nog waal ein sjoan sjtöfke op de zulder ligke, wat mesjien waal good d’r bie pas, dat is nog van veur de oorlog.  Dat woar doe ing gooj kwaliteit. En nog zonder motteloker.
CHANTAL: Leef Oma, meins te dàt vingk d’r Jan good. Ich höb mit häöm gebeld en heë liet de sjtof noe extra oet Paries kómme.
OMA P. D’r Jan, weë is d’r Jan?
CHANTAL: Meh bonma, Jan de Bouvrie natuurlik.
(Oma haalt haar schouders op)
JACK: (loopt naar zijn sjoonzoon en legt zijn arm om zijn sjouder) Wie is ‘t gegange mit dien aandeile vandaag? Has te gezie dat Robeco wir gesjtege is, ich höb d’r vandaag wir ing aantal gekoch. Trouwens inge gouwe tip, dat höb ich van de direkteur van de bank himself, koop...(fluistert hem in het oor). Huurs te, deë tip is ech goud weëd.
NICOLAAS: Bedank sjunpa, dat kumpt good van pas. Kin ich mit de wins de nuje Porsje aafbetale.
YVETTE (heeft tot nu toe zitten luisteren, soms misnoegd en hoofdschuddend kijkend naar wat er om haar heen verteld werd. Ze grijpt met haar handen in de lucht). Geld, geld, sjiet, sjiet en nog zoe get. Kint d’r noe neet ins örges angesj uvver kalle?
BERTIEN: (komt binnen met een drankje voor Jack) Yvetje, wat huur ich noe, zoe höb ich dich toch neet opgevoed, deë kal huurt toch neet in oos hoes.
(Tegen Jack) Leve, ich höb dich diene Sherry mitgebrach.
JACK: Danke ingel, doa höb ich ech zin in. Wils te ouch eine Nicolaas?
(Deze sjudt van nee)
NICOLAAS: Nae danke, ich mót nog truuk noa de zaak vur ing vergadering vanoavend.
BERTIEN: Och, zut d’r och al hei, kinger zit uch mer al, ‘t diner weurt weer superb! Ich kin ezoe blie zin mit dat Eva. Dat ich dem bie Kasteel Wittem höb weggehoald, is ‘t bètste wat ich oets gedoon höb. Dat kind is twei sjterre weëd.
YVETTE: Twei sjterre in d’r Guide Michelin, ‘t zou get. Ich weëd gek wen ich uch huur, veural umtot ‘t boa Krismes is. Hat d’r al ins aan de krismes gedaad? Dan weëd van os verwach dat v’r och ins aan get angesj dinke.
JACK: Allèh klink, koam aan toafel joa, dan zal ich d’r wien ins insjudde.
YVETTE: Alwir alling aan uch zelf dinke, dat dunt v’r mit de krismes och wir, lit mer ins op.
BERTIEN: Dat ving ich neet sjun van dich Yvetje, mama hat d’r sjunste krisboom al besjtild en ich han allemoal nuuj  krisversering gekoch, dat doon ich toch och vur dich.
YVETTE: Vur mich hoofs te dat neet mam, ich bin mit ‘t ouwe bel och kontent. Ich ving dat v’r krismes ins gans angesj moeëte viere.
JACK: Wat, wils te gein kalkoen dit joar, (Denkt na) zou v’r dan  reerug besjtille?
OMA P.: Dat meint ‘t neet jong, het bedoelt angesj!
YVETTE: Joa angesj, gans angesj.
CHANTAL: Chèr Soeur, wat is d’r toch mit dich. Bis te neet lekker (voelt aan haar wang),of bis te bang dat ich die kriskadootje vergeëte han? Nicolaas en ich goont koamende weëk twei daag noa Londen, krisinkope doe, has te ginge zin um mit te vlege?
YVETTE: Mit te vlege, Chantal de zuus ze vlege. Weë miengs dich weë ste bis, de “kwien Herself?” Is Heële neet good genog?
CHANTAL: Kind ich zag dich, doa geet niks boave de Ingelsje Krissfeer en bie Harrods zint dan de etalages zoa sjiek.
YVETTE: De bis neet zuver.
NICOLAAS:: Neet zoe vreg teëge dien zus hè! ‘t Chantal wool dich ing gouwe kitting van Esprit gelle. Es te zoa vrech deis kies te niks.
YVETTE: Dat is precies wat ich bedoel. V’r dunt ‘t ins angesj, gein kadootjes, gein kalkoen, geine champagne.
OMA P.: Ich sjnap was te bedoels, meh woarum noé opins, sjat.
YVETTE: G’r wet dat ich sjtage loup, bie ‘t daklozeproject, en…
BERTIEN: Och, sjwieg mich doavan, ich veul mien migraine wir opkómme. De wits dat dat dienge pap en mich inge doorn in ‘t oug is. Oos kind bie de dakloze, weë wit wats te dich doa allemoal oplöps. Bah…(Begint zich te krabben).
YVETTE: Mama, doa höb v’r ‘t al hónderd kier uvver gehat, dat is wat ìch wil. Haws te ‘t dan lever gehat dat ich bie de drugsversjlaafde woar goon wirke of
vur éé joar noa Eritrea woar gegange?
JACK: Joa kind ‘t is al good, Bertien dat höb v’r good gevónge, de wits dat ‘t kink noe einmoal angesj is es ‘t Chantal.
YVETTE: Pap, vreuger woars te ouch mer inge geweune verkeuper. Umdas te noe ónder-direkteur bis hoof veer oes allemoal toch nieks te meine.
BERTIEN: De mos dich toch aanpasse in de “Society”, sjtil dich veur ich zou nog ummer in de kapperszaak sjtoa?
YVETTE: Mama, doog toch normaal joa. In jieker geval wil ich dit joar alling mit uch viere es v’r och vur emes get goods dunt, angesj vier ich neet mit.
OMA P. Kind, dat kins te de mam neet aan doon, de wèts wie ze zich ummer vreut dat de ganse femilie wir ins bijee is.
YVETTE: Ich blief d’rbij.
NICOLAAS: Wat heis te dich dan gedach? Wils te gein kadootjes, prima, dan sjpaar v’r os dat wir oet.
BERTIEN: (theatraal) En ich han al alles gekoch, wat mót ich doa da mit? V’r hant ummer noa ‘t krisdiner de kadootjes oetgepak, al vanaaf v’r getrouwd zin. Jack wat vings dich?
JACK: Loat ‘t Yvetje dan ins zelf zage wat ‘t wilt?
YVETTE: Ich wil…ich wil…(denkt na)? Twei dakloze bie os aan d’r kristoafel loat miteëte!
CHANTAL: (verontwaardigd) Dat kins te neet mienge, aan toafel mit zoan….(Wordt onderbroken door Yvette)
YVETTE: Zaag ‘t neet, waag ‘t neet, ze zint neet vies. Ich zit ze zelf ins in de weëk onder de douche.
BERTIEN: En ezoe get wils te bie os aan de kristoafel zette?
OMA P: Toch mót d’r doa ins uvver noadinke, zoe is Krismes toch gedaad, Same dele, same eëte. Dat is toch sjun.
YVETTE: (Pakt oma en knuffelt haar) Oma, doe begrips wat ich mieng, mit de krismes mós te toch get angesj wille dan alling mer d’r vur te zörge, das v’r ‘t good hant.
BERTIEN: Meh twei sjwervere. Ken v’r dan neet inge pakke?.
YVETTE: ich blief d’r bie, twei.
JACK: Ich weet ‘t good gemaakt, v’r nudige inge sjwerver oet en de tant Mathilde.
CHANTAL: De Tant Mathilde, die zoepe ko!
BERTIEN: Alles beëter dan twei van die vieze hie aan toafel.
YVETTE: (Geeft vader Jack een zoen) Oké pap, doa ken ich mich in vinge. De tant Mathilde is och mer alling, En umtot ze ing kling probleemje hat, wilt heur toch ginge oenudige.
BERTIEN: E kling probleem, neumt ‘t dat.
NICOLAAS: Ee mit of zonder kadootjes?
YVETTE: (Kijkt naar haar moeder die erg zielig doet) Allèh dan, mit kadootjes, meh neet mie wie twei vur eder. En och vur mienge gast en vur Tant Mathilde.
BERTIEN: (Tegen Jack) Zek, dich höbs toch contact mit d’r Paul Maas van dat sjpuitbedrief teëge óngesiefer, kins te mich doa ‘t telefoonnummer van opsjrieve?
YVETTE: Mama!!!!!!!!!!!TWEEDE AKTE
Kerstavond, kerstboom met veel ballen en lichtjes. Kadootjes onder de boom.Stoelen en of bankje, kaarsjes. Een rijke sfeer
BERTIEN: Zo, alles sjteet gereed in de eëtkamer. Hoapelik vilt ‘t allenei e bietje mit. Jack, dat vlinderke zit neet good, koam ins hei jong. (Jack die in de hoek zit sigaar te roken, laat Bertien vlinder goed doen en gaat dan weer zitten.)
JACK: D’r taxi vur tante Matilde riejt um haof acht vur. Nog tien menute um effe te relaxe.
BERTIEN: Es te d’r mer good aan dinks dats dich vanoavend d’r op lits dat de tant neet zoe veul drink, op d’r broelof van ‘t Chantal han ich mich toch gesjamd. Wie die noa de receptie op de toafel de rock and roll goong doeë, foi, foi en dat vur zoe ein ouw teisj.
OMA P. (komt binnen): Meh gelache höb v’r waal, wits te dat nog Jack, wie die d’r Pestoer en dienge baas zoe gek kreeg um mit te doeë.
JACK: Mienge baas deë zag, dat heë zich in joare neet zoe verammezeerd haw.
BERTIEN: Zek, wat zut d’r sjiek? Nuuj?
OMA P: Nae, kind alling ing anger bloes. Uvver sjiek gekald, kiek ins wat doa kumpt.
CHANTAL: Zillige Krismes allemoal. Joa Oma van Christian Doir, ‘t letste nuuj model.
OMA P.: Hil apart, dat waal. Zillig Krismes och vur dich en natuurlijk vur d’r Nicolaas. (Wensen zich Z.Kerstf.)
BERTIEN: (Roept naar “boven”) Yvetje, kind bis te veëdig?
YVETTE: Hie bin ich al. Poeh, wat has dich aan, eët v’r vanavoavend sjtruisvogel? Woa has te dem geplukt?
CHANTAL: Doe mós nudig get zage, has te dich neet umgekleid?
YVETTE: Zieker, ich han ing zuver sjpijkerboks aangetrokke en mich de hoare geweisje.
OMA P. Kom kinger g’r zeet allebei sjiek, op eur egeze meneer, Neet vregele, ‘t is Krismes.
(De bel gaat)
Doa zulste Mathilde han, (Lacht) zit de flesj mer al veëdig, Jack.
(Bertien gaat open maken)
YVETTE: Hoi, tante Mathilde, wie geet ‘t mit uch, lang neet mie gezieë.
(Kust haar)
MATHILDE: Zalig Kersfeest allemoal. Good, geet ‘t mich, fijn dat ich moch koame vanoavend, zeker noe mie sjtam-café vanoavend gesjloate is. Hei Jack, kóm de tant ins putsje, joa, enne, dan kins te mich ins e lekker dröpke insjudde.
(Jack staat op en kust Mathilde , de rest van het gezelsjap doet het zelfde.)
JACK (Tegen Nicolaas): Es deë café huuj gesjloate is, dan vroag ich mich aaf wie die zoe kint sjtinke noa drank.
NICOLAAS: Joa, dat kumpt ech neet van de kieësjebonbons.
BERTIEN (tegen Jack) Hod d'n drank in de gate, huurs te Jack?
(tegen allemaal) dan kin v’r noe aan toafel, ich zal ins kieke of ‘t medje alles gereed hat. ‘t ruukt al good. (Gaat Af)
YVETTE: Nae mam, v’r motte nog wachte op d’r Pie.
MATHILDE: Pie, weë is dat, is dat dienge nuje vrund?
YVETTE: Nae tant, v’r hant inge oet ‘t opvangcentrum vur dakloze oetgenudigd te koame eëte, um same te viere mit inge deë ‘t neet zoe good hat.
MATHILDE: (Tegen Jack) dat ving ich ing good idee, kint ‘t Bertien dat waal aan, de wits waal, es vrouw van den onderdirecteur?
JACK: Maak uch doa mer ging zörg uvver tant. Angesj kint ‘t noa de feesdaag nog ummer ing afsjproak make bie d’r therapeut, doa hat ‘t nog ing tienrittekaart te good.
(De bel gaat weer)
YVETTE: Ich goan waal, dat zal d’r Pie zie.
(Komt binnen met Pie, die in een “goed kostuum” gestoken is, dus shofel gekleed)
Moag ich uch vurstille, dit is d’r Pie.
PIE: (Verlegen) Goje oavend allemoal. Boa, wat is ‘t hie sjiek. Zal ich mer wir goan, hie huur ich toch neet thoes. Kiek ins wat inge sjunne krisboom en wat vöal pekskes.
YVETTE: Hant v’r dich oetgenudigd of neet, doe blifs hei.
OMA P.: Dag Pie, ich bin de oma van ‘t Yvette, leuk das te mit os mit its.
JACK: En ich bin Jack, de vader.
(Chantal en Nicolaas worden door Yvette naar voren geduwd)
YVETTE: En dit is Chantal mieng zus mit heure man, zoa wie-s te zuus, och mer gans geweun luuj. (Nicolaas en Chantal geven hand, Chantal veegt haar hand af aan een zakdoekje)
BERTIEN: (komt binnen met een sjaaltje met stokbrood) De “entree” weurt e zoe opgedeend, dus kin v’r aan toafel, dus..
(stopt met spreken als ze Pie ziet)
YVETTE: Mama dit is de gast deë-s dich höbs oetgenudigd, dit is d’r Pie.
BERTIEN: Mienge gast, oh joa eh, daag.
(Mathilde heeft al die tijd achter de andere personen staan kijken naar Pie, nu komt ze tevoorsjijn )
MATHILDE: Pie, ich dach ‘t al, Pie bis doe ‘t? Dag jong, …kins te mich nog?
PIE: Dag Mevrouw, …nei…eh….joa toch, Mathilde kink, is ‘t ech…?
MATHILDE: Joa, ich bin ‘t ech. Wie lang is dat geleje miengs te? Twientig joar? Voof en twientig joar,
(Vallen zich in de armen)
PIE: Noe is mienge oavend al good, ich höb al den tied aan dich gedach. Dich ouch e winneke aan mich?
MATHILDE:((verlegen) ich ouch aan dich.
(Iedereen staat perplex)
JACK: Nou dat verhoal wil ich waal ins hure. Onder ‘t eëte mot d’r os dat mer ins vertille. Koam mer gauw aan toafel.

DERDE AKTE
PIE: (Komt alleen naar buiten, heeft het servet nog om zijn hals geknoopt. terwijl hij zich over de buik wrijft ) Man, dat woar pas lekker, ich mot mich de vingere d’r nog van aaflekke. En väöl, die blefte mer aansjlepe. Greuntesop en forel en knien in ‘t zoer, en dat ies mit geflambeerde framboze. Ich mos effe ophure, d’r boek deet mich pieng.
(Maakt de knoop van z’n broek los),
Hèhè, effe loch. Ins kieke woa ‘t huuske is, ich mot effe d’r hond oetloate.
(Zoekt naar de WC…….dan ziet hij de kado’s staan)
Wat vöal, (loopt ernaartoe en pakt een pakje op, sjudt ermee) Zou d’r óch ink vur mich zin. (Kijkt op de kaartjes) Joa, och ink vur mich, ……en nog ing. Aardige luuj, (gaat met een vinger proberen iets tussen de tanden uit te halen) Mich zo mer veur ‘t krisdiner te vroage. Egelik mos ich get truuk kinne doeë. Mèe wat? (Kijkt weer naar de pakjes, krijgt een idee en loopt weg. Komt weer terug, met een jutezak en stopt alle pakjes in de zak, dan verdwijnt hij, terwijl hij zijn servet op de grond achterlaat.)

VIERDE AKTE
MATHILDE:( is een beetje aangesjoten) Pie, woa bis te, hik, Pie! Woa is deë bleve?
(Yvette,Chantal, Nicolaas, Jack en Bertien komen de kamer in)
YVETTE: Höbs te háöm gevónge Tant? Of bis te bang dat heë dich wir d’rvandoor geet. Es ich toch ieder haw gewete dat deer vreuger e köppelke zeet gewes,
haw ich d'r Pie toch al vöal ieëder mit op heem aan gebrach.
MATHILDE;  Kind, ich han in joar neet zo’n sjun kriskadootje gehat wie dit joar. Dat ich ‘t nog moag mitmake dat ich d’r Pie nog ins zie.
BERTIEN: Uvver Kriskadootjes gesjproake, ‘t weëd tied um ins te kieke wat in os pekskes zit.
(Kijken allemaal naar de kerstboom)
OMA: Yvetje, v’r hawwe toch aafgesjproake dat v’r eder twei kadootjes zouwe krieje, has te ze noe toch voetgepakt?
YVETTE: ich han niks gedoeë.
JACK: Die kinne toch neet vlége.
(Iedereen zoekt naar de verdwenen kerstkadootjes)
CHANTAL: Wèt deer wat ich gek ving, woa is deë eh…landleuper gebeve?
NICOLAAS: D’r Pie, voet …de kadootjes voet… 1 en 1 = 2, zou ich zage.
BERTIEN: Ich han joa al vanaf ‘t begin gezaad, dat v’r os e zoe get neet in hoes mótte hoale.
YVETTE: Mama, wie kins te zoe get zage, d’r Pie ies waal erm, meh heë is inge gowe miensj.
MATHILDE: Dat is heë zieker, óch went heë voet is. D’r Pie hat zieker neet de pekskes mitgenome.
CHANTAL: Joa dat zal waal, mama ich zou mer ins goa kieke of dieng toafelzilver nog doa is.
MATHILDE: Och nae, en de duur sjilderie van d’r Opa, zal heë toch neet och mitgenoame han?
YVETTE: Ger zeet neet te geleuve, geliek goat d’r nog de politie belle. D’r mot get angesj gebeurd zie.
CHANTAL: De politie belle, dat dunt v’r, kom papa, v’r gunt belle.
BERTIEN: Ich goan kieke wat d’r allemoal weg is.
(C.J.B. gaan af.)
NICOLAAS: Effe kieke of d’r Porsj nog vur gen deur sjteet?
(Gaat Af)
YVETTE: Die zunt toch gans gek gewoare, kóm Oma v’r gunt d’r Pie zeuke.
(Gaan Af)
MATHILDE: Pieke toch, woa bis te toch, leve sjnoebel, löps te mich noe wir eweg.…….Ich mot effe get te drinke……(Tegen publiek)….. vur de nerve!!

VIJFDE AKTE
(B.C.N.J. komen binnen, ieder van een andere kant, lopen nog te zoeken of te vertellen)
(MATHILDE  zit in een hoekje met de fles in haar hand)
BERTIEN: Gelukkig is alles angere d’r nog.
CHANTAL: A-Sociaal luuj geuf ‘t toch hè, gelukkig zunt v’r angesj.
NICOLAAS: Haw v’r vur dat geld van die kriskadootjes mer d’r Porsj aafbetaald.
(Yvette en Oma komen binnen)
YVETTE: Kins te dich dan ech zoe in inge miensj vergisse?
OMA: Rustig mèr kind, d’r zal waal ing verkloaring vur zin.
(Bel)
JACK: Ich doa waal oape. Koam binne agent, en wem is dat?
AGENT: Ich koam uch d’r deef bringe, heë sjtong op de hook van de sjtroat zich d’r baat vur ‘t gezich te doe, meh ich höb doa ing naas vur. Ich haw meteen gezie,
dat dat ginge zuvere koffie woar.
PIE: Ich han nuuks gedoa, ich han ‘t good gemiengd, Mathilde,…..Doe kins mich toch.
MATHILDE: Joa, hik, dat daat ich och, me noe bis te mich alwir weggelope.
PIE: Ich bin toch alling mer weggelope um ….
CHANTAL: Um os te beklawwe en die sjun kitting van Esprit durch te verkope zieker!
PIE: Dat is neet woar…. Ich wool alling mer…
JACK: Dich verkleie, zodat dich ginge koos herkinne hè!
PIE: Nae ech neet ich….
AGENT: Sjwieg, v’r zulle ins kieke, wat in deë zak zit…..
(Allen kijken gespannen toe, de agent haalt een pakje uit de zak.)
CHANTAL: De kitting veur ‘t Yvette, wat zaes te noe van dienge vrund?
YVETTE: Han ich mich ech zoe in dich vergis, Pie. Zaag dich ins get?
PIE: Ich wil ‘t toch al de ganse tied vertille. (Vertelt “Opgereeg”) Ich woar zoe blie dat ich dizze krismes neet alling woar, dat ich bie uch e zoe gezellig kos eëte, dat ich mieng Mathilde wir gevonge hei, dat ich och get truk wool doe. Meh geld han ich neet, dus daat ich mich, ich verklei mich es Krisman, dan koam ich binne. En dan deel ich uch de kadootjes oet. Vroag ‘t mer aan d’r sjoeëlmeester, van dem han ich dit pak geliend en ich han 'm precies vertild wat ich gong doe.
YVETTE: Ich koos ‘t och neet geleuve, dat ich mich e zoe in dich zou vergisse. Wat zek d’r noe, sjun familie van mich, sjaam d’r uch neet dat d’r, de politie d’r bie hat gehold.
JACK: Sorry Pie, v’r woare get sjnel mit oordele. Kins te os vergeve? (Reikt Pie de hand)
PIE: Zieker, dat ken dich gebeure wens te sjwerver bis.
YVETTE: Nou doa koam d’r good vanaaf, zou v’r noe dan de pekskes mer ech ins oetpakke, Pie wils dich ze dan oetdele?
PIE: Ja zieker, hiel gere. (Gaat in een stoel zitte, pakt een pakje)
PIE: Es usjte pak ich oet d’r zak dan ee pekske vur…(Zoekt en leest de naam op het pakje) ‘t Mathilde! Koam mer ins bis hei!
MATHILDE: Dan wil ich waal op d’r sjoeët van d’r krisman zitte, en häöm ee muulke geëve! (Rent naar voren en laat zich op de schoot van de kerstman vallen en kust hem hartstochtelijk..Allen lachen hartelijk en zeggen samen ZALIG KERSTFEEST!!!)

5-1-2009
Slevrouw in Mestreech

Sinterklaos dee is gewees
en ouch ziene Zjwarte Piet
Kump daan toch ’t echte fees,
boezjie aon en geniet.

Leechske hei, lempke dao
en euveral dee zeute meziek
deenke veer euver ’t leve nao
en veule us erm en riek.

Erm in vrundsjap en gelök
erm in wermde en leefde ouch.
kómme veer veur altied trök
op die sumpele vraog:

Höbbe veer get goods gedaon,
höbbe veer rech gestange
wie ’t dreigde fout te gaon
waore veer neet vaan die bange?

Noets is ’t antwaord hel oet: jao
altied vinde veer wel ein fout,
Altied bliek ’t hempke us te nao
noets vergete veer ’t klatergoud.

En dao staon veer wie besjete
kieke nap die lempkes, nao dat leech
Probere die mominte eve te vergete
bij us Leef Slevrouw in Mestreech.

En dao wete veer ’t zeker:
veer zien tegeliek ouch riek.
Leve hei aon Maos en Jeker
en luustere nao dee zeute meziek.

Bèrke Voulak, Mestreech

22-12-2008
Wae sjrief, dae blief

Wat waor mien vaderland
 zónder modertaal
toch kaal!
Mam zag oes in 't plat al
wat véér moeste wete,
wat v’r neet mochte vergete.
Ze goof oes ’ne sjat,
gein parels, goud of geld,
meh 'n taal um te beminne
 die gans deep ziet van binne
Ze goof oes te versjtoon
wat véér doamit koeste doon
 
Wae sjrief - dae blief.

Els Heijdendael-Jongmans, Valkeberg

4-12-2008
Levelingske

levelingske, oelig dingske
huweliksleefdes ónderpand
kleine peuter, kleine kleuter
aafgesmeekte godsgezant

leuke bingel, golden ingel
dich mien alles op dees aerd
meus ’k dich derve, ’k zoel ’t besterve
’t laeve waas mich niks mier waerd

lekker döpke, mien leef möpke
en dien velke van satien
doon ’t vraoge, dök mich plaoge
zoele d’ingele ouk zoeë zien?

’k höb vuuël raeje um te baeje
um te prieze slevenhier
godalmechtig, dank ik plechtig
veur dien kóms waal hónderd kier

dien gespertel, altied dertel
dien gekriebel, dien gekrei
make dök mich dol gelökkig
oetgelaote tössebei

waat zal ’t laeve ens dich gaeve?
vuuël gelök? misschien verdreet?
daag van lieje? van verblieje?
leveke, ik weit ’t neet

kind, blief bouwe, vol vertrouwe
op ein blievol laeveslot
hónderd kiere zuls te liere
alle zaege kump van god

haes dich schäöpke, met dien släöpke
lever det ik neet mier zing?
iers ein köske . . . dan ein kruutske
wel te röste, leveling!

Veur 't kleinkind van Karel Haanen

25-11-2008
Ós Moddersjproach

D’r sjunste klank vuur jidderinne
óp joddes eëde wied en rónk
is wat vier hure zinge
als kinger kling oes mama’s mónk.
Deë klank bliet ós in ’t leëve
en minnieg julde eldere woad
dat sjteet ós deep in ’t hats jejsjreëve
en woeët óch vuur doezend joar ós oad.
Iech bin jewanderd durch de röngde
en woar bedreufd als Kirchröadsjr jong
wen wied voet van vrauw, kink en vrunde
jee miensj mie Kirchröadsj plat versjtong.
Doch woar deë mismód jauw jebraoche
tróf iech inne Kirchröadsjer óp mieng vaat.
Da weëd werm Kirchröadsj plat jesjpraoche
en ónvervelst wie óp d’r Maat.
Voet mit die tantets die ziech sjame
vuur dat wat hön de mam jelierd.
Woa richtieje Kirchröadjser zunt tsezame
mós plat weëde dispotiert.
Drum róf iech dat de moere beëve
en went verzinke muet ós sjtad:
Alaaf mie Kirchroa doe zals leëve
Alaaf mie Kirchröadsj plat.

Kirchroa, Anny KleinBreteler

3-11-2008
Kale kop

Kleidhökske, VenD, Mestreich
sjpeigels aan alle kenj.

Ich zoug mich vanachter
mit ’n humme in de henj.

Ich wós ’t waal
mer zó kaal!

Zitterd, Phil Schaeken

15-10-2008
Mien Venloos plat

Ik hald van dich, mien Venloos plat
Al van mien kinderjaore,
Det ik altied heb leef gehad
En groeët met bin gewaore.

Dich bis zoeë sappig, schoeën en waor
Zoeë degelik en duchtig
Dien klanke klinke kloek en klaor
Zien riek aan kleur en kluchtig.

Dien zangerige, zuvere, zaachte stum
Kan brölle, bruse, brómme
Duit schrijnend schrieëwe, schrikke, um
Dae dich te nao wult kómme.

Dien rake, rieke, rónde taal
Zoeë leuk beej ’t moppe tappe
Is vaere van te zien banaal
Vol grille, grolle, grappe

Dich lachs zoeë lollig, leuk en leef
Stels pries op prónk noch prale
Dae lach, dae um dien lippe zweef
Dae is neet te betale

Dien taal, beschaaf en schitterend schoeën
Van humor ein doorspekte
Is ein parel aan de kroeën
Van Limburgs dialecte.

Den echte volbloed Venlonaer
Dae aan zien taal gehech is
Hae sprik dich altied aeve gaer
Zelfs as hae jaore weg is

In waat veur land, in welke stad
Hae woeënt of is gezaete
Hae zal as eine twieëde stad
Zien Venloos neet vergaete!

Wannier ein maedje heej verkiert
Met ein van ós soldaote
’t Ierste waat het um dan liert
Det is um dien plat te praote.

Zien Venlonaere op ’t waereldrónd
Wao dan ouk beejein gezaete
Zeej zien, zoeë bliek oet eure mónd
Eur Venloos neet vergaete.

Maar wao me op zien bes dich huurt
Wao’s dich ’t meis in tel bis
Det is in ein of andere buurt
Wao ’t laeve smeis waat fel is.

Dao sprik me dich zoeë lekker mals
Zoeë ech um van te smölle
Dao klinks tich smakelik ónvervals
Um waordebeuk te völle.

En ouk in ózze tuindersstand
Is vuuël van dich te liere
Dae haet aan dich zien hert verpand
En helt dich hoeëg in iere

Veur ’t Hollands is dao gen gevaor
Verbastering nog minder
Dao geis dich euver, jaor op jaor
Van vader op de kinder.

’t Duit mich leid det ik ’t zèk
Toch zien d’r hoesgezinne
Vergaetende dien dialec
Net doon dich neet te kinne.

Al klops dich dao ouk aan de deur
Of bels te nog zoeë heftig
Dich bliefs òf vraemdeling veur eur
Ofwaal wat minder deftig.

Dao taegeneuver steit Goddank
Det tal van vraemde minse
Bekoord door diene moeëje klank
Dich ouk te liere winse

Zeej lache mit eur hieël gezich
Wannier ’t eur zal lökke
Zich nao waat oefening, in dich
Verstaonbaar oet te drökke.

Det Hollands, waat men heej dök sprik
Guf waal ens wat te dinke
’t kan zoeë gemak, gewestelik
Zoeë dialectisch klinke.

En of me dao ouk taege vech
Sukses schient oetgeslaote
Want wae aan zien Venloos is gehech
Blie ’t leefste Venloos praote.

Venlo, Karel Haenen, 1967

1-10-2008
Ein bietje krank

Al lange tied waas ich hiel erg muug
En det begós al sjmorges vruug
Ich had toch lang genóg gesjlaope vannach
En had d’r nag neet ens aan gedach

Det ’t mesjiens ouch get angers kós zien
Ouch al had ich nörges pien
Toen zag mien mam ens taenge mich
Ich gaon toch nao d’n dokter met dich

Van kop wies tieën haet dae mich óngerzóch
En al waas det alles nag neet genóg
Woort ich ouch nag door gesjteurd
’t Breefke vur ’t lab waas met roeje kruutskes gekleurd

En nao ein paar daag ging d’n tillefoon
Ich waas neet ernstig krank maar mós ’t toch efkes get röstiger doon
Dao heb ich ens good van geprofiteerd
Ich woort door idderein op van alles getrakteerd

Maar langzaamaan geit det vervaele
En begin se dich op dien ziekbed get te kwaele
Gelökkig waas ich wir gauw gezónk
En sjting wir sjtevig oppe grónk

Now weit ich ouch, al had ich gen pien
’t Is neet leuk öm krank te zien.

Tegele, Annelies Holtman

8-9-2008
Veule

Zukkende heng sjnappe wink, jriefe lóf
Iech hoef dat nit tse sjnappe,
alling tse bejriefe
Lieët weëd umjesjprónge,
erum jesprónge mit jedanke
Tseje miech wat nit is, wat waal kan zieë
Moele oane wöad is loestere noa jeveul
E sjilderij oane verf jebroecht dieng fantasie als klure
Mit die leëve als model en e ziech ummer enderend kader
Alles wat-s te zage wils,
likt in diene blik versjtaoche
Alles wat-s te keëke, sjraie,
D’roespave wils in dieng heng
En alles wat-s te veuls
in diene erm um miech hin

Maurice Hinze, Kirchroa

10-8-2008
’t Mestreechgeveul
De Vogelstruys had eindelek weer plaots veur de Mestreechteneer. Gein toeriste mie. Zoe koste veer mèt ‘ne grop gezèlleg bijein zitte. Mèt e pèlske awhoorde veer euver vaan alles en nog get. Ouch euver wat of ’t Mestreechgeveul waor. ’t Waor eve stèl. Toen zag eine tot ’t hei altied zoe gezèlleg waor, meh ’t woort neet dudelek of heer Mestreech of de Vogelstruys meinde. Meh iech zouw ’t ouch zoe gaw neet weite. Iech kin uuch dat neet in ’t Hollands vertèlle, daorum sjrijf iech in ’t Mestreechs. De mós in eder geval in Mestreech gebore zien, leefs oet awwers die ouch Mestreechtenere zien. Wie aajd is Mestreech? Dat wèt sjijns geine. Meh edere Mestreechteneer zeet tot ’t de aajdste stad is vaan Nederland. Evels, geine kin zègke wienie tot Mestreech gestiech is. Iech kin uuch dat explicere. God heet de wereld gesjaope. Dat waor ’n groet karwei. ’t Waor ‘nen oonderein. Heer kós dat neet ’t achtersteväöre en ’t binnensteboete doen. Dat mós good gebäöre. Zes daog had heer gepoenjakkerd. Heer woort toen gèt gifteg wie ziene Zoon vroog of heer Mestreech ouch al veerdeg had. Mestreech klaor, zag God, meh jong, dat is e werk vaan iewe. Tot ze dat mer zelvers doen. Kiek, dao kump ’t vreug of laat, dao boe de Maos ‘ne boch maak. Heer verdutsde häöm dat, wiezend nao de eerd. En zoe kump ’t tot Veldeke iewe later kós diechte euver Servaos: All daer hij noch is, te Triecht, In eynen dall scoen ende liecht. Meh Triecht waor toen nog gei Mestreech. Servaos waor 'ne allochtoon, 'ne boetelender. Meh in Mestreech zinge ze noe euver de besjermer vaan Mestreech. Servaos is hei ech ingebörgerd. En ze neume Slivvenhier hei gere 'ne Mestreechteneer. Mestreech is gans lanksaam gewore wat ’t noe is, oondaanks of mesjiens zjus door väöl oorloge en bezètting door Spanjaarde, Franse, Hollenders, Pruse. En noe höbbe veer ’n stad um gruuts op te zien en veule veer us blij tot veer hei mage leve. Veer höbbe hei twinteg bisjoppe gehad. En wieväöl kèrke höbbe veer neet. Zelfs twie basilieke. Meh hei is ouch ’n heidense tempel gewees, vaan Diana.  Veur de Mestreechteneer is 't evels egaol wat iemes geleuf. Ederein mót zelf wete of heer katteliek, protestant, joed, islamiet, vrijmetseleer of heide wèlt zien. Veer höbbe de groetste kèrkklok vaan Nederland, grameer. Wee heet neet al mètgeloupe in de Stadspercessie um denao ’n kaffeeke in te duke. En wat veur ‘n stad heet häör eige spraok en ouch häör eige volksleed: Jao diech höbs us aon ’t hart gelege! Ouch naomsjèldsjes vaan de straote in ’t Mestreechs: de Hierestraot, de Patrijsstraot, de Moosmerret, de Zabstraot, de Jäöstraot. Dat zien allemaol zake boe veer mèt proonke. Op de Sint Pietersberg lik ’t fort met ’n lang gesjiedenis en vaan dao oet woorte de walmör vaan Mestreech besjote. Meh veer höbbe nog väöl mör euver. Boe vins te ’t preuvenemint, boe-s te drei daog laank heerlek kins ete en drinke? En neet te vergete: vastelaovend. Dat is drei daog diech zèlf vergete, diech dedoor goeje. Eder wiek heet ziene prins. Meh d’n echte is dee vaan de Tempeleers. Alles maag, meh neet boete de sjraom! En de cortège is 'ne boonte störm, mèt tientalle zate hermeniekes. Echte hermenieje höbbe veer ouch. De keuninkleke, die vaan de govies, de greun en de blauw vaan Wolder, die vaan Bosserveld, die vaan Biesland en nog mie. En speule tot die kinne! Veer höbbe ouch nog aander meziek. Het LSO, um mer ins get te neume. De Staar, e zaankkoer, de Capella vaan de Servaoskèrk, 't Mestreechs mannekoer. Veer zien ouch ’n stad vaan cultuur. Twie kunsakedemies zien hei. Hiel get bekinde artieste höbbe hei ’t vak gelierd. Wis geer tot in ‘t Wilhelmus mer ein stad genump weurt, Mestreech! Jewel. Vergeet de universiteit neet, de bèste vaan 't land. En al die studente die gere hei koume studere. Die hei ouch gere zouwe blieve, es dao mer genòg baone waore. De pleine höb iech nog neet geneump, de Vriethof, ’t groetste, ’t Slevrouweplein, ’t gezèllègste, ’t Lakeweversplein, de Moosmerret, allewel dat mer e pleinsje is. Wieväöl kaffeekes höbbe veer neet, perbeer ze mer ins te tèlle. Abrahamslook höbbe veer te daanke aon eine dee mèt zien klawwe neet vaan de zwegele aof kós blieve. Es te hoonger höbs, daan kins te op hiel get plaotse terech. En heerlek ouch nog. Ouch restaurants mèt stare. Boe höbs te ’ne gemeinteraod wie in Mestreech, die dèks verordenere, wat de börger neet wèlt. Meh pas op, de Mestreechteneer liet neet mèt ziech spotte. Wie ze hei in 1926 de Aw Brök wouwe aofbreke, stoont gaans Mestreech op de echterste pu. De brök lik noe nog euver de Maos. Wie 'ne börgemeister oets zoe knap heet gezag: de sjakels vaan de stad zien vreigele en hereiniging. Wèt geer wat veur 'nen trein ’t is dee altied te lanksaam geit? Dat is d’n trein dee de Mestreechteneer trök brink nao zien stad. Wat in Mestreech zoonder mankasie neet vergete maag weure is de Sterre der Zee, e beeld met 'n lang gesjiedenis die ’t in de Slevrouwekèrk terech kaom. ‘t Einegste woonder wat euver häör verteld weurt, is tot zie allein de beiweeg zouw höbbe geloupe, midde in de nach. Meh väöl lui vinde dao troes en hölp en daag en nach foonkele dao de vlemkes vaan hoonderde bougiekes.
Tot slot: dao is nog get en dat höbs te of de höbs ’t neet.  De Mestreechter Geis. Dat is ’n bepaolde hajding en meneer vaan leve, e mingsel vaan melancholie en oetbundigheid, mer ouch geveul veur humor, erns en sjariteit. ’t Jeuk d’ch in d’n han, daan weer in d’n veu of in d’n vot en ’t heet te make mèt leve en mèt leefhöbbe. ’t Is e levenslösteg personaasj, neet al te serieus, ouch wel ins noonchalant, bourgondies genetend, joonk vaan hart, zingend, kort eweg, zoe es veer allemaol zien (miestal).
Es iech dink aon al wat iech heibove sjreef, aon al wat iech geleze höb euver Mestreech, aon alle straote, pleine, laone, brögke en parke vaan Mestreech. Aon al wat verdwene is, aon al wat bijgekoume is, aon de historie vaan Mestreech. Daan weit iech ei dink zoonder mankasie: hei gaon iech noets mie eweg. Wie iech ins trök kom vaan Eindhove en bove op de kruusberg Mestreech zaog ligke, voolt iech miech wie ‘ne vogel dee trök vluig nao zie nès. En dao oondèkde iech opins tot ’t Mestreechgeveul e geveul is vaan nèswermte.

Mestreech, Leo Sins

29-7-2008
ich weit dèt ’t mich geuf
doe wits dèt ’t dich geuf
doe wits dèt ’t mich geuf
’t geuf mich in dich
ich weit dès doe wits dèt ’t mich geuf
ich weit dèt ’t mich geuf in dich
doe wits dèt ich weit dèt ’t mich geuf in dich
dèt ’t dich geuf in mich

Zitterd, Marion Coenen

ich bèn eine gank
tösje aanvang en ènj
ich bèn eine gank
van aanvank pès enj
dènk ich
in d’n aanvank
geuf ’t mich neit
in ’t enj geuf ’t mich neit
gaondentaere
van niks nao nirge
kèn ich zeen

Zitterd, Marion Coenen

1-7-2008
Voetballe

Shirtreklaam is hun groatste idool,
zo kint me geer noe gaon kieke
nao de Telegraaf taege ’t Parool.
Welk Algemeen Dagblad zal ’t beste blieke?

Of wat dach g’r van de wedsjtried
Van Nelle taege Douwe Egberts?
Gehavend kump de weduwe oet de sjtried,
wurt 't neet langzaam al 'ne sjerts?

't Team van Nuts is ouch in opmars,
mer Bounty de tropische verrassing weerhilt jeker offensief!
En dat waor noe weer te danke aan Mars
want vol nuje energie naom me zelf 't initiatief!

En zo get is te prieze in ós voetballendje
Aanvalle! Dat wurt door 't pebliek beloond.
Of dao noe Holland sjpeelt of 'n krentje
van väöl gole wurs te stoned!

Jao, op 'ne sjlof en 'ne awwe Adidas
daomit woors te vreuger kampioen!
Noe mit Dasch, ein middel veur de ‘was’,
want die geuf gewoon mae ‘poen’.

Gelaen, Jean Meijntz

7-5-2008
’t laeve

Wao waere lu gek van? Misjien zeen ’t neet de twiefels, mae sjus de zekerhede, wao veer éch gek van waere.
Misjien misse veer sjus de sjpontaniteit van ‘ne crisis, waodoor veer us plotseling bewus waere van de ‘rush’ van ’t laeve. Höbbe veer eine andere tiedsgees nwedig, ’ne plotselinge aanval, ’ne sjtaek in ’t hart. Kinne veer waal ’ne sjok gebruke um ós weer laevend te veule. Zou dat ’t zeen?
Veer zeuke ummesj tevergaefs nao zekerhede, terwiel ederein stiekem waal wèt wat de einigste zekerheid in ’t laeve is, namelik dat veer gaon sjterve. Zeen veer op zeuk nao alles wat ós e lank laeve liek te verzekere? Zeuke veer expres gein avontuur op, umdat veer bang zeen dat veer magere hein waal ’ns recht in ’t gezich zouwe kinne sjtare?
Zeuke veer nao ein kamer mit floere mur, en gezuverde zuursjtof, zwa veul meugelik aafgesjermd van zonleech, gein criminaliteit, gein drugs, geine alcohol, gein café’s, gein vechpartieje, gein sigrètte, gein kunsmatige zeutsjtoffe, gein sjtraote um euver te sjtaeke, gein besjpote fruit, gein sjtópreng wao veer euver kinne sjtrukele, gein zee um in te verdrinke, gein bliksem um door geraak te waere. Gein flatgeboewe die in kinne sjtorte, gein martelinge, gein pedofiele, gein Patty Brard, gein fabrieke, gein gasse, gein vuur…
Midde in dat ewige zeuke noa innerlike rus, gelök en sereniteit, zeuke veer ós te pletter nao get wat ederein al in zich haet. Kees diene eige vijand. Vech tege diene eige ónrusstoker, van binne. Laef esof vandaag diene letste daag is gekómme. Sjtrukel gerus euver dae sjtóptegel. Ren neet weg bie ’n vechpartie. Drink dien ‘light’ drènkske. Aet diene besjpaote appel. Sjtaek ’ns get in de fik. Laef!! Drink ’ns ’n glaeske, of tjwae, of drie, of väöl te väöl. Sjpie ’t veur mien paart naoderhand weer oet. Laef geweun, en durf dan ouch ech te laeve.
Zeuk ’ns neet nao wat-s te nog mis, mae umerm wat-s te al höbs. Zeiver neet euver dien tekortkomingen (die haet ederein!) meh applaudiseer veur dichzelf veur dien gooj kante.
Nachmerries die euverdaag plaatsjvinge zeen klote, mer ze make dich waal sjterker. Sjterker dan degene dae niks haet mètgemaak. ’t Sjoane van dit laeve is sjus dat ’t noats perfek is.
Perfectie zuls te dan ouch noats bereike. Wie eerder doe dat accepteers, wie sjneller doe kins beginne mèt geniete van ’t laeve.

Stein, Christianne Op den Camp-Offermans

14-4-2008
Beej ós in 't häöfke

Beej ós in 't häöfke, achter 't hoes
dao zien d'r twieë aan 't bóchte
ik had det maerelpaar verdach
det die beej ós wat zóchte

Dae roeëzeboum, dae steit zoeë vol
in al zien prach te bleuje
dao kós, zoeë dach ik stiekum
nog waal wat mier oet greuje

Nów kiek ik vol verwachting
want 't kan neet lang mier deure
dan geit d'r in dae roeëzeboum
beej ós waat schoeëns gebeure!

Venlo, Mien Meelkop

29-3-2008
Oes: De Loestervink
E löstieg sjpil óp Öcher plat mit lidsjere in inge akt
van d’r Hein Janssen
Oche, 1922. Dat sjtuk sjpilt veur 1870 in Oche.

Joelsje:

Och wie jlöklieg is doch deë,
deë mit zie sjieksaal is jeer tsevreë
Deë ónzen Herrejod danse zeët.
Wen heë os leëve in noeëddórf jeet
Deë nit an sjtols en riechdom hingt
wen heë ziech vräue kan ouch an ‘t klingt,
Och deë hat ummer plezier en vermaach.
Joeja, joeja, hü han iech namensdaag.

Sjteët nit bij ós in ‘t Jeëtsje wier
Alles zoe sjun in blomme en fluur
Laacht doch ‘t zönsje woendsjun
Kloar als wie jold noa de welt erin
Greust miech zoe leef in deë sjunne mai
Als of ‘t ouch grateliere wöi
Wen iech zing löslieg in vräud en vermaach:
Joeja, Joeja, hü han iech namensdaag.

Bastiaan:

Daag leefste meëdsje, ziet diech mien oog
Jeet miech ‘t hats óp wie bócheskóch
Han miech zoe lang at ummer jevräud
óp dienge namensdaag, deë ós noen bluit
Nem hei die blömsjere leef van miech an.
Zei zolle zage wie jeer iech diech han
en los miech róffe in vräud en vermaach:
Joeja, joeja, vöal jlöks óp d’r namensdaag.

7-3-2008
Gemeintebedrieve

Veer goon mèt euzen tied veuroet,
soms wel e bitteke gaw
En sloon veer us gei veurdeil d'roet
Daan zitte veer in de kaw.
D'rum heet euze gemeinteraod
in studie noe ein plan
Um gaans de stad, mèt plein en straot
Te numme in zien han!
Mastreech weurd daan ein unicum
umdat noch mins, noch vie
Betaolt, aon wee ouch vraog doarum
Geine cent belasting mie!
Bij de bedrieve, die de stad
Noe al in actie heet
Weurd nui gebouwd (wie vint geer dat?)
Ein sjievel, gaans compleet!
D'n toren, dee de Burgersjaol
Heet veur Meteoor'logie
Weurd ingeriech op groete sjaol
Es 'Stads-sjievelcpmpagnie'
Veer sjiev'le roond bis op de straot
Toer op toer weurd gebeld
Allein de lede vaan de Raod
Betaole half geld.
Vraog geer us nao de naom devaan?
Dee luidt 'Mastreechter Toboggan'.
Dat nui sjoen fort aon de Hèlpaort
Ei 'Casino' weurde zal.
Slavante geit gaans mèt acoord
En steunt dit plan veural.
De bloodbak heet ein zuver mojl
En noe dee neet mie stink
Kriege veer nog es 'Berekojl'
d'n toren vaan Paoter Vink.
De vreemde struime nao eus stad
Um hölp mèt keend en vrouw
En betaole zich ei 'Modderbad'
Op de weeg nao 't Kèrkhof touw.
Es daan de stad ins alles deit
Heet zie ouch cent genóg.
Ze lievert us gooj kwaliteit
Gooj waor en geine boch.
Allein 'Muziek' is heur te deur
En de mezieksjaol mèt
Die vraoge heur te väöl daoveur.
Ze maste zich te vèt!
Gaot geer noe op 't Vriethof ins
Get waandele, hiel braaf,
Daan beuk dao, sjrik neet, leve mins!
De 'Stadsreuzenfonograaf'
Wee zeet noe nog dat eus Mastreech
Neet altied blijf de stad van 't leech?
Väöl wijer nog geit euze Raod:
Vaan 't Eendebastion
Zal loupe goon op iezerdraod
in Gewaopend beton
Ein 'Watersjuut' vaan baovenaof
Bis in de Zwanegrach
En weurd daan, wie me us belaof
Langs d'n Eeker opgebrach.
D'n tram, dee al die vreemde rijdt
Langs 't 'Historisch Monumint'
Brink ouch weer weg dee zich bedeit
of neet de tege kint.
't Stadsbrandspruitemagazijn
Ondr' in de Groete Staat
Weurd ouch get, meh tot us chagrijn
Veur intres väöl te laat:
Umdat de winkels in Mastreech
Alwijl weurde zoe raar
Make ze mèt elektrisch leech
'ne 'Concurrentbazaar'
Geer lezers, die noe alles wèt
Brink ier ouch aon eus lui
En zörg dat geer op alles lèt
En neet in ein koej bui
Us soms bezörgt in euze Raod
Ein specialiteit
Dee 't bedrief op plein en straot
Neet in de groond versteit.
De Raod zelf wèrk noe mèt plezeer.
Eder dink ziech: Sjepe nommer veer!

Oet de Opregte Maastrichter Almanak 1907

11-2-2008
Sjtórm

De sjtórm dae is alweer bekans vergaete.
Ich loos in de gezet ’t waas good raak gewaes.
Doorgaons zaet mich det nieks es ich ’t zo laes,
bie mich mót meer gebeure óm get breid oet te maete

en det waas deze middig wie ich d’r naeve kwaam.
Daen aje appeleboum weit ich al jaore te sjtaon,
hae sjteit naeve ’t waegske det ich geregeld gaon
en oetgeraekend deze boum dem sjloog ’t noodwaer laam

want eine grote prachtige tak en bäördevól jóng vruchte
brook aaf en hink ómleeg wie eine lamen erm.
Ich kreeg de neiging óm te rope: ‘Kiek noe ins, ocherm!’
Eine boum mót blieve sjtaon. Nae, hae kan neet vluchte.

Natuurlik waerd oet al waat geit ouch weer get nuujts gebaore,
mer de boum en ich, veer zeen al aad. Veer ware vrunj gewaore.

Jan Bremmers
Oet: Örges mós ich beginne

29-1-2008

De regeleer

Mèt ‘t klumme vaan de zoegenaomde “Welvaart”,( is daor ‘n mestreechse oetdrökking veur?) koume d’r ummertouw mier otto’s in eder straot te stoon. ’t Is zoe noe en daan op ’t vechte aof um ’n parkeerplaots te kriege neet te wied vaan ‘t eige hoes. E paar jaor geleie gong dat nog meh allewijl heet haos eder hoeshawwe twie otto’s umtot maan en vrouw alletwie wèrke en toch ouch mobiel wèlle zien. Hoeshawwes mèt drei otto’s zien d’r ouch meh dat is nog neet algemein. Zoe steit dus veur eder hoes ‘nen otto, ouch es dee wat daor woent zelf geine heet, wat hei en daor de nudige ergernis opreup. ‘t Wèlt ouch gebäöre dat iemes e leeg vaat deneer zèt op de plaots boe heer zienen otto neer wèlt zette meh es heer daan aongerije kump is de plaots bezat en lik ‘t vaat örges op de stop. Jeh, op ’t plein veur de brandweer is plaots genóg mer dao  is parkere  verboje.
 Harie, ‘nen vrùnd vaan oet de kaartclub, heet, wie heer ‘t vertèlt, zelf mètgemaak dat zien ‘eige’ parkeerplaots neet zoe gemekelik te hawwe is. Es heer vaan zie wèrk trök thoes kaom waor de plaots veur zien eige hoes altied vrij en kós heer ruim parkere. Op zekeren daag stoont daor ‘ne sjoene, groete, nuien otto op zien plaots. Op zien plaots! Nao al die jaore stoont daor inins zoe groet geval veur zien deur. De ganse straot stoont wijer gans vol dus zaot d’r niks aanders op es ‘n plaots in ‘n zijstraot te zeuke. Dat lukde meh wel wied eweg, op ‘n plaots boe gaar gein hoezer mie stoon. Nogal gieftig kaom Harie thoes binne en vroog zien vrouw of zie wis vaan wee dee groeten oto is. Zij wis dat netuurlik ouch neet.
“Inins stoont dee daor. Zeker iemes dee wat örges op viziet is?”
De res vaan d’n daag hele zie pin meh d’r kaom geine en d’n otto bleef stoon. In ‘t hartstikke duuster stoont dat dink daor nog. De volgenden daag , ’smörges vreug waor de plaots vrij en Harie heet direk zienen otto deneer gezat.
‘t Waor op ‘ne Zaoterdag en d’r mooste nogal get kemissies gehaold weure. E kretsje beer, flesse frisdraank en nog aander spul boe-s te neet wied mèt geis loupe. Zie zouwe mèr direk goon dan waore zie ouch weer gaw trök aanders, “Is eus plaots weer bezat“, zag Harie. Zoe gezag zoe gedoon, meh ‘t holp niks. Wie zie nao ‘n good haaf eurke trök koume stoont de groeten otto weer op hun plaots. Harie waor toch neet zoe gek um wied mèt alle kemissies te goon sjouwe en zat zienen otto neve dat groet geval, haafweegs op de straot. Dat kos neet aanders.
"Kint geer dat dink neet örges aanders zette?” kloonk ‘t inins neve Harie, “zoe kin iech straks neet wegrije. Geer wèt toch zeker ouch wel dat geer zoe neet maag parkere. Es de pelisie dat zuut krijg geer ouch nog e perces. Es iech uuch waor zat iech deen otto op ‘n aander plaots boe heer neet zoe in de veu steit.”
Harie had ’t geveul of heer ‘ne tramp oonder zien kont kraog.
“Wee zeet geer eigelik?” vreug heer gepikeerd, “en boeveur zèt geer euren otto op mien plaots?”
“Iech bin Jaokobs, Giel Jaokobs en woen hei sjuins tegeneuver,” is ‘t antwoord, “en iech zèt mienen otto boe plaots is. De straot is jummers vaan ederein.”
“Meh iech woen hei en iech wèl mienen eige otto veur mien eige deur höbbe stoon,” zeet Harie.
“Daor vèlt met uuch toch zeker euver te praote?”
“Nein,” zeet Harie weer, “dit is mien plaots. Zèt geer euren oto mer bij uuch veur ‘t hoes“
“Dat kin neet. Veer höbbe drei otto’s en die stoon altied daor.” Heer weis naor de kant vaan de straot boe die otto’s stoon.
“Eus naobers rije neet en die make ouch gei bezwoer dat d’n otto vaan miene zoon bij hun veur ’t hoes steit.”
“Iech wèl veur mien eige deur stoon , dat begrèp geer toch ouch wel zeker?” zeet Haarie weer.
“Luuster ‘ns menier, in good euverlèk kin iech dat toch good veur uuch regele? Es geer euren otto vanaf noe ummertouw in die straot zèt boe neet geboujd is, daan kin dee vaan miech hei blieve stoon. Vaanoet mien hoes höb iech ‘ne goje kiek drop en kin iech zien of niemes draon kump. Deen otto is mèt zien zestigdoezend euro neet eine vaan de gojekoupste. Mesjiens kint geer daan vaan bij uuch oet ouch ‘n uigske drop hawwe es veer ‘ns  eweg zien. Is dit ‘n gooj oplossing of neet?”
“Menier,” zeet Harie gans verpopzak, “geer moot straks mer eve aonbelle es geer weg wèlt goon daan zèt iech mienen otto wel eve e stök naor achtere. Iech gaon noe mien kemissies naor binne bringe en ‘n tas koffie drinke. Gojendaag.”
“Menier,” reup Jaocobs noe koed, “geer moot direk deen otto wegzètte aanders laot iech de pelisie koume!”
“Geer doot mer.”
Sjijns onverstuurd brink Harie de krat beer naor binne en deit de straotdeur achter ziech touw. Nao de tas koffie heet heer de res vaan de kemissies naor binne gedrage.
Nao e klein eurke gong d’n tillefoon en Jaocobs vreug of Harie zienen otto weg wèlt zette.
“Iech zal dat direk doen daan kin iech weer op mien eige plaots goon stoon.”
E paar daog later weurt aon de straotdeur gebeld en daor steit Jaocobs.
“Menier,” zeet heer tege Harie, “iech höb de zaak nog n’s bekeke en veur eus probleem ’n hiel gooj regeling oetgedach. Op de eve daog vaan de maond zet geer euren otto bij uuch veur ’t hoes en iech zèt dee vaan miech hei op de oneve daog. Is dat good of neet good?”
“Boe moot iech op die oneve daog miene otto daan laote?” vreug Harie.
“Dee zèt geer daan in die straot boe nog neet geboujd is!”
“En wat es dat daor noe n’s neet mie kin?”
“Daan gaot geer toch gewoen örges aanders woene!”

Mestreech, Pieke Lint

21-1-2008
De wijze

De blikke percessie steit stèl op de Kennedybrök. Iech zit midde d’rin, volgelaoje mèt pekskes, pöttekes en gebakke loch.
Um de kraamp oet m’ne voot te kriege trèk iech de haandrem aon en zèt  m’n blikke does eve in z’n vrij. ‘nen Nievel vaan daampe en motsnie hink boven us en krup tösse de kentoere de St. Pietersberg op.  
’t Is d’n daag veur Keersemes.
’t Renne en prakkezere um eder jaor weer alles bijein te kriege en get origineels te bedinke is oonderhaand e heidens werk gewoorde. Stress druip in sträölkes langs me geziech en verinneweert m’ne make-up. Meujigheid straolt wie ’n oetgeblösde ster in m’nen achteroetkiekspiegel. Häör zwake straole vaange kuimentere ’t leech vaan mien ouge en dragen ’t nao d’n euverkaant vaan de brök. Tösse de gebouwe vaan de Waterleiding en ’t Gouvernemint kin iech door de nievel nog zjus de  de St. Pietersberg zien. Dao stoon drei kemele. Drei kemele mèt sjieke hiere. Eine vaan die hiere wink op miech. E liech geveul krup m’ne kop in. Iech zèt m’ne geis ouch in z’n vrij en geef miech euver aon dat lekker geveul.
Eve later kledder iech de berg op. Es iech bij die kemele bin geve de hiere miech ’n plaots tössen hun in bij ’t vuur dat ze höbben aongestoke. ‘t Is lekker werm. En stèl, genezend stèl. ’t Veult esof zachte, keul han ziech um m’ne verhitte kop höbbe gelag. M’n ouge valle touw. Iech slaop neet meh sjievel in ’n aander dimensie. Eine van die hiere begint e verhaol te vertèlle…

…De kemele knele neer achter de lèste zaandduine. Hei sjeit de woestijn oet. De bewoende wereld lik binne haandbereik, geaccentueerd in ’t daagleech dat al duuster oranje begint te kleure. Iech num dit beeld in m’ch op terwijl iech nog eve doedstèl blijf zitte. ’n Sjevraoj löp euver m’ne rök.
Daan sjievel iech gaw van m’ne kemeel aof en duuk achter e duin in. ’n Twiede sjevraoj löp euver m’ne rök. Neet allein umtot ‘t ’n opluuchting is tot ‘ch m’n blaos eindelik kin ontlaste en ouch neet umtot de invallende woestijnnach iezige kaw mèt ziech mèt brink. Nein, dao is dat aander geveul dat noe al al die daog die iech oonderweeg bin in golve door me lief trèk. Vaan wie dat vreemp leech bove me pelies is beginne te blinke is miech ’n oonrös euvervalle.
En zoonder fetsoundelik aofsjeid te höbbe genome vaan m’n vrouw bin ‘ch vertrokke, ’t leech achternao. In ’n opwelling höb iech m’ch e steefke goud in ’ne vaw vaan m’ne mantel gestoke.
Oonderweeg höb ‘ch  geprobeerd m’n gedachte op e rijke te kriege. De verhaole euver ‘ne nuie keuning dee gebore zouw weurde zongen al ‘nen gaansen tied roond. Feitelik waor ’t  mer e vreemp verhaol meh ’t heel wel ederein bezig. De lui waoren ’t kotsmeuj um steeds mer in die spanning te leve van haat en aofguns. D’n eine woort oetgesjolle umtot ‘r ‘n sjerpe neus had, ‘nen aanderen woort neet veur vol aongezeen umtot ‘r ’n aander kleur vel had. God, ze zouwe blij zien es eindelik ‘ns eine die kinderachtige oonnuzelheid zou opruime, ze wachden al zoe lang...
Meh wat dat leech noe mèt ‘ne nuije keuning te maken had? Iech daorf neet weier te dinke.’t Ei memint dach iech, drej diech um meh ’t aander memint trok e gaodsvertouwe door m’ch heen dat zag tot ‘ch op de gooje weeg waor. En wie langer iech oonderweeg waor wie sterker dat vertrouwe woort.
‘nen Inkele kier nog bekröp miech d’n twiefel weer, zoe wie noe, wie ‘ch mèt m’ne rök nao de bewoende wereld staon en euver die verlaote zaandvlakte loer. Ederen aovend is dao dat leech dat blinkend mèt m’ch mèt is gereis of boe iech achteraon bin getrokke, ’t is mer wie-s te ’t bekieks. Allein höb ‘ch nog gein idee wat m’ch zoe drijf of wat iech zal goon vinde.
‘Alleh, Melchior, genóg gefilosofeerd. Gaank kieke of ste ’n haand mèt kins helpe, d’n knechte zien ouch meuj en höbben honger!’
Es ‘ch miech umdrej zeen ‘ch tot m’n tent al opsteit en tot al versjèllende vure branne. Gaw loup ‘ch nao binne en lèk m’ne mantel op ’n kis. Oet ‘ne lere zak pak ‘ch get water veur me geziech en mèt m’n han kem ‘ch ’t ergste zaand oet m’n haore.
Zjus es ‘ch nao boete gaon um te zien of ‘ch nog örgens mét kin helpe bóts ‘ne knech tege miech op. Dee zeet: ‘Majesteit, kom gaw, v’r höbbe bezeuk.’
‘Bezeuk..?’ zèk iech tege de knech. Es ‘ch noe örgens gein rekening mèt had gehawwe. En iech vraog: ‘Wat zien ’t veur lui?’
‘Iech weet ’t neet Hier, iech kin ’t neet good zien, umtot ’t zoe e raar leech is boete.  ’t Zien vreemde en ze zien mèt e gaans deile. Meh eine vaan hun is gaans zwart en d’n aandere heet sjeif ouge, dat höb iech wel gezeen want die stoonte veuraon.'
Iech dink eve nao. In de woestijn gelde ongesjreve wètte tot-s te vreemdelinge gasvrij moos ontvange. Meh jeh, de moos ouch veurzietig zien. Iech geef m’ne knech e paar teikes en klap daan ’t dook veur d’n ingaank weg.
Mèt m’n haandpalme nao bove gedrejd loup iech nao de vreemdelinge touw en heit hun welkom bij m’n vure. Es gashier weet iech miech wel te gedrage.
Es ze ziech höbbe veurgestèld - dee wat gaans zwart is hèt Balthazar en dee mèt die sjeif ouge Casper - beej iech hun get te drinken aon. Oondertösse geef iech e teike aon m’ne knech dat heer ouch veur de gaste ete mote veerdig make. Sjijns zuut Balthazar dat want heer zeet: ‘Ao nein, hier Melchior, dao keump niks van in. Geer hoof eur lèste stökske ete neet oet eure moond te stoete um us te gereve. Veer höbbe ouch ete bij us. V’r zallen ‘t same deile.’
Iech loer ‘m verpópzak aon en sjöd gedecideerd mèt m’ne kop vaan nein.
‘Nump miech neet koelik, hier Melchior, tot iech miech get oonkeuninklik oetdrök,’  geit heer weier, ‘meh es iech ’t good begrepen höb zeet geer ouch al lang oonderweeg. En blij tot g’r de bewoende wereld genaoderd zeet.’
Bij ’t woord ‘oonkeuninklik’ heet ziech ‘nen depe froons tösse m’n ouge gelag.
Es heer klaor is vraog iech: ‘Oonkeuninklik, hier Balthazar, wie komp g’r aon dat woord?’
‘Noe moot iech miech nog ‘ns verexcusere,’ zeet heer, vajt z’n han veur ze geziech en buig evekes, ‘’t Is naomelik zoe dat hier Casper en iech…’
Iech laot ‘m röstig oetspreke. ‘t Kos m’ch meujte e lechske te oonderdrökke. Es ‘ch eindelik aon ’t woord kaom zèk iech: ‘Daan nog ‘ne kier welkom. Welkom aon ’t vuur vaan keuning Melchior…’
Noe is ’t de beurt vaan Balthazar en Casper um verpópzak te kieke.
‘Meh ’t is e good plan, keuning Balthazar, um eus ete te deile,’ gaon iech weier, ‘iech vin ’t altied hiel spannend um get nuits oet te perbere.’ ’n Diplomatieke meneer um neet rechoet te zègke tot ‘ch eigelik hiel nuisjierig bin aongelag want ’t gief nog geine pas um noe al te vraoge boe hun reis nao touw geit. Meh same ete is netuurlik ’n oetgeleze kaans um nuisjierige vraoge te stèlle.
Es eus neuze ziech krolle en eus tonge klakke vaan lekkerigheid smèlt de formele baand wie de was van ‘ne brannende boezjie. Op e gegeve memint zitte v’r  hoonderdoet te vertèlle. Euver us laand, euzen historie, eus cultuur. Gebore vertèllers zien v’r, alledrei. Boete de vure is ’t moesstèl.  Zelfs bij eus knechte, die ziech bijein höbbe gezat kins te e zaandkörrelke hure rolle.
Es Casper begint te vertèllle euver e kemik leech dat ‘m zoe bij z’n stroot heet gepak en ‘m al tot hei heet gebrach en Balthazar hel mèt z’ne kop knik, kin iech ’t neet mie hawwe. Iech spring zoeget oet me vel vaan nuisjierigheid en iech haw m’ch neet mie ìn. Iech wil percijs wete wat zij geveuld höbbe. En of ze ouch zoe mer zien weggegaange… en of ze ouch verhaole hadde gehuurd euver ‘ne nuie keuning dee gebore zouw weurde. En…en de verhaole euver Herodes, dee sjijns nogal zjeloes is aongelag.
Dat hadde ze.
En zij dachte tot dat kemik leech en dee nuie keuning bijein hoorte. Zoe wied daorve zij wel al te goon mèt dinke. Iech sloot miech dao vol euvertuiging bii aon. Veer vraogen us noe veuraal aof boe dee nuie keuning gebore zouw weurde, wat veur lui tot ’t zouwe zien en of dat leech mesjien ’n ster zouw kinne zien. Euver dat lèste hölp Balthazar us oet euzen druim. Balthazar is erg gelierd in die materie en heer onderwijs: ‘’t Universum zit vol aonwijzinge die veer neet altied mèt us verstaand kinne oplosse. ’t Oetkome vaan ’n nui ster um lui ‘ne weeg te wieze is neet oonmeugelik. De kuns is um ’t verstaand los te laote en euz geveul te volge.’
Heer liet die wäörd eve doordringe en zeet daan: ’ En volgens miech höbbe veer dat al gedoon en iech vin tot v’r die ster gewoen mote blieve volge. Daan kome v’r vaanzelf…’ ‘r Stók, goejt z’ne kop in z’ne nek en wijs in de loch. Casper en iech volge z’ne vinger en v’r rope tegeliek: ‘Dao, dao is ’t weer!’
Zoe mer, van ’t ei memint op ’t aander is de nach ingevalle en flikkert ‘t leech weer hel en vol aon de stikduuster nachloch. ‘t Riech ziech op us en vervölt us obbenuits mèt dat bezeunder geveul. V’r lègke noe alledrei eus han boven eus ouge en volge de ster op häör waandeling langs d’n hiemel.
Inèns blijf ze stoon. Dat had ze in al deen tied nog noets gedoon.
V’r loeren us aon. ’n Hèllige, mystieke stèlte vèlt um us heen.
In die stèlte make v’r planne. Mèt wienig wäörd.
Eve later komen us knechte met mantele. Veer kleddere op euze kemeel, pakken ’t pekske dat us aongereik weurt en galoppere oonkeuninklik hel riechting de bewoende wereld.
E paar oor later, ’t is nog altied duuster, stoon v’r veur e oonuiglik stelke.
In drei paar ouge steit dezelfde vraog: Hei?
Meh de ster steit pal de bove.
Veurziechtig kloppe v’r en goon nao binne.
Es v’r trök zien bij us tente zitte v’r nog lang um ’t vuur. ’t Is intösse  daag gewoorde en deen daag is ouch alweer e gaans stök op weeg. Euver slaope goon had geine gesproke. V’r zègke zoe wie zoe neet väöl. Dinke des te mier.
Op e gegeve memint keump ‘ne kemeel mèt ’n vaart aon gegaloppeerd. ‘ne Knech sprink vaan de kemeel aof nog veurtot dee gekneeld lik en veeg nao miech touw. Heer is nao ’t stedsje gewees um te fouragere veur de trökreis en op de merret had heer e gesprek opgevaange dat ‘m erg veroontrös had. Me vertèlde dao tot keuning Herodes op jach zouw goon nao alle jungskes in Bethlehem die nog gein twie waore.
Veer loeren us  aon. Oonrös knip us keel touw en Casper zeet: ‘Zuus te, dao höbs te ’t gedonder al!’
In ‘ne vlook en ‘ne zöch höbbe v’r ete, drinke en e paar werm mantele bijein gesjaard en galoppere trök nao de staal.
‘Vluch!’ zègke v’r tege Jozef dee us verweze de deur ope deit, ‘Vluch nao Egypte!’
Pas es v’r zeker zien tot ’t hèllig gezin al e good stök op weeg is breke v’r us kaamp op. Es v’r aofsjeid numme zeet Balthazar: ‘V’r zalle mote zörge tot v’r genóg ouge en oere op de gooj plaotsen höbbe want ’t Kind heet nog ‘ne lange weeg te goon…

Toet, toet, toet!
Stress, meujigheid, ‘ne middelvinger en ‘ne moond dee ‘trut’ of zoe get zeet, sproeje wie ’n kaw douche oet m’ne achteroetkiekspiegel.
Och god, die werkelikheid.
De blikke percessie keump in beweging. Vief meter veuroet, tien minute stèlstoon. ’t Zal nog d’röm spanne um alles klaor te kriege veur de nachmès.

Mestreech, Maria Scheres

8-1-2008
Freulieje wainachte

De mam die broest werm durch jen hoes,
de kuche in, de kuche oes.
De eëpel weëde flot jesjeld,
’t jemus dat mós nog aafjesjweld.
Zie d’r boedieng in d’r kómp al deet,
d’r knien nog in d’r essieg sjteet.
D’r pap deë kan de drieën nit vinge,
e leuft noa vure, e leuft noa hinge.
Jeet ins kieke noa de mam
of heë heur jet helpe kan.
De mam weëd ópjereegd en wus
en zeët: "Doe sjtees miech in de vus."
De kinger zunt oes rand en band,
wail ze ziech loeter in de hoare hant.
Ze neëme ziech ’t sjpieëltsuig aaf
en dan óp eemoal inne paaf.
Vuurdat inne wees woarum,
likt óp eemoal d’r krisboom um.
D’r pap deë sjpringt bauw oes ’t vel
en ruft dan óch in inne jrel:
"Uur wuste poete, tsapperdejuus,
iech dui uuch allemoal in d’r puus."
En e inne um de oere sjleet
deë jraad ’t kótste bij ’m sjteet.
Noa de middaag jeet dan zier
werm ’t zelfde sjpelsje wieër.
De mam die broest werm durch jen kuche,
deet doa sjpeul, drueje en wule.
D’r pap deë neum ziech jeer jet rouw,
doa kunt heë evvel jaar nit tsouw,
den went heë nit woar bij de hank
woar de krib bauw aafjebrank.
De kinger dunt ziech noen vermaache
mit neus tse aese en tse kraache.
De sjale ligke dan erum
links en reëts óp ’t jebun.
D’r pap deë sjoebt en lammenteert
en ’t weëd alles werm bijee jekeerd.
Heë hilt doabij ing janse preëdieg,
intusje is d’r kaffieë veëdieg.
Jee van de kinger dat honger hat,
die zunt noen van ’t sjnuutse zat.
D’r pap hat óch nit ziene daag,
hem likt d’r knien jet óp d’r maag.
De mam vingt óch al aa tse kume
en vingt aa d’r dusj werm aaf tse rume.
D’r pap deë dinkt: "Wat wuur ’t sjun,
wure al die fesdaag alvas um."
’t Vilt ’m óp d’r kop ’t hoes
en de mam die hat de piefe oes.
Zoeë jeet deët daag van vräud en vrid
dan oes wie ee keëtselit
en went werm alles sjtil is in jen hoes,
alles sjlieëft en ’t lit is oes,
dan dinkt ’t Kriskink in de krib:
"Ze liere ’t tseleëve nit!

D’r Kaffeberg, Wiel Bosch

20-12-2007
LiLiLi-daag, 28 oktober 2001

Lei sjting bie LiLiLi
in de rie
es of 't vreuger goje vriedig woar
bie 't biechte.

Allein,
veer woare noe gekomme um te diechte
en houwe zin in koffie en vla.
pas noa 'n houf oer koam Lei d’rmit:
Hihihi-Hahaha.

Els Heijdendael, Valkeberg

12-12-2007
Flujas wuurt gerdeneer

Wie Flujas pas getrouwd waas,
Toen zag zien vrouw: "Zeg Fluuj,
Weej gaon vanaovend danse
`t is kermis in Genuue.

Dich steis altied zoeë veerkant
Met twieë bein op de grónd,
Det zal dich zeker good doon,
Zo`n welske in 't rónd."

Maar Flujas zag beteuterd:
"Ik wil gaer danse schat,
Maar ik heb al zeve waeke
Genne cent soldei gehad.

`t is dao in Roeëme dondere,
Inflatie schrief de krant
De wets waat det beteikent:
Gen cente beej de hand.

Gen cente, gen soldaote,
Ik schei d`r noow mit oet,
Ik gaon lever gerdenere
En trek dit pekske oet.

Ik gaon ein land óntginne
Doeën beej de groeëte hei,
Ik gaon kómkómmers paote,
En selderie en prei.

As `t waer ein bietje meivelt,
Dan kriege we hieël vuuël werk
Weej bringe dan ós greunte,
Wies in Kölle aan de kerk."

Einmaol aan `t gerdenere,
Ging `t Flujas veur de wind.
Ziene prei en ziene selderie
Woort wied en zied bekind.

De keizer schreef oet Roeëme:
"Och Flujas, kóm toch truuk,
De zake gaon weer good heej,
Weej zien nog neet geduuk."

Maar Fluuj schreef: "Ave Caesar,
Dit is veur mich ein groeëte ier,
Geej waas veur mich ouk altied,
Eine baoveste bèste hier.

As `t mót wil ik weer waere
In Roeëme eine hoeëge offeceer.
Lök dit neet, dan wil ik gaer blieve
In Venlo...as gerdeneer!’’

Venlo, Math Kerbosch

6-12-2007
’t Daagbook van eine moets,
dae wónde ónger de holle mulle panne van de Körs van 't aad Fransses hoes bej Huns in 't Kruuts en naeve eine aje wieze moets.

Naojaor 1944
En doe woort 't zóndig 8 oktoeëber! 't Naozomerde zoeë sjoeën! De aje wieze en ich ware op verkenning. We vloge euver Tegele en Steyl en huurde links en rechs geruchte. Razzia! Kerkrazzia's in de dörpe euver de Maas.
En, aoh goddegod In Maasbree ware 3 van de 5 jónges van ós hoes óngergedaoke. "En wets se waal" zag die aje wieze moets " det eine jóng, Berke, in mei 1940 gesneuveld is? 20 jaor! En van daen angere jóng, dae piloot Harrie ( Harrieke zag die moder altied) 21 jaor! Daovan hadde ze niks mie gehuurd, waarsjienlik in Indië in 't Jappekamp. Maar of dae nog laefde??? En dao waar 't berich t'r. De onheilstijding! De aadste en jóngste jóng, Sjeng en Leo, hadde ze gesjnap. En ouch Op het Broek en Panke Snieker. Doe ware die van Huns niks mier waerd!

Oktoeëbermaond-Roeëzekransmaond
Ein paar kier in de waek zoge wej die moder mèt Fienke van Karel Dings en An van Handrie Sjreurs van de Broeklaan ( twieë gezusters van Wijlick) de baan op gaon. Niejsjierig as wej ware, vloge we mei.
Naeve d'n Bas ziene wierd en de watermeule ginge ze, langs d'n baog d'n holle waeg door en euver ein sjmaal paedje naeve 't sjpaor lepe die drej al roeëzekrans baejend nao 't Geloeë kepelke. Maar iers hadde ze nag get ruuëskes gesjtriesd bej Bergs Nölke of van 't roeëzeveld van Leenders, veur 't Leev'vrouwke van Geloeë. Dao baejde en zónge ze vol euvergave van: Marie te minne, en: Oh reinste der schepselen. En mèt ein sjmeekgebed vur de jónges en alle getroffenen ginge ze getruuësd en al zingend op hoes opaan: Geleid ons door het leven (glissando's) Oh Sterre der zee! Wat ein vertrouwe! Det grensde aan vermetel vertrouwe.

November 1944
't Woort link ónger de panne en vur de huzer en de minse. Alsmaar mier fiepde de granate euver ós haer en sjloge ouch doén bej in, want op de Rieth sjting ein aafwaergesjöt van de Pruse. En den die bómme! Daen bómmeraenge op Venlo! Dao mós get gebeure! Wat zoge en huurde wej moetse allemaol? De piano verhoesde van de veurkamer nao de hoeskamer. En doe woort dae groeëte gewölfde kelder óntruumd. De patatte en de wortele kwame op de plaats woe de piano had gesjtaon. En ouch d'n inmaak dae d'r nag waar en zoeë. De kelder woort: Hotel de Snurker! Links en rechs van de middepaad op de verhuuëginge woorte bèdde opgemak. De óngerdukers ware t'r al vanaaf oktoeëber. De oetgebómbardeerde oet Venlo koste kómme.
En de aje wieze moets kos alle bewoeëners van Hotel de Snurker. De moder mèt eur veer dochters (dae vader waar óngergedaoke in 't noeëdhospitaal van 't Patternaat). En verder: 2 officere van 't Ned. Leger en tevens verzetsminse: Guus Burm, lieraar Frans aan 't Thomas, schuilnaam van Hulst met zoon Boet en Hein Schouten, schuilnaam Visser(tje).
Pa en ma en Riet van de Wouw van Klumpers' Modemagazijn! Vader en moder Broekmans mèt eur kinger: Nellie, Harrie en Truusje. Ze woorte allemaol leefdevol opgenaome.
Op 13 november roufde de Pruse de drökkerie laeg en op 19 november vloog de Venloosche brök de lóch in. Maar op 29 november huurde wej det die moder jäörig waar: 60 jaor! En gen van de 5 jónges, noch dae vader, noch de aadste dochter ware aanwezig. Zoeë good en zoeë kwaod as 't ging woort t'r 's aoves fieës geveerd. En midde ónger ein Frans sjpeulliedje: "Trois elephances balançaient, det meneer Brum ós geliérd had, woort t'r op de veurdeur geboesd: Aufmachen!! woort t'r gesjrieëf!! De manne vloge mèt ein vaartje de kroepruumte in ónger de vloer van de hoeskamer. Hein Schouten, (euver de twieë maeter, lange Hein) veel in d'n haos baovenop de doeëze mèt glaaswerk en kristal. Alles in gruzelemente!
"Aufmachen und Snell!!"
" Jaja" zag dit maedjeY" nur die Ruhe! Ich komme schon!"
De groeëte sjleutel woort langzaam ömgedrejd en baove en ónger de sjave truukgesjaove en dao sjtinge, aoh sjrik, 2 Pruse sjeldaote.
"Wo sind hier die männer?"
"Aber aberYhier sind keine Männer. Die sind alle arbeiten in Prauses ehYehYich meine: Deutschland!"
"Aber wir haben doch Männerstimmen gehört, na?"
"Nein nein Herr Leutnant ( 't waar eine gewoeëne sjeldaot, huur) "dass war ich" zag det maedje. Wir spielten dass unsere Männer hier waren. So: (depe sjtöm) Ha ha ha! En Joes dae haet zo'n lollig vrouwke, det duit t'r sókker in, hahaha, al in det beer, hahahaY"
Stilte.
"Und, und ein Bruder ist gefallen!"
En toen?? Ze ginge! Ze ginge! Ze ginge! Minse en moetse mèt boetsende herte maar ouch opgeluch achterlaotend! Der Herr sei Gelobt, Getrommelt, Gepfiffet und Geflötet.

December 1944
Meneer Burm heel de mood t'r good in. Jiddere morge bej 't óntwake zag hae grif: "Zijn ze er nog niet? Dan komen ze morgen!" Maar 't woor alsmaar erger!
3 december loog Tegele ónger de fosforgranate. Euveral brandden 't. Ein inferno neet te besjrieve. En ónger dae granateraenge is dae vader oet 't patternaat gevluch: nao hoes, nao hoes, nao hoes. En vur 3 femelies waar d'r nog plaats in de herberg. Aoh, aoh, aoh! Vader kump thoes. En 't hoes van de aadste dochter Joke waar ouch ram aafgebrand. Maar dat wis 't neet. Det verbleef mèt man en 3 kiendjes: Joske, Wieke en Francis in Hors, van woe oet ze geëvacueerd woorteYWoe haer?? Vraogteikes?
Maar daen 18de december!
In eine granaatinsjlaag op de binneplaats van ein zier muzikale femielie aan de Bóngerstraot, die femielie Denesse, woort 't aller_allerzjwaors getroffe: vader Thei en de twieë aadste zone Huub en Wiel kwame um en ouch tante Merie. Ome Jen en Wiel van de sjmeed woorte zjwaor gewónd. En op daen daag woort det aadste maedje Fientje 13 jaor.
Ich greis en greis! Kyrie eleis!
Van ermen ozel verhoesde wej moetse van ónger de panne nao de maedjessjlaopkamer. Ónger 't piteh_piene bedje achter in 't hukske, hadde we ós nesjes versjtop. Die sjlaopkamer loog 't dönste bej de trap nao de groeëte hal. Zoeë kóste wej alles wat te gebeure sjting van doeënbej mètmake.
"'t Is advent jóng," zag die aje wieze moets. " Dat is: wachte op 't Körskiendje, op de Verlosser, de Vredevorst! Kiek en loester! Dao ónger had idder zien taak; zien werk. Dat waar zingend zorge en zorgend zinge van o.a. 'Borate Cœli désuper et nubes pluant justum' en ' Bethlem hörst de Heiland ein'.
Joseph geht mit müdem Fusz
Doch vergebens ist sein Grusz
Und Maria weint und sinnt
Wo soll betten ich Mein Kind
Da ich keine Heimstädt find.
Lasz Ihn ein.
En de maedjes oefende ouch de Körsleedjes (2 stummig) van 't knapekoer van meister Jansse mèt pianobegeleiding van dochter Bertha want: aohh! Keplaon Crieëmers kwaam Körsaovend de H Mis opdrage in de hal van det hoes: vur de elders en hun maedjes en vur de oetgebombardeerde en oetgebrande minse.
Vigilie van Körsmis.
De lètste veurbereidinge waar ein volle geng. De Körsboum woort gezatte en opgetuug mèt dao_ónger 't kribsjtelke. De ganse hal waar versierd mèt dennegreun en hulst oet d'n haof mèt daotösse zilvere sjlingers en ingelehaor. 'n Kleine taofel woort klaorgemak as altaortaofel.
En doe woort 't zoewied: Frene dich Christkind komt bald.
Wej moetse zote baovenaan de trap hieël doeën naevenein. De aje wieze moets had eine vleugel um mich haer gesjlage en zoe zote we det alles te bewóngere en in ós moetsehertjes woort 't hieël vredig. Allemaol sjtinge ze in heur bèste kleier rónk 't geïmproviseerde altaor. Ouch de genuuëdigde euverbure: Jan en Mia Vossen Schreurs m`t opa Schreurs oet Venlo. Dae Körsnach gen fieëstelik klokgebeier, genne Transeamus en genne Minuit Cretien, c'est l'heure solomnelle.
Tegele, Margriet Huys

25-11-2007
De legende van Sinter Merte

Dit is ein legende
Van hieël lang geleje
Toen kwaam eine ridder
Op zien paerd aangereje
't Waas in november
De wind dae waas zoor
Ziene mantel waas werm
Umdet 't al vroor!

Maar 't hert van dae ridder
Waas werm en hieël erg groeët
Hae had nog kómpassie
Mit minse in noeëd
Wie hae, langs de waeg
Einen baedelaer zoog,
Dae op de stoep
Te verozele loog,

Hóngerig en krank
In waat schaemele lómpe
De bervese veut in
Verschravelde klompe,
Zwaak en ermeujig
Toet niks mier in staot,
Dreef dét, um vanzelf
Nao dae nobele daod!

Martinus dae stapde
Gewoeën van zien paerd,
Hae treuzelde neet
Maar pakde zien blinkend zwaerd
En sneej ziene mantel
Persies in twieë stökke
Toen goof hae de helf
Aan dae man mit zien krökke!

Det offer van leefde
Kwaam rech oet zien hert
Hae deilde dae mantel
Zonder pien, zunder smert.
Door daen daod aan de
Ermste der erme gedaon
Kwaam Martinus beej God
In de guns te staon.

En door ós, wuurt hae as
Sinter Merte verierd
Hae haet door zien veurbeeld
De minse waat gelierd.
Ónthalde weej dit,
Det ouk weej in ós laeve
Liere te deile en
Liere te gaeve!

Venlo, Leny van Gennip-Clerx

30-10-2007
De sjwat van mien moder

De sjwat van mien moder, wat haet dao vreuger neet allemaol ingelege
Want mien moder die haet ’t toen d’r tied neet veur niks gekrege

Hout, sjlamp en kole in de sjólk nao bènne drage, um de kachel te sjtoke
Es die neet brende, kóste ze zich neet werme en mam neet koke

’s Zomers appele sjèlle en in de sjwat loge dan de kitsje
Of erwte en bwanne plökke en die ze dan in daezelfde sjwat deeg peule of pitsje

En es ich ’ns get haw oetgevrete
Lag mam mich dweersj op de sjwat en kreeg ich d’r get gerete

Of es ich krank waor, dan veulde ich mich in de sjwat op mien gemaak en veilig
Op dat moment waor die plek dich heilig

De sjwat van mien moder, ’n begrip, dae kós mich vreuger waal bekore
Noe nog, want ich bèn d’r joare geleje oet gebore.

Ulesjtraote, Jo van Es

10-10-2007
Sinterklaos op bezeuk in Mestreech in d’n oorlog vaan ’40

Heer kaom aon de statie
Zie geziech woort vuurroed
Is dat noe Mestreech
Iech sjaom m’ch hei doed
Ze verkoupe de koffie
weet iech wat allemaol
Dee zwarthandel vin iech
e reuze sjendaol.

Heer kaom op de merret
Bij Minkeleers terech
Opins löp ’n vrouw dao
ach hiel hel eweg
Ze vluchde ocherm
’t waor sjus ’nen haos
Ze zaot dao te pisse en
Dao kaom Sinterklaos.

Heer kaom op de Bosschstraot
’ne plisie helt ’m aon
Dee zeet: Stap ins aof
Of iech lap uuch hei d’raon
Laot m’ch eur persoonbewies
Ins kieke hiel braaf
Hei loupe ’rs zoeväöl
Aon twievieftig per daag.

Heer ging door de Smeistraot
Wee had dat gedach
Dao stoont Bet d’n Daanjel
Ze had ’m verwach.
Ze stoont dao te sjriewe
Met ’n mojl wie ’nen haos
Laot miech get verdene
Aoch goje Sinterklaos.

Heer kaom op de Vriethof
En dach: wel verdreid.
Iech geluif tot hei zeker
Get is weggeweid.
Heer dach wie geliek
Is hei alles mèt stein
Tot ’t kioske eweg is
Dat vin iech gemein.

Heer ging nao de eedsjes
Aon d’n eendegrach,
Die dege hun möts aof,
Ze hadden ’m verwach.
Dao struide heer mais
en ouch lekkernij.
’n Eendsje dat reep:
Get speculatie debij.

Heer kaom aon de herte
An in ’t hertekamp
Dao laog ouch e köppelke
Jao woer, hand in hand.
Heer dach: potverdikke
M’nen tied is neet groet,
want aanders daan loerde
Iech hun lekker oet.

Heer kaom bij de bere
Aon de berekojl
D’n aajdste vaan de bere
Trok ’n lielike mojl.
D’n aandere deet zeet: Jao,
Veer höbbe ’t neet koed,
Meh rijt us ’n dambord
Veer vervele us doed.

Heer kaom aon de Filips,
’t tobaksfebrik.
Wat heet heer zich dao
Toen ’n heudje versjrik.
’t Blauwdörp gans plat
En heer reep toen vol vuur:
Is dat noe besjaoving,
Is dat noe cultuur?

Toen is heer gegaange
Nao Spaanje terök
Wie-t geer allemaol wit
’t is ’n aordig stök
Wie iech vroog: Höb g’r olie,
Toen zag heer gerus:
Miene stoomboot heet ‘ne kachel
Sjus wie de otobus.

Mestreech, 1942, Johan Zeguers

21-8-2007
Fietse met mien vader

Mien vader, dae koos fietse
dae ging altied hiel erg wied
den genoot hae van ’t landjsjap
werde al zien zorge kwiet

hae maakde kilomaeters
dat ging bienao vanzelf
op en neer nao Toer of richting Hors America
ich kom nog neet op de helf

Gans vreuger ging ich waal ens mei
achterop of oppe sjtang
neet det det hiel erg lekker zoot
en ’t duurde ouch soms lang

want mien vader heel van fietse
maar hae sjtopde ouch aaf, hiel duk
en den praotde hae met jan en alleman
maakde zich totaal neet druk

euver wie laat ’t waas
euver klok of oer of tied of de daag
hae vertelde gaer en vuul
euver d’n oerlog of ziene tied as blaag

ich trok den aan zien boksepiep
en zag: pap, gaon we nao hoes
jao zo kiendje effe geduld
maar moder die zaot thoes

te wachte met ’t aete
maar pap maakde zich noejts druk
as ich noe fiets met de windj in mien haor
veul ich nog aaf en toe mien wang taege ziene ronje ruk

Kessel, Mariet van Knippenberg

25-7-2007
Vruger haje de minse nog allemaol ein sjtuk lank woeë op de nuedige greulte en petatte veur eige gebroek woorte verbouwd. Ouch hele ze klein vieë, zoeë as ein verke, ein geit, get tute en ein paar knien. As de geit tochtig waas woort ze meistal nao Bokesjtien "In de Berg" gebrach, die einen bok haje en daomet get geld verdeende. Men neumde det den "de naegel knippe". Dao ware aevel altied kapers op de kus, tuk op de twieë grosje die 't koste en veural kinger, die met de geit óngerwaegs ware waal ens perbeerde euver te haole beej um of eur de naegel te laote knippe. Handrie en Sjeng van de Mins muuste van Mam dus ouch eine kier met ós geitje dao nao toe. Effeng, laes zelf maar:

De geit!

Op zekeren daag, 't waas now zoeë laat
Móste ze toch ens met ós geitje op paad
Mam zag: "De naegel zien good aan 't greuje,
Dao met mót zich toch ens emes bemeuje."

Ze wónde in ein klein huuske aan de rank van de Hei
In de knoup van d’n tessendook goof ze twieë grosje mei.
"En dink d'r aan, weit waal woeë det ge mót zien,
Allein maar aflevere in de Berg beej Bokesjtien."

's Middigs veur sjoeël met ein touw um de nek
Ginge ze gezamelik met ós geitje op trek.
Vlot woort ze gebrach nao Bokesjtien op de sjtal,
Die zag taege de jónges: "Gaot maar, weej weite 't al."

Tot zoe wied ging alles nag redelik good.
Nao sjoeltied ginge ze daorum met frisse mood
Truuk nao de Berg en de geit woort opgehoald.
Ze sjting doe al klaor, aan de hek aangepoald.

Met 't touw um de nek en vort ging 't met 't bieës
Veurbeej waas veur eur now "'t naegelknipfieës".
Maar zoeë as det allewiel nag altied gebeurd,
't Plezeer haaj veur eur neet lang genóg gedeurd.

’t Woel gaar neet truuk nao 't huuske aan de baan.
’t Mekkerde, ’t boekde, zat zich sjrap sjtelde zich aan.
"Ei rot geit, sjeet now ens intelik op,
Drek kriege weej ze nag van os Mam op de kop."

Traog sjtiebelde ze met ós geitje euver de waeg
Op alles bedach want ze waas euveral toe vaeg.
Ocherm 't biesje haaj pien en waas muug
Um now al nao hoes te gaon waas ouch waal get vruug.

Beej De Vos op de sjtoep huurde ’t in ein vlaag
Vanoet de Berg nag hieël zaach mekkerend geklaag.
Getrókke, gesjolde, gewuul en gedouw,
Det sjtomme bieës lag zich neer, um de nek nag 't touw.

Sjeng keek nao ’t erm bieëske met al zien krolse kure
En zag taege Handrie: "Now mós se ens hure,
Die geit blief aan ’t jaomere en aan ’t klage,
Kunne we ze neet baeter nao hoes toe gaon drage?"

Handrie zag aevel: "Now haet ’t mich lang genóg geduurd!"
Hae vroog zich ein sjor-ker dao doeën in de buurt,
De geit door eur same aan kop en sjtaert opgepak
En woort klaats op de sjor-ker met de breer gekwak.

Och wat ware de breurkes opens toch wir blie,
Os witje op de sjor-ker, zeej loog lui op ein zie,
Doe sjpeejde ze zich nag ens duchtig in de heng
En sjörgde, iers Handrie maar daonao ouch Sjeng.

"Heej is óch rot geit, we gaon noeëts mier nao Bokesjtien,
Die duit ós erm bieësje beej 't knippe te pien."
En thoes op de sjtal woeë ze zaach woort neergewip
Zoge ze pas det de naegel neet good ware geknip.

Tegele, Ton Doesborgh 1962

30-6-2007
D’r Joep ziet d’r Abraham

Wie d’r Joep jeboare woeëd
Woar iech jraad tswelf joar
Iech han doe al jehoeëd
Wie wiechtieg deë Joep woar

Va nüntsingzevenenvóftsieg aaf
Sjteet heë träu de waach
Ruft went ’t past alaaf alaaf
Óch went de sjpeksjwaad kraacht

De kap die heë in koel nog droog
Helpt noen teje weer en wink
Wat heë in al die joare doog
Wees i Kirchroa jidder kink

Heë kiekt vuuroes en nit tseruk
Heë sjteet hij daag en naat
En wil vuur ós allenui jeluk
Zoeë hat heë ziech dat jedaad

Óp vasteloavend waad heë óch
Mar óch óp al die anger daag
Tsiet um tse kiekke hat heë jenóg
en heë vräut ziech um jiddere laach

En wat woar is dat is woar
Óp d’r maat, op d’r maat
Sjteet heë doa ’t janse joar
Deë Joepeman deë waad.

Noen óp noa de nieëkste vóftsieg joar
Blief óp deë zokkel sjtoa
En jef diene mód an aod en jónk
An al die lu va Kirchroa

Uvver vóftsieg joar zunt vier hij tseruk
En wille bare binge
Vier hoffe dan óp mieë jeluk
Vuur de auw lü en de kinger

John Vandeberg, Wauwel

10 mei 2007

Vuur d’r Joep

D’r jrüetste man va Kirchroa,
Dat is doch ózze Joep.
Al vóftsieg joar doa óp d’r maat.
Hü sjtunt vier óp d’r sjtoep.

Dienge blik jeet uvver ózze maat,
Woa vöal verenderd is.
Va klinge maat noa rónk noen jroeës.
Doe enders nit jewis.

D’r wirkman sjteet in vol ornaat,
Sjtoots bliks doe uvver ós sjtad.
Mit lamp en koelkap, sjtoots en sjterk
Wail d’r koelman ze jroeës jemaad hat.

Vier hant diech in ós hats jesjlaose,
Doe maachets alles mit.
’t W.M.C., d’r carnaval,
sjtees doa in breie sjrit.

’t Jieët diech óch noen in ’t kling
Doe sjtees i minnieg hoes.
En kries besjtimd ing iereplaatsj
Trukt me oes Kirchroa oes.

Ja, Joep, doe bis va Kichroa,
Vier wisse diech tse vinge.
Óch vuur de nieëkste vóftsieg joar,
Vier diech jeer ee sjtensje bringe.

Kirchroa-Wes, Annie Lennartz,  Mitjelied van D’r Wauwel,
april 2007

11-6-2007
Iemker

As de haej paarseg bläöjt
en de zón óp de Pieël brânt
stón de bejekaest en -körf
wat beschut óp ’n ri-j.

D’n iemker het ’t druk
went wel elken dan bekânt
kumt d’r ónder ’t bejevolk
’nen ni-je zwaerm bi-j.

En as de haej roesteg wert
en ’t störme göt ien Pieëllând
bestöt d’n oeëgst uut golden hónnig
en uut mennege ni-je beej.

Venroj, Theo Swinkels

11-6-2007
Van twie naobers

Dao woar ins ’ne kleine boer,
Mèt nege mager keuj;
Z’n naoberse had èlf stöks:
Dat waos heer lang al meuj.

Destijds waor ouch dee boer ze vie
Gezoond en good bij vleis,
Totdat opnis ’t woort geplaog
Door eine koeje geis.

De naoberse häör èlftal
Bleef vaan die plaog bevrijd,
En sinds deen tied woort zij nog mie
Door euze boer benijd.

"Boeveur," zoe zag heer tot de vrouw,
"Höb iech ’t allein zoe hel,
Boeveur blijf ’t vie vaan uuch zoe vèt,
Is ’t mijnt mer knook en vel?

Iech verdink uuch tot dee geis
Dee al mien bieste sloog
Door uuch gepaojd is, achterbaks,
Zoetot heer uuch niks doog.

Dat is gemein vaan uuch, medam,
Dat laot iech zoe neet goon;
Iech eis vaan uuch de bèste kooj
Die-t geer op stal höbt stoon.

Ze kump uuch ouch neet ierlik touw,
Want door ’ne valse zèt
Woort zij aofhendig miech gemaak
Wie-t geer wel hiel good wèt.

Geft geer ze miech noe neet goodsmoods,
Daan weit iech wat iech doon:
Daan klop iech bij de Hieren aon,
Die numme ze uuch gewoon."

"Wel, vrund-leef," zag dao op de vrouw,
"Iech geluif de bis neet good;
Gaank stèllekes, keul iers ins aof,
De brets zit diech in ’t blood.

Iech kin d’rin komme, gaans en al,
Tots diech zoe klaogs en kuims,
Mer das toch woerlik neet mien sjöld,
M’ch dunks bepaold, de druims..

De liks te giepe nao mien keuj;
Wie vèlt ’t diech toch in?
De prittendeers dao rechten op,
Dat heet toch geine zin!

Nein, nein, vrund, al die èlf stöks
Zien eigendom vaan miech,
En altied hei op stal gewees,
Gein eint waor oets bij diech.

Iech staon diech nog gei struuspier aof
Gezwege vaan me vie;
Al maaks te nog zoeväöl behei
’t Liet miech kaajd en vrie.

Noe gaank mer nao de Hiere touw,
Iech bin niks oogerös;
Blammeer dao mer d’n naobersvrouw,
Zoeväöl es diech dat lös.

Ei woord nog, broor, oonthaw dat good:
Reur neet aon miene stal,
Want daan verbrans te zoe d’n han
Tot ’t diech heuge zal!"

De boer trok nao de groete stad
En klaogde dao ze leid;
Heer kraomde al z’n leuges oet
En vroog e good besjeid.

Mer zeet, die Hiere wiste mie:
Ze dogen ’m verstoon,
Tot heer verkierd had aongekaard;
Heer kós nao hoes touw goon!

Dao góng eus buurke trök nao heim,
De start tösse de bein;
Heer bromde, gromde binnensmoonds:
"Verdreid, dat is gemein!"

En nog gief heer de mood neet op
Al kraog heer e kaajd bad,
Nog loert heer mèt ’n half oug
Nao ’tgeen ’r gere had.

Mer ouch z’n naoberse blijf op
En hèlt ’n oug in ‘t zeil;
En, kump heer häör te nao, daan weurt
’n Rammeling z’n Deil

Mestreech, Edmond Jaspar, Maart 1919

28-5-2007
Bun

"Diech vroogs," zag ’n hoesvrouw in Bun,
"Boerum iech ’n horekas run.
Nouw, iech haw zoe vaan
miene sjat-vaan-’ne-maan
tot iech häöm eder boetekans gun."

Mestreech, Jo Caris

14-5-2007
Twee vleige zoute op ’n turfbreifke bie de Piep

Ich weit ’t zónger te leige
Op dit blaedje zoute twee vleige
De ein housj Marieke
De anger nuimde zich Pieke

’t Waor ein koppel heel verleif
Pieke waor Mariekes hartedeif
Ze vreve de peutjes taegenein
En vónje ’t laeve op zich heel fijn

Doe vloog Marieke van glaas tot glaas
En Pieke koum in eine liefdeswaas
Hae zag ich vènj dich ein heel leif wich
En ich blief ein laeve lank bie dich

Mér toen woort dit breifke toegeklatsj
’t leifdespaar waor in eine sjlaag pratsj
De raekening woort mit geldj verlich
Zo koum ein einj aan dit gedich

Zitterd, Jan Coenen

1-5-2007
Hel noat

‘n Hel noat
hat metstens
‘ne prima keën
en is d’rum ummer
de meute
van ‘t krake weëd.

D’r bittere beëker

‘t Laeve
heel mich aoch
zienge bittere beëker
veur
en
‘t doog mich
mieë es ins
d’roet drinke.

De letste kier
dat ‘t laeve
mich zienge bittere
beëker goof
en mich
of ich wool
of neet
wir ‘ns
oet ‘m drinke
doog
waor d’r baom
nog mer kóm
te zieë.

Intelligens

Intelligens
is en blieft
besjrenkt
meh
domhaed
kint geng inkel
grens.

Aaläöp

Nums te
d’r aaläöp
vuls
te flot,
dan kums te
op ‘t ing
hos ummer
aom
te kot.

Aafsjaed

‘t Vloog nog
‘ne bónte pieëpel
fladderend
vur mich op.
Ich keek ‘m
nao.
‘t Sjtimde mich
e bietsje
druf, wie ich ‘m dao
zoe driftig
fladderend
vur mich zoog.

De ieësjte bónte
naojaorskleure
waore neëve mich
nemmelig
aoch al dao.

Vrae

Dao
woe ich bin
dao roesjt
en soest
dao zingt
d’r wind
in sjtroek
en bom.
Dao
kabbelt
en kloetsjt
dao klatert
zilver water
in e bekske
dat zich
krunkelend vringt
durch ‘t greun
vlak langs
mie ónbegange
wandelwegske.

Dao
woe ich bin
huur ich wir
van wied weg
die sjtimme
zach en zuver
dat lidsje zinge
van dae groeëte
vrae,
dem ich hie mer neet
kin vinge.

Gulpe, Albert Meertens

17-4-2007
Elp

Elp waor de klwèr van de vrouwluuj
Verwènd, door nach besjene
Teikende ’t de trots

*

Dao klónk de viool
Euveral
Net neet klaor genóg
Óm ’n wonde vol te sjreie

*

De passe. ’t Petrwan
’n rite die geluid op vloer teikent
Morse
Van neet veur meugelik

*

Zèng, dans!
Zwa-jus is de kuns gesjtórve
Gevalle de leuge
Al jaore dit kèndj ingefluusterd

*

Zie zeen ’t bewaegend sjtillaeve
Dat dees gedachte nao bènne sjrók:
’t ballet aomp
Degas

Luc de Rooy, Aelse/Amsterdam

3-4-2007
D'r eenzame fietser

Iech woar al vrug opgesjtange en hauw miech get gaese. Iech pakket mieng renfiets en varet oes de sjtad noa 't platte land. Wie iech in Valkeberg koam, sjtieget iech aaf en zats miech op ee terras, woa iech miech ing tas kaffie mit ee sjtuk vlaam besjtellet.
Iech pakket miech de routebesjrieving van 't Geuldal oes mienge rukzak en zukket miech ing route oes van ing sjtond of tswei. Iech varet langs de Geul.
't Woar inge sjunne zonnige aprildaag. De vuegel fleutete in beum en hegke en hieël vöal lu - vuural auwere - woare an 't wandele. Kinger sjpieëlete op 't gras langs de Geul.
Verleefde peersjere zose óp de banke tse sjmoeze en ee paar höng kwispelete oesgelosse mit hönne sjtats.
Vertederd kieket iech noa dat tafereel. 't Woar graad ee sjilderij. Gemuudlieg fietset iech durch 't landsjaf. Iech hoeët inge vlieger hoeëg uvvervluge.
Noadat iech zoeën dreivieëdel sjtond gevare hauw, sjtieget iech van d'r fiets aaf vuur ing lunchpauze tse maache. Iech zats miech mit d'r ruk teëge inge boom, oos miech ee bruedje en drónk miech doabij ee bliksge beer.
Lanksamerhand woeët iech richtig sjlofferetig en 't doeret dan óch nit lang of iech vool in sjlof!
Iech zjweëvet in inge gelukzieëlige tsouwsjtand.
Iech fietset durch d'r himmel, woa de engele óp wólke psalme zónge en d'r Heer priezete.
Iech zoog wie vrauwlu 't mit manslu dónge - gans aofe en bloeës.
Iech woar alling en dat vong iech joamer. Iech kieket durch de wolke noa de ëed en zoog miechzelf sjloffe teëge d'r boom langs de Geul. Iech dreumet hel-óp en vroaget miech aaf:
"Woavuur hauw iech ging vrauw? Iech woar in miech zelf gekierd en óch eenzaam. Woavuur hauw iech ging kinger, die sjpieëlete óp de wólke langs d'r rivier?"
Mit inge sjrei woeët iech wakker en iech kieket in de oge van ee kling meëdje, dat direk vuur miech sjtong.
"Wat dees doe hei?" vroaget 't miech.
Iech woar tse verbouwereerd vuur tse antwoade.
Noa e tsietje vroaget iech: "Woa is dieng mam?"
't Meëdje wiezet noa de Geul en zaat: "Mieng mam is mit mie breurke in de Geul an 't sjwumme."
"Kóm, dan lofe vier tsezame d’rhin," zaat iech en pakket mienge fiets en tsezame gónge vier noa de plaatsj woa de mam en 't breurke an 't sjwumme woare. De mam zoog ós kómme en koam oes 't wasser, sjloog ziech inge badjas um en zaat vrundlieg teëge miech: "Hallo."
D'r ganse middag woar iech mit hön tsezame. De vrauw vertsellet dat heure man heur hauw lotte zitte en dat ze alling mit de kinger in dis welt woar.
Iech zaat gans häusj dat iech óch alling en eenzaam woar, meh dat sjienget ze nit gehoeëd tse han.
Um 5 oer noom iech aafsjeed van hön en fietset iech wer alling op heem aa,
...eenzaam en verlosse.

Sjpekholzerhei, Huub Remmel 

15-3-2007
Oktoberdaag

Hier, ’t is d’n tied. De zomer woor wie weus.
Lik diene sjeem zoe op de zónnewiezers
det op de vlake nut de waerwindj bleus.

Presseer de lèste vröchte vól te zeen;
gaef häör nag twie Jekerdaalse daag,
zèk det ze zich sjpoje gaon en jaag
ultieme gooddoons in de zjwaore wien.

Waem noe gei hoes haet, zit zich geint mie.
Waem noe allein is, zal det jaore blieve,
wakker ligke, laeze, lang breve sjrieve,
ónrestig haer en trök trampele, wie
in de laeg lane winj de blajer drieve.

Neel, Wim Kuipers
vertaling van Herbsttag van Rainer Maria Rilke

2-3-2007
Neet óm nao hoes te sjrieve

zeen v’r noe aafgesjreve
jaore blajer volgesjreve
lètters aaneingesjreve
penne leëggesjreve
geveules opgesjreve
teks ómgesjreve
wäörd angesj gesjreve
biegesjreve
in sjoan sjrif euvergesjreve
uch aangesjreve
óm kleingesjreve
dat te sjrieve
wat v’r groatgesjreve
in de kop en prie veule

Gelaen, Leonne Cramers

ich haw dit gesjreve nao de middig in thoar
ich houp dat geer nog lang neet oetgesjreve zeet
en dat geer mit al eur leefde veur 't plat kalle en sjrieve
greuëtsj zeet

heel väöl leefs

2-2-2007
Kerseleech

Ze sjteit veur ’t keukeraam nao boete te kieke, óngertusse de henj aafvaegend aan de witte sjollek. Sjpetters sjokolademoes as verfsjtrepe op ’t witter den wit, as ein modern sjilderie.
Boete is ‘t gries, om 4 oer waerd ’t duuster, det huurt bie de daag voor kersmis, as de nachte langer zien as des se sjlaop haes.
’t Miezelraegen-gordien luut neet toe det Tonnie wier ken kieke as d’n hoaf, dae broen en doed liek, ein paar zielige blaedjes dreie róndj in ein vleugje windj en ’t gekras van de kauwkes deut ’t zelfs nog kaojer lieke.
De soep pruttelt, de deksel bewaegt op en neer, in einzelfde ritme as ’t kloppe van Tonnie’s hert. ’t Liekt rustig, maar ónger de deksel borrelt ’t as eine vulkaan dae idder moment kan oetbarste in heite lava en sjtaom. Ich sjtaon hie, dinkt Tonnie, mich meug te make en zae, zae zitte in de kamer, de eine in de sjtool met de krant van zaoterdig en de twie angere doon ein sjpel en make ruzie waem ’t veurige gewonne haet. Is dit wat d’r euver is geblaeve is van mien dreume?
Tied veur de petatte op te zette, de kalkoen in de aove, want die drie höbbe besjlaote det eine echte kerst zónger kalkoen toch noejt ech kan zien. Tonnie hej lever net wie vreuger knien gegaete, zo as det altied gebeurde in heur femilie, eine knien veur 8 man en pap verdeilde de sjtukke, met gebakke petetjes en roed moos, paerkes zoe roed as de kerse die op taofel brandje en alle aoge gerich op mam, die met eine knik vader ’t taeke goof.
Det aete duurde oere soms, den werde d’r weer ’ns gezónge en vertèld en vader loos veur van ’t kiendje en de herdertjes bie nachte.
Wat waas ich ein blie kindj, dinkt Tonnie, blie met kleine bietjes, blie met same zien.
Wat is der toch anges noe?
Dalik gaon we aan taofel en veur det ich mich kan zette veur de soep vreugt ein van de drie al:  ‘Wat kriege we nog mier?’ As ich zelfs maar euver zinge begin, huur ich, mót det noe?
Nemes zaet get, ze zien allemaol bezig met heur eige bietje waereld en de kinjer beginne nao de pudding en ’t ies zeker d’r euver det de kersman toch waal neet zoeveul gebrach haet, asof sinterklaos neet sjromelik euverdreef dit jaor.
Tonnie zuch nog ’ns en kiekt nao boete. Dao, in de hèk, wat waas det? Dao bewaegt toch get. Ein klein veugelke is ieverig aan ’t zeuke nao aete, ’t sjtertje parmantig in de lóch. Vertederd kiekt Tonnie nao de winterkeuningman, die wipt van de eine nao de angere tak. Veugelkes, die höbbe anger zorge, die hove neet te zorge det ’t hoeshaoje op rölkes löpt zodat nemes get te zanikke haet ofsjoen ze altied waal get vinge.
Tonnie sjrikt van die gedachte. Ich hoj toch van miene man, van mien kinjer, hoe kan ich den zoon dinge dinke, euver weggaon, euver opniej beginne wao mich nemes kent, doon wat ich wil, loestere nao muziek dae ich fijn ving en gen tonielsjtök opveure.
Opeins nemt ’t idee heur dinke euver, wat as ich det ech deej, wat as ich noe miene jas pak en gewoon de achterdeur oetloup, sjtiekem, hoe lang zal ’t dure veur ze mich misse en wat zalle ze den daon, aete en verder laeve, de politie belle, mich zeuke?
Mien laeve liekt zoe laeg, ich laef veur heur neet veur mich en ich weit neet wie det te verangere.
As door emes anges gedreve pakke heur henj de jas en de sjaal en ze geit nao boete, de petatte vergaete in de pan, de soep bleus belkes ónger de deksel.
Boete sjniet de kaoj eure aom aaf en ze aodemt deep in, luut de ieslóch eure kael passere toet ze ’t kan veule, deep van binne.
En noe? Noe bes se boete, maar wat noe?
Tonnie besjluut ein sjträötje om te loupe, gewoen kieke wat d’r gebeurt.
Langzaam met kleine passe löpt ze veurbie ’t hoes van de bure, wao de kersboum gezelligheid belaoft, asof d’r oetnudigt: kóm binne, veer met ós.
De das euver de oere en de blik op de sjtoeptegels, zoe sjokt Tonnie verder as ’ne vraemde in eur eige dorp, as emes dae de waeg kwiet is en eine herberg zeukt veur de nach.
Ze passeert de kerk, die is verleech en d’n orgel sjpeult zachjes ‘er is een roos ontsprongen’, iewe-oud en  zo moej as oejt.
’t Kerkhof, dao ligge vader en mam, dao is misjien ein anjtwaord.
Tonnie sjteit bie eur graaf zónger de kaoj te veule, ’t sjient.
De ouge toe, wiegend, zachjes zingend, truuk in de tied.
’t Is dao det Peter heur vingt, nao radeloos door alle sjtraote te höbbe gelaope.
’t Is dao det ze bäökt in zien erm en det hae heur mei nao hoes neemt, met beloftes euver alles anges doon, euver det ze toch neet zónger heur kènne en det ze verlaore zouwe zien.
Later nao de pudding deut Tonnie de aafwas, de buukses zien vol, ’t sjpel reupt weer en de luie sjtool nudigde zoe oet veur ein sjläöpke.
Tonnie kiekt nao boete, ’t is noe gans dónker en in de raam zuut ze ein gezich det winkt en zaet: “Zal ’t toet volgend jaor kers dure veur des se weer de sjtap deus maar noe veur good?

Mariet van Knippenberg, Kessel

9-1-2007
Körsmes

Kraone kraoze in de tódder rónk
Perigke ploge de leimige grónk
Shetlenderkes graze aan gunse kank
aan versjlakkerd graas

Sjtil hèlt de baas
vur zien Hung die noeëts biete
wl döks mótte sjiete
krek ao ich dalik doon sjtaon.

Um met sjtrónt aan de veut wier te gaon
Morge, morge is ‘t Körsmes
vur ós, die gen wille mier zien,
Besjaafde mesjien?

Bolder, Godelieve van Gemen

Ich wins uch vrede

Ich wins uch vrede
Ich wins uch ein good gemood
Ich wins uch al wat winselik is
Bie alles wat gae doot

Ich wins uch lachende gezichte
Idderen daag weer opnie
Want as d’n daag met ’ne lach begint
Den bliefs se mekkelik blie

Ich wins uch werm herte
Ich wins uch altied zon
Eine milde windj, eine raegenbaog
Genog raegen veur ein volle ton

Ich wins uch veural vuul leefde
Zonger det is ’t laeve maar kaod
Wae kinne neet zonger det geveul in os hert
En hiel vuul is ein goeje maot

Ich wins gezondjheid, ouch det huurt d’rbie
Ein laeve, laeve lang
Vrijheid om te doon wat gae wilt
Idderen daag ugge eigen gang

Ich wins uch wat gae mich winse wilt
Idderen kier opnie, met eine lach
Ich wins uch vrede, vanoet mien hert
Maar det hej ich al gezag

Kessel, Mariet van Knippenberg

2-1-2007
De braven ambachtsman

Iech höb vandaog get wille make
Wat neet sprikt euver groete zake
Die vreug of laat zien oetgeveurd
Door iemand dee bereumd d'rum weurt.
Mien veerskes zien gein dichterstökke;
Es die miech noe en daan ins lökke
Dan vleeg iech toch neet hoeger op
Of krijg de kolder in de kop.

Van jongs af aon wis iech te liere
't Mestreechter spreekwoord good te iere:
‘Scheunmeker haw diech bij d’r leis,
dat is ‘t bèste was te deis.’
D'rum zult g’r niks van miech vernumme
Boeveur iech miech te hoeg moot stumme,
Meh iech wèl uch zinge wie iech kan
Noe van ‘ne braven ambachtsman.

Dèks huur iech links en rechts vertèlle:
Iech zouw wel dit of dat zien wèlle!
Want wie dat in de wereld geit,
Dao is niemand dee ze zak aonsteit.
Mer wie iech ouch höb rondgekeke
En alle staote vergeleke,
Dee iech ‘t gelökkigst neume kan
Dat is de braven ambachtsman.

‘t Is Maondag en de klok van zeve
heet pas de oor nog aongegeve
of heer begint z’n week mèt mood
en daadlik geit ze wèrk good.
De Zondag zeukt heer door te bringe
Neet in de kroeg mèt draank en zinge,
Mer wie dat gaans allein mer kan
De goje, braven ambachtsman.

De Chistendäög wis heer sinds jaore
Aon ordelik plezeer te paore
En viert de Zondag wie ‘m God
Heet veurgesteld in zie gebod.
Dan röst heer oet van al ‘t wèrke;
Me zuut ‘m zie verzèt bepèrke
Tot vreugde die ‘m passe kan,
Die van de braven ambachtsman.

Z’n kamer, dat is zienen hiemel;
Heer vindt zich thoes in dat gewiemel
Van kinder die, gezond en fris,
Neet wete nog wat elend is.
Met die ‘t gelök al konne leze
Op mojer häör tevreie weze,
Die altied van häön zègke kan:
Wat goje, braven ambachtsman.

En es de betaoldaag is verschene
En ‘t geld wat heer wis te verdene
Häöm klinkend dao weurt veurgetèld
Geluift dat daan ‘t hart ‘m zwèlt.
Dan is heer trots door de gedachte
Dan vrouw en kinder blij ‘m wachte
En ederein vertèlle kan:
‘t Is ‘ne braven ambachtsman.

Geluift miech, vrinde, laot ze praote,
Die bluffers die uch ander staote
Besjrieve es e paradies!
Bepaold, die lui en zien neet wies.
‘t Gelök dat zit neet bij de rieke
es die ouch mèt hun duite prieke.
Dai is geine dee ‘m weerd zien kan:
De goje, braven ambachtsman.

Mestreech, L. Polis (1864)

17-12-2006
Winkterswaer

Sóndigs-sjmorges as ich opsjtaon
Kiek ich wat vur waer 't is,
Maar ich heuf neet sjerp te kieke,
Ich zeen 't al: 't is wir mis.

De zón die kiek wir bleik en waterig,
net of se met 'n uigske zump;
Ich wèd det d‘r vur d'n aovend
Wir 'n zootje raenge kump.

En vurdet ich den heb gegeaete,
Vèlt hae al wie piepesjteel;
Dów zóls has meine det vandaag nag
Alles oet d'n hemel veel.

Sjmaodigs vruug lik ich te loestere
Of 't rangene is gedaon;
En wie ich doe niks mier huurde
Bön ich bliej-toe opgesjaton.

Maar nauweliks waar ich doe boete,
Kladderdaats! Wie doet je wat?
De waeg waar van gevreur en iezel
As ein sjpegelke zoeë glad.

Dinsdigs-sjmorges wir niesjierig
Wat de morgen haet gebrach;
Leven hemel, wat ein zootje,
't Haet gesjnied de ganse nach.

Doe ich Gónsdigs-sjmorges opsjting
Merkden ich det 't kajer waas;
Mien gedachte zien bewaorheid;
Dieke blome op ‘'t glaas.

Dónderdigs, sjónges wie besjteit 't?
Hadde weej wir sjtorm en wink;
As se met de fiets dao door mós,
Waer ich sjuuv’rig as ich d'raan dink.

Óngerhank is 't vriedig,
Jidderdaag maar anger waer.
Vandaag is 't zoeë gries en mottig
Dów kries 'n kleur wie einen baer.

Van zaoterdig dao is 'n sjpraekwaord
Van al die kómmen in 't jaor:
Al is 't sjmorges nag zoeë miezerig,
Toch sjient 't zun-ke afkes klaor.

Jao, zo'n waer sjteit ós te wachte
In dae leve winktertied,
Want as we dinken aan 't vruugjaor
Den is det nag óntzettend wied.

Tegele, Anonymus

29-11-2006
Egaal wo-s te bès

Egaal wo-s te bès
welke taal se sjpruks
welke geweuntes se höbs,

Ich wunsj dich,
Das te vrunj höbs
Das te plezeer höbs
Das te ’t gelök gevónje höbs

Egaal wo-s te bès
es te thoes bès
bie dichzelf,
dan is ’t good!

Geleën, Leonne Cramers

3-11-2006
Erm sjwaad

't Wingt en rent
Hils diech kóm reët
Sjlódders van links noa reëts

Óp eng auw fiets
Sjlaag in 't hingerrad
Sjpeeche kapot

Vóljelane pakeëzel
Tswai taesje hingerd’róp
An 't sjtuur nog èng, ieskauw heng

Kuns van d’r Ejelzer maat
Jidder waech vuur de waar
De broeëdsfennigke bijenee jesjrapt

Dizze morje heem vertrókke
Troane in de oge
D’r keël wie ummer an 't vlókke

Tsauws diech wie ènne jek
De kinger, nog óppen sjoeël
Zunt angesj vuur diech heem

Bij deë keël
Jroeëse moel, vöal behai
En dan dat jesjrai

Erm sjwaad die doe bis
Sjlódders van links noa reëts
Verdeens besser, jewis

Zumpelveld, Math Scheeren

2-10-2006
Jaorgetieje (3)

Naojaor

Wólke hieëmelshoeëg opgesjtapeld
volgepómpt mit raegewater,
went ich dao te väöl aa dink
waert ouch mien gemood nater;
de natoer die waert zoe sjtil
vuur wae de sjtilte hure wil
mer juus wiej huuj gister waert
zoe waert dit noe weer vreuger
laot mich efkes dees welt omkloestere
en sjtilkes nao de sjtilte loestere

Gebrook, Math Mertens

Jaorgetieje (4)

Wintjer

D’r hieëmel grient oetgemergelde traone
uëver dees kapotte welt
Zimbabwe, Ruwanda, nog zoeväöl mie
woe gaen miensjelaeve telt;
toch zieë ich haop es witte wattewólke
wagkele nao vure en nao hinge,
mesjien op zeuk nao get of ieëmes
woe ze de vreej nog kinne vinge;
op zeuk nao mich? Nao dich?
‘n Zieëliege Kris en ‘n gesjeid Nuujjaor!

Gebrook, Math Mertens18-9-2006
Jaorgetieje (1)

Vuurjaor

Es sjtraole sjtraole lengend leech
lemkes hinkele i greujend greun
en vuegel veure hunne voeëgelkreeg
da gaon ich laeve, plök d’r daag
veul neet langer mie de zörge
die mich bringe zal d’r daag va mörge
en went ich da zoe blie bin
om zoeväöl dinger blie te kinne zin
da reupt gans Limburg ouch nog "Hup"
want ós Roda wint d’r cup.

Jaorgetieje (2)

Zoeëmer

Es de zon de dampgerdiene aopesjuuft
zieë ich hónderd witte wólke
doezend sjäöpkes werpe i de lóch;
es sjwarbele dartele heen en weer
op zeuk nao mögke, dansend op en neer,
da ving ich de rus woehaer ich höb gezoch
en gesjminkt wie oet ‘n poejerdoeës
ruuk ich ‘t wónjer van de roeës
i Limburg broest d’r blaosmeziek.
Luuj, geluif ‘t mich, wat zint vier riek!

Gebrook, Math Mertens

5-9-2006
De haan

Eine stjolse haan Sjak
zitj inne pereboum op 'ne tak
hae zuut ein dikke vètte hoon
dao wól ich 't waal 'ns mit doon
die zoe nach get kónne belaeve
es ich die de sjpaore kós gaeve
mer dao kom ich op trök
want ich höb 't in de rök

De hoon

Ein vètte hoon Antoinette
det is die hoon van zoanet
ploenerdj zich in 't zandj
ze drejdj zich op 'ne kantj
en zuut in de pereboum
de haan van heure droum
es ich klaor bön mit wasse
den laot ich mich verrasse

Pej, Will Vergoossen

6-8-2006
De gelijkenis van den verlorenen zoon in den tongval van de stad St. Truiden, medegedeeld door den heer Edm. Bruyninx, student te Leuven. Juni 1873. (In nederlandsche spelling en met aantekeningen)

11. Do was 'ne kier 'ne man, dee a twie joenges.
12. De joenkste van de twie dee zee on ze voar: pa! geëf mich 't dieël da' mich taw kum. En de voar dieëlde en gaf 't um.
13. Intige doage t'r noë moakde ter ze pak, en ae vertroek no e vreumd en ver laand, moe dat er op kotten tijd alles door dee.
14. As ter naw niks ne mie en a, kam do 'ne groeten oengersnoeëd en 't laand moe t'r was,
15. en veur nae van oenger te sterve, most er um bae 'ne boer as verkes-eët verure.
16. En gelek ter nae veul eten en kreeg, was ter al dek blij genoeg dat er on de verkes ’nen trog kos mie doen.
17. Toen goenk ter en z'n eëgen ins alles goed noeë en ae zee: wijveul knechte zen do thaws nae, dij zoeveul eten euben as ze wille, en ich, ich moet ij van oenger vergoeën.
18. Ich zal no pa truk goën en ich zal um zegge: pa! 'ch eub gezondigd tege d’n iemel en tegen oech.
19. Ich ben ne mie weëd van de noam van oer kend te droagen, ma nemt mich bae-t oech as ’ne van oer werklie.
20. Ae goenk dan truk no z'nen aws en as ze voar um va verres zag kome, kreeg de man kompasse bet um; ae luup um entege, sproenk um on z'nen als en poeënde-n um op z'n twie wange.
21. Toen zee de zoon: pa! 'ch eub gezondigd tege d’n iemel en tegen oech; ich ben nae mie weëd van de noam van oer kend te droage.
22. Ma de voar luet um d’n tijd nae van te spreke, en ae zee on z'n knechte: oilt seffes nieve klier en e poar nieve stievels veur um oan te doen, en 'ne goeën renk veur en z'ne vinger te steke.
23. Oilt gaw 't vet kalf awt de stal en slacht 't, en dan mor seffes on tofel!
24. Want m'ne zoon was doeëd en ae es verreze; ae was verlore en ich eub um truk gevoenge. En toen begos seffes de kermis veur goed.
25. Jo-ma, d’n aadste zoon dee was en 't veld; en as ter thaws kam en al da' laweët en da' geschrieëf uede, kos ter nae begrijpe wa da 't was.
26. Ae ruep dan ’ne van de knechte en vroeg um, wa da do goeëns was.
27. Dee zee 'm da ze bruur truk kome was en da ze voar awt blijdschap dat er um leëftig truk kregen a, 't vetste kalf a doen sloeën en 't ieël aws getrakteerd a.
28. Dee wood do zoe duvels van, dat er nae wo en goën. De voar dee kam dan awt, en vroeg um moe veur dat er nae wo en kome.
29. De zoon antwode-n um, dat er um naw al zoe lange gedind a, zonder um ins onge-oerzom te zijn, en dat er nog ze laeve ge scheuepke krege-n a, veur z'n vrinden ins te traktere.
30. Ma veur dee, zeet ’r, dee z'n oilek dieël bae slechte vrolie opgedoeën ee, veur dee slachdje seffes 't vetste kalf!
31. Toen zee de voar: kend! dje zijt altijd bae mich geweest en alles wa'ch eub, es veur oech!
32. Ma vandoag moge we toch blij zen en kermes aan! want oer bruur was doeëd en ae es verreze; ae was verlore en naw höb ich um wirm truk.

Aantekeningen
13. Intige (— ? ?), eenige. Zie vs. 13 bl. 295 I. Moakde-t-er, klinkt nagenoeg als mokde_t_er, mokdeter, maakte hij; de t is er voor de welluidendheid, om gaping te vermijden, tussen gevoegd. Er, in plaats van hij, en afwisselende met ae, hae, hij; zie vs. 14 bl. 187 II, vs. 13 bl. 479 I op ging er, vs. 12 bl. 275 I op mich en vs. 13 bl. 413 I op er.
Moe, eigenlijk woe, wo, waar; de m en de w wisselen ook in andere tongvallen in sommige woorden; b.v. me voor we of wij, enz. Zie vs.23 bl. 170 II.
14. Verkes_eët, verkesheët, varkensherd, varkensherder of-hoeder.
16. Gelek, letterlijk gelijk, voor als in gebruik.
17. En z'n eëgen, in zich zelven; zie vs. 17 bl. 241 II op éêge.
Wij, wie, hoe; zie vs. 13 bl. 240 II op wèè.
Taws, thaws, thuis. Voor zo verre mij bekend is, is dit zuidlimburgsche dialect de eenigste zuiver nederduitsche tongval, waar in de aw-klank, evenals in 't hoogduits, in plaats van de u (oe), de u (ü) of de ui voor komt. Zo ook awt, uit, hoogduitsch aus. Zie vs. 29 bl. 11 I.
19. Oer, u; zie vs. 12 bl. 275 I op mich.
Bet, met; zie vs. 13 bl. 241 II op bè'.
Entege (? — ?), te gemoet, zie vs. 20 bl. 241 II op ontege.
22. Oilt, hoilt, haalt.
Goën, gouden.
25. Jo-ma, joamar, ja maar, tot éen woord samengesmolten, even als nee-ma, nee-moar, neen maar, en, even als dit, in de zuidnederlandsche spreektaal overal veelvuldig in gebruik. Zie vs. 19 bl. 228 II op nèëmoar.

25-7-2006
'ch Han och nog e nis meëles in de haag

Wie mich de ursjte kier dit jaor
't Graas van de peloes te mieje sjtong
Zoog 'ch get dat gee graas 'n waor
Frael loetsj va blad dat nao oonder hong

'ch Herkaant dat blad en vroog mich aaf
Oeë 'ch zoe'n zeldzaamheed an te daanke houw
Dat 't zich hie - zoe kling en braaf -
Heel, dat 'ch 't hos nog aafmieje zouw

'ch Miejde hieël väörzichtig d'r um heer
Mit alle de sjpas die 'ch nog kriege gong
Want va alle wil klökskes - ding! dong!
bepaalt noe hie 't groeëtste d'r sfeer

Noe zeunt die laang dun luutsj va blaar
Dao in 't centrum van de sjtad
'n Sjtevige sjtoeëk ruig klökskes en dat blieft raar
Of haat 't van die in Zitterd mesjie al mieë gehad?

Norbik, Bep Mergelsberg (juni 2006)

3-7-2006
De Vriethof op en neer

Es 's aoves de winkels geslote zien,
D'n hiemel vol stare steit,
Daan is geine mins in gans Mestreech
Dee neet nao de Vriethof geit.
Es veer dao wandele op en neer
Op de maot vaan de meziek
Daan veule veer us Mestreechteneer
En zien veer d'n hiemel te riek.

Refrein;
De Vriethof op en neer,
De Vriethof op en neer,
Jao, op 't Vriethof dao zien veer zoe geer,
Es echte Mestreechteneer.

Wie-s te vreuger nog in de kuitske laogs
Of in de wegelke sleeps
En later aon et hènneke vaan de maog
D'n ierste peskes leeps,
Waor toen al neet dienen ierste gaank
Es kleine Mestreechteneer,
Leeps te toen al neet soms orelaank
De Vriethof op en neer?

Refrein.

En wie-s te bij de broeders waors
Wat woort toen neet nao sjaol
Op de Vriethof gespäöld, geraos, geraos
Um de lanteriepaol.
Dao woort gemetsj en goolgesjot,
De jasse, de mappe op huip.
Mèh zaogs te 'ne govie of kètting_piot,
Daan góngs te op de luip.

Refrein.

Es te sjeut vaan de Mommes gevalle zien,
Daan is ’t carneval,
Daan is op de Vriethof lol, plezeer,
Daan is op de Vriethof bal.
Daan weurt gesproonge, gedans, gehos,
Is veur ederein vräög en vermaak.
En weurt door verkleiders roond de kios
’ne spierelinge gemaak.

Refrein.

En zaogs te al ins ei meidske geer,
Wat Ma nog neet wete moch,
Daan truusdes te diech toch ouch al weer:
Ich zeen häör op de Vriethof toch!
Mèh waors ’t dao al ins get drök,
Waor Noonk of Tant soms trop,
Daan gings te stiekemkes dee weeg
Langs Dickhaut de trepkes op.

Refrein.

Kreig ei meidske al ins e nui mentelke,
E nui pelske of e nui kleid,
Daan deit ze dat d'n ierste kier aon
Es ze nao de Vriethof geit.
Daan weurt ze bekeke, beloerd, begluurd
Vaan häör tiene tot aon häören hood,
Mèh dat is sjus wie ’t ziech gehuurt,
Dat vinde die dames sjus good.

Refrein.

En es veer vrije goon veur vas
Is ’t smókkele neet mie vaan doon.
Daan wèt 'n ederein dit ras
Es v'r same nao de Vriethof goon.
Zien veer daan later ins getrowd,
Veer blieve de Vriethof toch trouw.
Veer liere eus kinder zoe gaw es ’t geit
De weeg nao de Vriethof weer tow.

Refrein.

En zien veer ins aw mennekes,
Is ’t haos mèt us hei gedoon.
Es veer daan nao de elfore mès
In ’t zönneke wandele goon.
Daan dinke veer dèks nog wel ins trök
Aon alle vermaak en plezeer.
Dat veer op de Vriethof höbbe gehad,
Es awwe Mestreechteneer.

Refrein.

Mèh et sjoenste vaan euze Vriethof, jao,
Zouw iech dat vergete zien?
De duifkes die noe vlege dao
Al in de zonnesjien.
En daan de lempkes in de buim,
Tiendoezend wel op ’ne houp,
Getuigend vaan trouw aon ’t Vorstenhoes,
Mèh ouch aon de stroumverkoup!

Refrein.

Mestreech, Bèr Wijsen

13-6-2006
Stèlte

en de Grameer vèlt oet häöre stool
doedstèl wejje de sleeg euver de stad
en mèt ingehawwen aosem verhaole de ziele
31-5-2006
De geis

Ongertösje dat zónneblome
De kop nao 't leech drieëje
Sjtraolt haog in boagvinstere
't Zelfde leech nao bènne

Vilt door gebrandjsjilderd glaas
Oetein in gekleurde sjerve
Mit de sjien van discotinte
Sjpeelt ’t op ouw plavuze

De geis pak de bein ónger de erm
Zoadat ze de grondj neet rake
Vruk waer ich opgeluuch, zjweef en
Dans door 'ne hemel op aerd

Sjpawbik, Mia Liedekerken

15-5-2006
D’r miensj

Naks en sjwaag kunt d’r miensj óp de welt
heë hat jing kleier aa en bezitst óch jee jeld.
D’r ènne keëkt al went heë ziet woa heë kunt tsereët,
d’r angere kiekt d’r ee paar jeklatsjt ier heë keëkt.
D’r ènne jewólt, zie bedsje is jemaad,
d’r angere is vervlókt en weëd tser vondeling jelaad.
Zoeë ziet heë wie de welt hem emfèngt,
doabij hat jènne jevroagd vuur tse kómme óp de welt.
Heë is ‘t prodókt van ènne man en èng vrauw,
die jaarnit wósse dat dat jet weëde zouw.
Die hant in hun brónsetigheet jet jemaad,
mar jaarnit aan ee kènke jedaad.
Jèdder miensj dat woar ènne sjoes in de roeës
en is jeweë bij de modder in d’r sjoeës.
Wie ènne parasiet hat heë doa sjtèl jezaese
en van zieng modder krefte jaese.
Mit erm en bee hat heë ziech doa plaatsj jemaad
en jaarnit an ‘t leëve van zie modder jedaad.
Veer bis vunnef mond hat heë doa sjèl jeleëfd,
doe hat heë ziech eemoal beweëgt.
Doe hat die modder pas jevóld
dat bij heur ónger jen hats ee kènke wónt.
Nuung mond hat die modder hem jedrage
oane vöal tse kume of tse klage.
Doch woar ze vroeë wie die nuung woare vuurbij,
mar noe koam ‘t sjlèmste, hai ze diech mar hei.
Doa broechet heë nit lang óp tse wade,
den de natoer die rejelt dat oane jet tse zage.
Óp eemoal woeët heë umjekiept
mit duie en peësje, ze woar ‘m jeer kwiet.
Kóm woar zie köpje in de welt
of ze pakkete hem al bij ‘t vel
of heë wool of nit, ‘t hauw jinne zin,
zoeë trókke ze hem de welt erin.
Zoeë weëd d’r miensj jeboare,
welk loos is deë miensj besjoare.
D’r ènne hat a; ènne kop vol hoar,
d’r angere deë kriet die ieësj mit ee joar.
Kóm has doe um diech hin jekiekt
of doe veuls als dats te tsenker kries.
‘t Weëd mit diech jesjleeft en jelaad,
dan weëde diech de pokke óp d’r erm jemaad.
Óngertusje kriet heë ze döks jenóg jeklatsjt
dat heë werm èns in de bóks jepiest hat.
Went heë dat noe eemoal hat kapiert
hat heë mit valle en ópsjtoa ‘t lofe al jelierd.
Zoeë ziet uur wie de welt uuch emfèngt,
doabij hat jènne jevroagd vuur tse kómme in de welt.

Kaffeberg, D’r Wibo (Wiel Bosch)

28-4-2006
ROMANTIEK (zoe es ’t vreuger waor)

Diech, veer, iech en us
ligke bijein es lepelkes
es diech miech zags

sjat,
wèts diech wat iech dach?

En iech diech zèk
Haw d'n mojl aw kut,
’t waor zjus zoe sjoen,
zoe’n sjoen prach nach

Mestreech, Emile Budé

14-4-2006
Aafsjeid van de Prins

ALAAF reup de vors, jóng noe is 't veurbie.
Gaef noe diene scepter en vaere weer hie,
doe höbs 't es prins nao verwachting gedaon,
höbs wie eine kloon op de taofels gesjtaon,
gesjpraoke, gedans en de maedjes gekös,
beweze desze ein pilske lös,
maar noe is 't good jóng, noe is 't genóg,
veur volgend jaor waerd eine nuje gezóch.
Doe kieks nao dien garde en nao dien kapel,
doe sjtamels ein dankwaord, alles geit sjnel,
doe reups nog alaaf, dan waert 't dich sjlech,
dien aad-adjudante die leie dich weg.
Ze vraoge neet meer waas doe d'r van vinjs,
de prins dae is dood,
LANG LAEVE DE PRINS.

Remunj, Jan Huyskens

24-3-2006
Loeëndaag

Wat is dat vuur ee renne en jage?
De janse Koeljaas is sjwats va lu.
Wist uur dat nit? Da zal iech 't uuch zage:
't Is oes-jangsmond en loeëndaag hu.

Doa kómme ze eraa: 't Bil en 't Zetsje,
't Mieke, 't Liebet, 't Truud en 't Trieng,
't Jrit en 't Lies, 't Trees en 't Netsje,
't Nis en 't Klör, 't Fieng en 't Sjtieng.

I-juzzes! Doa kunt joa óch de vrauw Sjlammel
Mit inne jumper aa, zoeë jreun wie jraas.
En doa hinge, doa kunt de vrauw Bammel,
Zoeë rónk en zoeë dik wie 'n orrentlieg vaas.

Noe jeet 't los! Vier krieje jet tse laache.
"Daag Klör!" "Daag Trieng!" Noe vange ze aa:
"Trieng, doe weësj dik, doe bis diech an 't maache;
Doe has jing zörg, dat ziet me diech aa."

"Sjwieg va jing zörg, Klör, dóch miech nit laache,
'ne man, zes kinger, tswai verke en iech,
Noe broech iech diech wieësjter nuus tse zage.
Die vraese jet voet, dat verzicher iech diech."

"Mie leefste Trieng, Jod wilt diech behuie!
Da móts doe joa wirke wie 'ne karehónk."
Noe vingt 't Trieng aa banane tse kuie
En 't Klör sjtikt ziech ing vieg i jenne mónk.

"Ja Klör, jetrouwd is nog lang nit bejrave,
Wen iech jód zieë sjteet hinge 't Jrit
Mit de vrauw Lapsjoer tse klafe,
't kint va hoeëvaat ziech zelver nit."

't Jrit kunt noe noader en 't Trieng vingt aa:
"Daag Jritsje! Jees doe ooch noa jen koel?
Da tsauw diech mar, zóns kuns doe nit aa!"
't Trieng sjtikt ziech doabij de zesde banaan i jen moel.

"Zieg Klör, 't jeet perfek wie 'ne tsoldaat.
En drieëne kan 't noa noeëte.
Nee, wat maacht deë jekke traech inne sjtaat,
Häu 't mar nit zoeng sjeef poeëte!

Op deë manktel broecht 't ziech nit dik tse doeë,
Dat hat miech zie eje módder jezaad,
Zoeë waar, Klör, wie iech hei vuur diech sjtoa,
Deë is va Heële van d'r judemaat."

"Doa tuut et tswelf oere, Trieng, wat vang iech aa?
Um tswai da kunt miene Frens van koel:
Jing eëdeppel jesjelt, de ferneus nit aa,
D'r Frens, deë huit miech besjtimd um de moel!"

"Och Klör, da zeës te doe wuesj nit reëtóp,
Doe häuts nit kónne kaoche;
En da bings te diech inne plak um d'r kop
En zeës dats te diech haits jebraoche."

't Is tswantsieg óp tswai; d'r Frens kunt van koel.
't Klör zitst doa mit d'r kop i jen heng.
"Wat is diech?" vroagt d'r Frens, mar 't Klör hilt de moel.
"Has doe koppieng of pieng an de tseng?"

't Klör hieëft d'r kop óp en zeët jans bedrufd:
"Iech han diech hu mar brij kónne kaoche;
In de loeënhal, doa rooch 't zoeë erg bemuft,
Iech han miech al dreimoal jebraoche."

"Brij," zeët d'r Frents, "dem darf iech nit aese,
Vuur brij Klör, doavuur bedank iech miech.
Iech han hu i dienamietsjwaam jezaese
En da jöng 't miech jraad als wie diech.

Wits doe wat, iech aes miech bij mie módder zat,
Da kans doe noa d'r dokter joa.
Doe has de jriep en noe mar óp lap,
Da heesjt 't jauw road jedoa."

"Nee Frents, noa d'r dokter doa joan iech nit hin;
Deë deet miech mar piele versjrieve,
Of nee heë zeët, went heë hat sjleëte zin,
Dat iech i je bed muet blieve."

D'' r Frents weëd roazetieg, sjtópt ziech ing pief
En zeët ier e jeet an 't Klör:
"Da zag, heë zouw diech inne tsofa versjrieve!"

Jos Geilenkirchen, Kirchroa, 1931

8-3-2006
Liere

Met volle mónd praote, dat huurt zich ni,
en in gezelschap löt me genne schaet.
Dien neus daor hebs se enne zakdaok vur in de jas,
en ni met de vingers, det haet genne pas.

Dien hand mós se wasse, vur das se geis zitte aan de taffel,
as groeëte minse praote hals dich dien kleine waffel.
Tigge aldere minse zes se ni dich, maar geej.
Asteblif zegge is netjes, ok dat huurt d'r beej.

Hoeste meug allein met de hand vur de mónd,
bibs, of mien achterste, mós se zegge, en ni mien kónt.
Opstaon veur aldere, groeët dan wal klein,
dat kins dich bes, dich hebs nag jóng bein.

Oppe tied nar bed, vuel slaope dat is vurnaam,
mar ik kin dan noejt slaope, wat heb ik daor dan aan.
Pap, mam, ik hald óg raegels ech wal in iere,
mar minsekienger, wat mós se in dien laeve toch vuel liere!

Velde, Jeanne Faessen

17-2-2006
Snievlökskes-speul

Zuug wie de snievlokke zwinken en zweve
duuk'len en dart'len in dölle kadans!
’t Is of ze zien demonstratie aon ’t geve
wie dat ze doen rijaloetwagel-dans.

Dao in dat heukske, dao zien ’rs aon ’t drejje,
duzelingwèkkend. Woe moot dat nao touw?
Koonkelebollende blieve ze zwejje,
holderdeboldere in d’n houmouw.

Zigkezagkenteer laoten aand’re ziech zakke,
gans noonsjalant, op hun doeje gamaak.
Hóp! Dao obbins heet de wind hun te pakke;
op goon ze weer, wel zoe hoeg wie de daak.

Es ze beginne ziech meuj te geveule,
sjeie ze oet, zoonder ’t minste behej;
maken ’n ind aon dat springen en speule,
lègke ziech neer in e vloerig gevlej.

Warrelend, dwarrelend, vladderentere,
wikk’le ze d’eerd in e vlekkeloos kleid.
Vlökskes, gevlogen oet hiemelse sfere,
zien ze ’t beeld van de verzjiniteit.

Mestreech, Clément Goffin, fibberwarie 1933

3-2-2006
Kal

Los wisse wents te
veëdieg
oes-jeheld
en mui jebeld bis.

Róf miech went alles
durchjesjpild,
jesjpeuld
en aafjemeld is.

Los jidder woad
jeweëde,
zoelang bis dat
’t vertseld is.

En went d’r jroeëse kal
an duur
neëver d’r drek
jesjteld is,

dan waad iech
frisj jebaad
óp diech
bis doe van binne
sjtil bis.

Kirchroa, Petra Kaiser

16-1-2006
Awwe jaorsgedach

Bekans bön ich jaorig en ein waek later is 't ouch weer nuujjaor. Den raap ich mich sjtiekem biejein en bedènk mich sjtil (neet te lang) det ich aan mien lètste sjtökske bezig bön. Neet det ich geluif det awd zeen ein versjrikkelike opgaaf is, of det me dao neet te lang bie mót sjtilsjtaon, mer 't kump vanzelf en 't geit wens doe einmaol zoa wied bös, noats mieë euver, doe mós geweuën doorlaeve, doon es Henske-de-gek en dich zelf blieve.

Toch mein ich det ich noe al dökker mit die kleine handicaps van 't awwer waere te doon höb. Wie ich mien beurs kwiet woor en nemes mich dao in koos helpe, vroog ich zelfs aan de kat: "Ketje, höbs doe mien beurs gezeen?" Det getuug toch al van ein klein aaftakeling, vènj ich. Mien beurs vónj ich trök in d’n diepvries, in ein tuut van de bekker!

Wie ich pien in miene rök haw, belde mich mien dochter: "En? Wie geit 't noe?" Meug en duf zag ich:"Prima, mer ich waer awd." Häör reactie woor: "Wents doe zoa blifs zeivere, wurs doe neet awd, maér den bès doe det al." Aan beids kenj van de lien wórt weer gelache.

't Geuf aw luuj in saorte, sjus es wie jónge, mer ein dènk höbbe alle aw luuj , ze zeen aan 't ènj van hunne waeg. Wie wiejer det weer kómme, wie mieë det weer ós det idee eige make. Awd waere is lestig, doe mós blieve mitdoon aan 't laeve wie 't noe gelaef wurt, mitdènke in nuuj dènger en veural neet meine det 't diene tied nog waal doere zal. Doe mós neet allein mitdoon, mer ouch nog euverbrènge waat al gewaes is. D'n eine kier rens doe mit in 't vandaag en d'n angere kier dènks doe opèns: "Wo maak ich mich toch nog dikke bein euver?"

Mer ich mót toch nog dit en ich wil toch nog det, ich laes al daag de gezèt, ich zörg, ich regel, ich perbeer vrunj te hawte en bön aevegood sjuuj det nog neet genóg gedaon is. Mer den sjtaon ich opèns weer sjtil en hawt mich allein nog óm gang mit 'Moder Aerd'.

Zoa lang wie ich moog zeen, haop ich in miene kleine "jungle" te moge róndjloupe en dabbe, genete van jeder plentje van alle kleurkes en räökskes. Ich bön den mer eine nemes, eine kleine sjpangeknóp op dees aerd, mit óm mich haer weik graas, wènjende buim en jeders kier weer wie vanzelf oetkómmende plentjes. Zoalang es ich det nog zeen en veul, zal ich nog d'rbie heure en belaeve wo ich gein weurd veur höb.

Daoveur mein ich ouch det aw luuj, zoalang wie 't geit, went ze dao sjpas aan höbbe, boete bezig mótte zeen!

27-12-2005
Slech oonthaajd

Iech dach, verdrejd, de zoeväölste kier,
Wee waor noe toch weer dee menier?
Iech zou zienen naom zoe kinne neume.
Miene kop leet ziech evels neet bereume,
Dao rinkelde gaaroet gein bel.
't Waor met 'n H, dat wis iech wel.
't Gesprek, dat iech met häöm begos.
- boe in iech deeg of iech häöm kos-
Waor vaan zien kaant löstig en liech,
Straolend en met gans roed geziech.
Zag heer: 'Iech kin diech nog heh, vaan de duite,
Dao höbs te lang naor kinne fluite.
Iech wèl noe oet mien sjölde rake,
Bel miech um 'n aofspraok te make.
Toen waor heer weg, leep wie 'ne trein.
Iech stoont verpópzak met mien chagrijn,
Zwoer prakkezerend, wie waos dee naom?
't Begos met 'n H, gein twiefel aon.

Mestreech, Leo Sins

12-12-2005
Jonker Joachim Reinhold yon Glasenapp

Eine Pommers edelman
Oet Gross Bülisheim op zien ros gereje
Woort jónk officier in 't Gelrese
En det is lang geleje
Sjtrak in 't blauw uniform
Versierd met golde tresse
Allein veur eine veldsjlaag
En husare haaj e interesse.

Op eine goje gónsdigmorge
Ontdekt e op inspectieronde
Get gaeperkes in de bös verborge
Daonaeve aan de rechterkank
Wat kan de natuur toch bleuje
Ein bleumke vreej en frank
Zien hertje det ging gleuje

Gans van de wap zóch e kontak te make
Van damme haaj e gen versjtank
Perbeerde daorum te sjake.
Iers sjoof e eine luiper oet
Sjteurde de pion nao veure
Keek doe nag efkes achterum
En dach now mót 't gebeure.

Euver de Hundtsdiek links opzie
Kwame de kerkgangers op ein rie
Sjpoorde ziene vos in de galop
In eine sjwaaj zoot 't achterop
Frans Ferdinand hoeëg in de tore
Zoog alles in 't morgeglore
Now waas e tot ziene groeëte sjpiet
Ouch nag zien keuneginke kwiet.

Louise bliek ouch genne kwezel
Trouwde ziene Joeëch in Wesel
Sjtraolde gans 't waas nog maag,
Blauw husare vormde ein ierehaag.
Hae erfde alles onger de zon
Neumde zich vanaaf now Baron
Holtmeuhle Munk Wambach Haandert Putting
Alles huerde toet zien bezitting.

Vrinde haje ze zoeë as bleek
D'n adel oet de ganse sjtreek
Kwame op Holtmeule kieke
Baron von Glasenapp, de nieje rieke
Vierde fieës van vreug toet laat
Drónke wien en beer oet kan en vaat,
Zónge, danste, makde alles op,
Waas toch veur Joachim ziene kop.

Um de meule aan 't dreie te haje
Leet werklu en husare same spaje
Van Snelle Sprunk nao Wambacher Holt
Mende det water d'n berg op rolt
Louise zag: "Dow waerse kop,
Water sjtruimt noeëts hoeëgerop
Des se det nag neet ens zuus,
Dow bös en bliefs eine echte Pruus.

De burch ging e ouch versjterke,
Tummerlu móste extra werke
Brachte kerrevrachte zank op dake,
Heurden 't heej en dao waal krake
Beej zónne sjevaak haaj 't genne zin
Nao ein raengerbu zakde alles in.
Det zelfs zónger sjlaag of sjtoeët,
Allein de metselear dae bleef doeëd.

Met trom en vaandel in victoria
Marcheerde hae pro Patria et Gloria,
Makde de veldsjlaag in Kreifeld mei
Woort dao gewond twie kier op rij.
Mit Kreuz und Ritterorden behange
As kolonel nao hoes gegange,
Heel dao appèl veur zien husare
Die aevel maar met dreej nag ware.

Van tienden allein kos e neet laeve
Haet daorum Glasenepkes oetgegaeve.
Verdöld zoeë kwaam 't mekkelik binne
Hae kos wir euverniets beginne.
Maar van toepe haaj e niks begrepe,
Ouch d'n ermood woort gekeke
Geluk waas fleet op ziene kank,
Verloor in ein nach kesjtieël en lank.

Now kwaam veur um d’n ieëlendtied,
Vrinde waas e 't ierste kwiet,
Met knech en husare ging e verhoeze
In Boisheim op Castellchen kloeze.
Door sjtreek en dörpe zjworf e rónk,
Met Zacharias en ziene zjwarte hónk.
Gen nepke um ein broeëd te koupe,
Woort e gans en gaar verloupe.

Krank en hieëlemaol óngerkómme,
Nog eine kier nao Tegele gekómme.
Idderein waas um allang vergaete,
Allein pesjtoer nuede ze ten aete.
Laefde op 't Reierink ein paar waeke
Met d'n hemel as zien daeke.
Lankzaam verlete um de krachte,
Dök waas e hieëlemaol in gedachte,

Fluusterde koortsig en hiel zach:
"Wae haaj oets zoeget verwach.
't Guef gooj en sjlechte daag
Geluif waal det ich det zegge maag
Alles haet ouch ziene pries,
Door sjaaj en sjang wuers se pas wies.
Zacharias loester nag ein dink,
De geldbuul en de bedelnap
Noeëts hange ze 100 jaor aan dezelfde klink."

Tegele, Ton Doesborgh

2-12-2005
High noon

Breudje kwark, de gezet al vergaete haet
ze zich gelag, noe ze trök oet de gieps de valtrap
neet nao baove moog. Wakker gebleve –
drejdinke det de werreld efkes poos.
Ze zit weer. De grieze kop op d’n deusj,
bie de sjtool de sjtek druimp ze zich ’t vreuger
dalik. Moel toew doe Sjaak, doe bös gewaes.
Ein ker unjert euver de waeg dae ze door
mósde sjtrepe – nag neet verlag.
Oetgegumde buim bleuje.
Is dao get? Loester, loester mit. Klump op de vrie?
Hae kump – kump trök, wie klein maedjes
nag nieks in de boek, wiejer trök wiejer de vader
deende twie wichterkes zelf in ’t kiske doon.

Neel, Wim Kuipers

14-11-2005
De wekker

’ne Boor van de Meilsen diek
Versloop zich elke merge.
Det waas ongemekkelik en vervaelendj,
Want ze wief det woor ’n erge.

Det goof mer ruzing elke daag,
’t Wiefke sloof d’n roffel.
Want Koeëb, as ich ‘t zègge maag
Zoot vies onger de pantoffel.

Hae klaagdje Zondegs z’ne noeëd
Aan Ties, ein van z’n vrinde.
Hae zag: "Waat bin ich ’ne erme kloeët
Det ich dao niks op kan vinge."

"Koup dich ’ne wekker," zag Ties,
"Di-j zeen inne stad te kriege;
Es dae op ’t nachkestje ze werk deut,
Zal eur wief gauw gaon zwiege."

En Koeëb, gelukkig met dae raod,
Ging zondegs nao Lewieke.
"Geftj mich ’ne wekker, kammeraod,
Vuur mich en vuur me Mieke."

"Hoe laat woedje merge vreug gaer op?"
Vroog Lewieke en ’t ging aan ’t drejje.
"Jae, asj gieët hieël vreug, menier,
Nog vuur det de hane krejje."

En de wekker woert fijn ingepakt,
Met papeer en met ’n touwke.
En Koeëb trok bli-j met det wekmesjien
Nao hoes tow, nao ze vrouwke.

"En now," zag Koeëb tieëge ze wief,
"Slaope vae dieëze nach geröstj en lekker."
Mer ze dieë-je allebei neet ein oug tow
Doer ’t getiktak van de wekker.

En ’s merges tieëge ’n oor of veer
Dao begos ’t mesjien te belle
En Mieke doedje Koeëb in z’n zi-j:
"Now huurdj ’m ’s kernelle."

Det waas ’n oetkomst vuur Mie en Koeëb.
De ruzing woor vergaete.
Ze stoonge op, ze broje spek
En lekker smaakdje ’t aete.

En ’s aoves ginge ze geröstj nao bèd.
Alle leid waas now gewieëke.

Mer ’s merges tieëge ’n oor of acht
Dao woerte ze pas wakker.
Alle minse wore al lang aan ’t werk,
Alle bore op d’n akker.

Bi-j Koeëb, dao brook d’n duvel los:
"Dow best ’ne ieëzel en ’ne groeëte,
Dao mojje ’ne lompe boor vuur zeen
um uch in de stad te laote kloeëte."

Zoeë sprook de vrouw en Koeëb dae zwieëg.
Hae dacht: "Haaj ich det gewieëte,
ich heb de pongel pas eine daag
En now es ze al ram verslieëte."

En Zondegs trok de erme kloeët
Weer nao de klokkemaker
En hae smieët de wekker op de taofel
Vergezeldj van mennige ‘kraker’.

"Mer mins," zag Lewieke, "Zwiegtj toch stil.
Dae wekker es ’ne goje,
Ge zeetj vergaete ’m op te drejje.
En dao zooj ich vuur motte bloje.

Kiektj hi-j, ich doontj uch efkes vuur."
"Gauw dan, want ich mot nog nao de hoeëmes
En vae hebbe ouch ’n zeke kow.
Daorum mot ich ouch nao Thoemes."

Nao de hoeëmes, dacht Louis, des good,
Dan zal ich d’r uch ’s eine bakke.
Hae zat ’t wekkerwiezerke op half tieën
En begos ’m dik in te pakke.

De boor met de wekker ónger d’n erm
Stapdje de kerk binne.
Hae zat zich ónger de preekstool nier,
De Hoeëmes kos beginne.

Nao ’n half eurke begos de preek,
Dao kwoom dae aojen herder.
"Beminde gelovigen," det zag hae nog,
Mer toen kos hae neet mier verder.

Want ineins dao klónk de heldere klank
van eine gezonde wekker.
De boor hae houwdje met z’n voest
Vol gift op ’t raokelendj pekske.

De wekker trok d’r zich niks van aan,
Hae blieëf raokele wi-j ei gekske.

De goje pestoer woert roeëd van gift
Vur det oneerbiedig sture.
En Koeëb kieëk mer verlaege rond,
Wist neet wat d’r most gebure.

Ineins sprong hae beschaamdj umhoeëg
Met d’n wekker ónger d’n erm,
Ging e met volle meziek de kerk oet,
’t woert ’m binne toch waat werm,

En wi-j det-e boete op de straot
Zich van gift stóng te verbiete,
Wis e niks verstendjigers te doon
Dan daen herriemaker tieëge de moor te smiete.

"Ich heb genog van det prulmesjien,
Zoeëne lómmel kumptj bi-j mich noeëts mier binne.
Al mot ich met me lekker wief
De tachtjegjaorige oerlog gaon beginne!"

En hae ging bi-j Andree de herberg in
Um ’ne fleenke borrel te pakke.
Det waas bi-j Koeëb ’t beste middel
Um de bui te laote zakke.

Wieërt, Anonymus, 1937

20-10-2005
’t Sjpreukske van de zeve

Ze zoute te loere,
Neit lang zou ’t noe doere
Dan heil me hun gaar neit mee vas.
En ware hun planne
In kroeke en kanne
Doe brouke ze dan oet de kas.
En bènnen ’t urke
Gaw euver ’t murke
De taxi’s die sjtónje gereid
Ze ware mit zeve
Wo zeen ze gebleve,
Wit eine van uch soms besjeid?
Went veurdat me ’t mirkde, doe ware ze weg,
Bie vrunj, ouch van vruiger, kump me altied terech.

En wie me ze pakde
De päöl euver, sjnapde,
Doe ware die zeve de klos.
Mer wie ze hun ‘Kante’
-’t Ware verwante-
Doe leit me ze allenei los.
Die laote ós lulle,
Veer laote ós kulle,
Wie lang zal dat zo blieve gaon?
Ich zeen nog ins later
De lèste bewaker
Allein in zien hummeke sjtaon.
’t Waar noe eine auto, wae wit nog mesjien
Haole ze d’angere nog mit ein vleigmesjien.

Zitterd, Thur Laudy, 23-1-1953

9-9-2005
Toneel en krenskes

Ens in zoaväöl jaore kaom e klein theater aan.
'n Zeildook tent mit twintjig benk en baovenop ein vaan.

'ch Herinner mich nog 'Genoveva', 'n heël treurig verhaol,
wo me èns fijn bie griene koos. Ze grene allemaol.

De beule stónge naeven ’t blok. De keuning op d’n troan
droog, deep euver z’n naas gezak, ‘n väöl te groate kroan.

Hae haw flink ruzing mit z’n vrouw, ’n heël leef keuningin.
Ze waor veur óntroew aangeklaagd door ’n gemein vrindin.

Ze woor roew veur 't blok gesleurd. Ze heve de biele op.
Ze wachden tot ’t twelf sloog, dan veel d’n erme kop.

'Zal ik haar doden?' vroog de beul. 'O, koning, sta mij bij'
reep Genoveef. De keuning zag: 'Ja beulen, dood haar vrij!'

't Waor of ’t blood al spatte ging. 'n Afsjuwelik moment.
Mer sjus op tied kaom redding aan en bäökde de ganse tent.

Wie doe 't gezelsjap wieër tróch, ging oos Lewieke mit.
’t Sleipe mit de päöl en tente brach 'ne speler spit.

De jóng ging blie de waereld in, van Ech tot Kaevelaer.
En wieër nog tot aan de Rien, dao tróch t’r mit hun haer.

Dat hèj ’r doe neet mótte doon. ’t brach ’m gei gelök.
D’n ermen duvel kreeg g'ne cent. Gei jaor doe waor ’r trök.

Hae kalde noats euver z’n reis, ’t zaot ’m gaar neet good.
En neet väöl later woor ’r krank. Dao waor get mit ze blood.

Wie 'r stórf kreeg ’r e krenske op van roazeroad en wit.
Dat ging bie de begrafenis ouch in de doadskis mit.

Allein bie vriegezèl en kaendj. (ein óngesjreve wèt).
Zoa krenske pasde eimoal neet bie luuj oet 't echt'lik bèd.

Mer waal nog bie de vriegezèl, ouch mit 'ne kale kop.
Al waor ’r zèstig, zatte ze ’m toch e maagd'lik krenske op.

Opbeech, J. Frenken, 1988

22-8-2005
Ich gluif ich uch ouch

Bès doe noe dae Gus va Peëtesj, of dat Peërke Augustin?
Höbs te gaw de vot inne, of ummertoe gów zin?

Kaoms doe oet die waereldsjtad, of waors te va Bleierhei?
Woons doe ónger die sjoan aw lènj, of achter die kaal wei?

Waor die vader bie 't Sjpaor, of haw dae 'n eige zaak?
Waor die broor zoane kroekesjtop, of dèks dae lange sjnaak?

Haw dae neet dat awd Tineke, of waas zie vrouw vreug doad?
Dae wat zich inne café drek sjloog, of sjus dae gówe kloat?

En die mam, waor dat zoan foësj ein, mit kuulkes inne wang?
Of sjus die loestige klein prie, neet veur d'n duvel bang?

Waor die neet va Set van Haar va naeve de broewerie?
Of dèks die va Toos va Zjang, die hawwen 'n sjniederie?

Drinks te gaer e flesjke pils, of mót 't van 't vaat?
Geis te 't saoves intieds nao bèd, of maaks te 't ummer laat?

Drinks te oet ei glaeske, of dèks ouch oete kroek?
Bès te meë 'ne magere miensj, of höbs te 'nen dikke boek?

Sjteis te ummer vreug op, of liks te dèks lang in bèd?
Höbs te ummer heud op, of dèks ouch waal 'n pet?

Höbs te ei leef vruike, of zeen 't dr's dèks meë?
Zaes te ummertoe "daag, luuj", of reups te geweuën "adeë!"

Gelaen, Guus Peters

8-8-2005
De rijmeleer

Zit te puffe,
zit te suffe,
staon ‘ns rech,

ak’lig weerke,
num e beerke,
stom eweg.

Sjrijf e leedsje
op e bleedsje,
pen get neer,

e verhäölke
in mien täölke
maak iech weer.

Wèl get sjrieve,
röstig blieve,
rijmeleer,

àl vergete,
niks mie wete,
sukkeleer.

Mestreech, Pol Chambille de Beaumont, 1964

22-7-2005
Ballade van Cleer d'n taorenhaan

Zaet 'n koojkip taengen ei kiskawf:

Jönke, ich höb mich toch ei w-leid.
Doe kèns waal dae Cleres va mich,
Dae wat dao oppen taore sjteit.
Wie dae zich gedreëd haet, jömmich,
Dat besjrifs te mit gein pen.
Ich vool mich ummer gaer getraoë,
Dat's d'n aard van jeder hèn,
Maer noe? Ich w-leet mich w-lever braoë!

Ich weit neet of ich 't dich mót zègke,
De vunjs mich mesjien mer 'n dóm kip,
Die neet angesj wèt wie w-lègke,
Mae 't is ein die hunkert nao begrip.
Ummer haw 'r die ambiesje,
Ummer moosj 't hoager op,
In 'n hoag kirkelike pesiesje,
Niks wie sjtraeve nao daen top!

Wie v'r in 't begin nog vriejde,
Vónj ich 'm zoane sjtolsen haan.
Ich zèk dus ech neet dat ich sjpiejde
Op zien "richtingwiezende baan".
Mae wie dae dao noe sjteit te dreë,
En zie vot hènk oppe wèndj,
Zienen ich deit viktaore krejje,
Dènk ich, dich doorzuut ei kèndj.

Zaet ’t kiskawf taenge de koojkip:

Tant, ich begriep uch gans en al.
Bès te kèndj van 'n erm häörepaerd,
Belaefs te 't leid van d'n heële sjtal;
De bès mit die ganse 'Worm 'n Aerd'
Van kawfsbein aan op dich gesjtèld.
Ze höbbe mich gehólpe aan de bölkes,
Maer van wie ich sjarrelden in 't veldj
Kèn ich d'n haan waal van de pölkes.

De pap dat waor 'ne foeësje foksjteer
Pès 'm, ocherm, get euverkaom.
Toe moosj häöm d'n derendokter
Mit zoa sjniemets aan de baom.
Zelf meinde pap dat 'r niks misde,
Mae veur de keu waor niks meë dao;
Veur de vraet moosj ich mich laote kiste,
Zelf góng 'r moekend in de wao.

D'n awste broor dae zit in Sjpanje,
wo-t 'r miensjevechte deit.
Hae koosj d'rs ei deil al tegów versjanje,
Mae v'r heure dat 't 'm minder geit.
Tju, 't zeen dao zoan batterave,
Ze weite waat 'ne sjteer gaer zup,
En doon dich aan Osse-Bor versjlave,
En dan wèts te wie ’t löp.

Nei, tant, g'r hoof niks oet te lègke,
V'r woor' jao same sjarreldeer;
Mae lik de sjoud, óm zoa te zègke,
Noe in die relasie mit daen heer?
G'r höb nog eure sjnavel bie uch,
En zeet ouch nog 'n heël klook sjtök,
't Waor toch waal verdölde sjpietig,
Veel niks meë te redde van eur gelök.

Zaet de koojkip taengen 't kiskawf:

Och, doe bès mich ei kewfke Moazes,
Waat wils te noe nog redde gaon,
Es te hawf mer zoogs wat w-loas is,
Wós te dat gein hoon 'm nog zuut sjtaon.
Mit zien iezere pitsjtangmoel
Sjteit w-loverboy om dich bie te dreë,
En veur-s te kókkels bès te voel.
Achterein kroge v'r de bek besneje!

Veur dae nötte moelesjniejer
Geit me door de kneie in 'n wip;
Me dènk op zoa momènt neet wiejer
En vertroewt op zie geveul es kip.
Och, bedach me zich maer eëder,
Mae, 'ne kirkenhaan zónger moraal!?
En hae is nog väöl geraffeneëder,
Krig per v'richting ei kappetaal!

Zaet 't kiskawf taenge de koojkip:

Ach tant, me deit nog ummer leëre,
Pès me op d'n teier lik!
Zoa mót ich mich v’rekskezere,
Dat ich neet lètden op eur gezich,
Dènkend g'r wiert va Maesjen of Aelse,
En neet g'r hejt de sjnavel aaf;
Mesjien ouch wier 't zoa nuj sjpèlling
Veur 'ne lokale w-veursjlaag.

Mae de MORAAL jao mót v'r trèkke,
En 't is baeter dat ich dat doon,
Veurdat dae Guus weer get geit zègke,
Euver de psyche van de hoon,
Of taenge dae moderne veëteelt,
Worin v'r toch ós voor verdeen,
Terwiel es me zoog dat geer de bek heelt,
Dat hoonderleid op sjlaag verdween!

Guus Peters, Gelaen 

14-6-2005
‘t Heëlesj Dütsj

Kloar likt ‘t aan d’r daag dat ‘t Heëlesjdütsj de uidste is
Van alle tale die doa zint, mer ‘t is óch gewis
Dat ging zoeë zuver, zoeë kloar reen in sjtad of land besjteet
Van alle sjproake, die ‘t gieëft ónger ós groeët hieëmelsbreed.
Sjtadhoeswöad, vas en rónk, gedrieënd, gegrönd, gelierd en kreftig.
Oersjprónklig, fien, kloar, verheëve, bezónder sjoeën en deftig,
Zint d'rin te vinge, die ier bij angere noeëts gehoeëd hat van zoeë leëve,
woavan ich hei mit groeët plezeer uch zal ee vuurbild geëve.

Wat zaat ier waal va wöad wie: ouddink en bergesjtuëter,
ómp of paar, vlaa, blaar, piepelaa, poettes, doeffes, sjwerenuëter,
Estepraes, hoeëmaes, bullebak, kroameljak, mómmegezich,
Bókseboam, vrauwluujkroam, plattieëlke, piszieëlke, zei, aarich,
Sjnak, voeëkak, viedel, biedel, hangenieël, houwieël, sjóttelrek,
Moereboeëne, kezerkroeëne, lapsjoer, klatsjoer, lampegek,
Sjnaterbek, kulterwek, nieëteldook, pannekook, klatergood,
Kieëstaat, klatsjnaat, rötsig, kótvötsig, kluut en koteleboot?

Dan de wöad: kaal, vaal, kluie, duie, kweët, weëd, giepe, plaarmoes,
Rauwele, knauwele, kanneknots, dauwkar, weegaar, platloes,
Moas, goas, dröpke, köpke, boekloop, wówkoop, ratele, raebekke,
Kniep, sjtoeëvepiep, koeëlsjtórkel, meimórkel, gier, telderlekke,
Reëkel, heëkel, kiene, griene, sjtieëgel, nieëgel, ramenas,
Kaatsj, braatsj, toemmeleut, beerteut, dreumjans, adieë, owieë, kalbas,
Bekans, knabberdans, kókkemömke, weieblömke, kroetwusj,
Sjtrónkelbebbelke, kingerrebbelke, moesvanger, reetmusj?

Veugt me doabij de wöad es wie: koet, sjroet, knoep, poep, nazewie,
Kleëpel, sjümleëpel, nónk, brónk, koaddop, koelkop, kwansies, poeëvie
Kukevleesj, Sintermees, baansjóttel, gülkeswóttel, löbbes
Eeköarke, keëtsehöarke, breidselkül, riddekül, flöbbes,
Nónnevot, rómmelpot, hikke, prikke, flikke, gpisjendauw,
Peëtsjier, verkesbier, asserant, noavenant, sjruësjloak, kamauw,
Gietsig en wietsig; - woeë is da waal ing sjproak ezoeë vol krach,
Die hat wie ‘t Hollesjdütsj in oetdruk zoeë ‘n groeëte mach!

Och God, wie weëd ‘t mich doer deë sjwalm va wöad ezoeë jieëmelig
Um gen hat; - meh deë zoeë ing taal doasjtelle wilt volkwieëmelig
Mót vöal mieë verdrage kónne es jieëmeligheed en leed;
Mót doavuur begeesterd zieë en zich vinge doavuur gereed.
Genóg, de taal van Adam is noe óp neujts weer doagesjteld
Weëd neet alling gesjproake, mer óch gesjrieëve óp dees welt.
Doabij is Adams woad: dat noa ee hieël groeët getal va joar
Zieng taal weer bluie en herleëve zouw - richtig, juus en kloar.

Want wie d’r gouwe man ‘t Heëlesj woar aan ‘t sjtudere
Doe zag heë mit zien zienersgaaf: Went zich mieng sjproak zal verlere
Babylon in wierewar, zal zich inne dichter vinge
Noa viefdoezendzeshónderd joar deë ze zal in orde bringe."
D'rum ier hoeëggelierde here, numt aa va mich dees gouw les:
Wilt ier zier oetmunte in alle tale, doot dan uur bes
Aan ‘t Heëlesj. - óch vuur mit anger völker te verkiere
Mit vöal gemak...mót ier noa Heële kómme Heëlesj liere!

Heële, Brónkoavend 1878
Jos Kaufmann,
jemeendesikkerteer va Heële

31-5-2005

‘t Zwaegelke

’t Zwaegelke, waem kint um neet
met zien roeje kupke
Met al zien breurkes en zien zuskes
likt hae op ’n hupke
En as ’t duuske ope geit,
ligge ze stil te kieke
En vraoge zich aaf......
Waem zal d’r zich vandaag, wer naeve strieke!

Marij Gijsen, Helje

3-5-2005
QUOD ERAT

veurbiej d'n tied
noojts meer róndj
de lèste handj van god
nao de lèste zee
vergaefs

neptunes en
waat wäörd ware
in sjtief golve óngergedómpeld

de waereld versjrómpeld
en god zoog neet meer
det 't zo good waas

oeteindelik

noojts geine tied meer
noojts gein ruumte meer
noojts geine god meer

waatbleef
waat bleef

't laeve veur de kuns
tiedloos
zónger inj

Remunj, Frits Roumen

25-4-2005
Bii ‘t voetgoa

Noe mós d'r dan ós goa verlaote
En houwt ezoeë vöal veur ós gedoa
Drum koeëte veer dan óch neet laote
Te danke wie d'r voet móst goa.

De sjpraok va Ville vas te leëge
Woar veur uch 'n echt genós
De ouw gesjichte oet te leëge
Wat ós allemoal gevalle kós.

Wie deep zit nog in ós gedechtenis
"D'r Brand va Bellem" dat hil sjun sjtuk
‘t Is veur ós 'n echt vermechtnis
I Villender plat ezoeë good gelukt.

"D'r boesj a Ville truk gegeëve"
Waor ‘t betste wat d'r hat gevoa
‘t Weëd vertild zoe lang hei naober leëve
En boesj-anale zulle besjtoa!

Veer hant d'r boesj veur ummer lós
En blieve zinge dat is gewis
"D'r boesj dae is en blieft van ós
Zoe lang i Ville inne naober is!"

1910, J. D. Greuwels, bij d'r absjied van pastoer Schleiden oes Ville

7-3-2005
Limerick

Ein vruike det ging sjteeds rapper
In ’t dörp nao de dameskapper
Doot mich in de haore get vèrf
En get pasta in die kerf
Ze dach, zo waer ich toch nag knapper

Limerick

Ein wiefke leet ederein merke
Det ze neet veur de kapper wól werke
Ze deej zich de haor in ein knuutje
En oot allein nog mer sjpek mit kruutje
Daovan waerdje ‘t zo vèt wie ein verke

Häör, Wim Ickenroth

1-3-2005
Miene Primavera

Ich höb vandaag
hóngerd kilomaeter gelök
gewónne

door de vinsters en dure
van mien lief
wied oeape te zètte
en ’t blood
in volle vaart
te laote stroume
óm
boeave op de Cauberg
wie ein dampendj paerd
staon te snoeve
in de vuurjaorsloch

Op de lievesdraod
hingtj d’n daag
nog nao te dröppe

De lèste dröppels
kösse ’t graas
en ich
miene Leffe

 Toear, Har Sniekers

20-2-2005
De ów kloek

De ów kloek lupt oppen sjuur
Te zeuke en te dabbe in alle huuksjkes
Mit twelf ganse kling kuuksjkes
Monter en van allerlei kluur.

Ze vreëte zich sjarrend rong buuksjkes
De kloek reupt noe en dan mit sjtuuksjkes
Kot en hel, es of t'r get ergs wuur
'n Kat, 'n krao of inne vuur.

Och, ginne deet hun get dao op d'r din.
Es Winandus kumpt mit d'r aoswage
Hoof hae mar mit de sjmik te tietsje
I gen loch en in de poat te zage:
"Ala, vaerevieë, weg van d'n din,
D'r zeet nog te jónk veur de vot toe te pietsje.

1958, Pierre van Welsde, Mergraote

10-1-2004
Herindeiling

Eindelik is de kogel door de kèrk, en Zjwame biej Remuunj
Mer eder waaldinkend miens vindj det toch ewig zuunj
’t Haet ouch ein bietje te make mit Remunjse arrogantie
Wodoor ze in ’t verleje lete ligke heel get kanse

Ouch sjteurt ’t gebrek aan daadkrach van dit besjtuur
Houw ins op die kies en sjpie ins vuur
Kiek ins nao Mesjteech wie Gert van Leers det duit
En lengt uch, laot neet gaon dae buit

Jos, doe höbs ein netwerk bie dien VVD nondedju
Maak t’r ins get wakker, sjpan ins veur dien ker die luuj
Want meugelik is ’t nog neet te laat
Ouch al mós se nao die roaje om te sjtrieke langs ’t gaat

Want mit ein bietje gelök geit ’t fieës neet door
Es t’r gein draagvlak is maakt politiek Den Haag ein depe voor
En kiept de ganse herindeiling dao in veurwaor
Det zo ein zaenge zeen, veur Remuunj ein euverwinning zowaor

Laot den dae blik mer dwale nao ’t zuje, ouch nao Brach en Lin
Verbónje door Maas en autowaeg det haet teminste zin
Want die recreatiegemeinte Brach en Hael mit Wessem, Beagdje en Toear,
En Lin neet te vergaete, die gaef ich nog gein vief jaor

’t Insigste waat ein bietje toerisme haet is Toear, en Staeveswaert, veuroet
Mer wo kómme die bane den, die gaon toch op heur sjnoet
Dao mót natuurlik kómme ein gemeintehoes gans nuuj
De discussie wo hilt noe al bezig doezende luuj

Besjtuurders van Remuunj kómop en maak uch sjterk
En gank d’rveur toet industrieterrein "de Berck"
Doot geer det noe neet, kump t’r lichtig gein tweede kans
Den blieft geer ein Provinciesjtedje en kriegt geer nooit meer sjans.

Häör, Wim Ickenroth

22-12-2004
Licht veutig

’n Moes
lichtveutig
blauw zwart blinkendje plevuze
Dao wejje
lang oetgedoufdje orgelklanke.
De vinsters lege stjraole leecht
doon danse serafijne
zónnestoeaf
róndjóm ’t heilige der heilige
’t bleik frescoroad en blauw
guuëftj noe de aovendj
zien geheime pries.
Licht
veutig.

Toear, Jan Corstjens

10-1-2005
Fitness

Waeke heb ich d’reuver nao mótte dinke. Zoe ich waal gaon, zoe ich neet gaon. Heb ich ’t ech waal nuuëdig of is ’t wir ein van die niejerwetse dinger die iddere daag aan mich vurbeej kómme te viempe. Mich as ’t ware door de sjtröt geduujd waere op al die földerkes in de brevebös.
Ich ging vur de zoeëvuuëlste kier ’ns gans neks vur de sjpegel sjtaon. Zoog de rölkes wao ze neet móste zitte. Kneep mich ’t sjpek ’ns tösse de vingers. ’t Waas mier den nuuëdig. Det zoog ’ne blinge nag waal.
Geliek met die beslissing deende zich ’t volgende perbleem alwir aan. Wat doon ich aan. As geej in uch onsjöld moch dinke det ich mich det allein aafvraog as ich nao de Heemkunde Krink gaon, den heb geej ’t good mis. De sjwarte mailot van jaore truuk zoot zoeë sjtrak det ich neet wieër kwaam as mien óngerbein. Ein trainingsbóks mesjien? Maar ouch die waar oet ’t jaor nul. ’t Einigste wat ich niej haaj waas ein tennisrökske, maar det kèn ech neet. Nao fitness met zón wit mini-mini dink aan. En daobeej den die rölkes neet te vergaete.
Van ein van de kinger vóng ich nag ein losse flódderbóks wao de piepe van euver de grónk slepde. Maar ze zoot bes lekker, det mót gezag.Wie ich d’r mich mei in de hoeskamer vertuunde, vroog miene leve, of ich in det campinggala vurgood met de tent weg wol of det ich örges mis mós vare.
Ich trok d’r mich niks van aan en sjoof op de fiets beej ós ’t sjträötje oet. Sjoof, want ech fietse met van die sjtóm wiej piepe det vèlt nag lang neet mei. Beej ’t aafsjtappe bleef ich den ouch graselik aan eine trapper hange. Zelf alik, maar met ein gesjeurde bóks kwaam ich beej de fitness aan.
‘Vur wieväöl kier ich wol besjpraeke?’ vroog eine zónne blitse van ein jaor of twintig.
‘Doon mich vur te beginne allein maar vur vandaag,’ zag ich en sjpiensde óngertösse de sjportruumte in. De mood veel mich in mien aafgetrapde tennissjoon. Wat ich dao in de gawwigheid allemaol zoog, luuët zich neet ech good besjrieve. Ich wis neet det Tegele zoevuuël van det sjoen minsevolk ónger ur inwoeëners telde.
Ich sjtrukelde euver die te lange en te wieje bókspiepe nao binne. Dóch aan mien t-shirt xxl in aafgewasse ranjes det ich mich achter oet de kas gevès had. Lekker mekkelik.
Ich vulde mich wie emes op ’t verkierde fieës. In de verkierde kleier.
Dao zote ze. De maedjes. Eur glimmende en glanzende pekjes zote wie gegaote um die moeëj gewelfde liefkes. Wao get mós zitte dao zoot get. Wao ’t neet thoes huurde, dao zoot ouch niks. Zeej hónge aan de apparate wie ape in Artis, keke d’r aevel ouch zoeë onneuzel beej, wat me allein beej ape as versjtendig aan meug zeen. De sjweitbendjes persies op de gooj plaats op ’t gecoiffuurde köpke. Ich leep tösse al die showmodelle door nao ’t ierste toesjtel. Ich mós mich op gaon heise. Erm nao baove, hendels vaspakke en nao ónger trekke. Binne ein paar telle vulde ich wie miene bums al roejer en roejer woort. En ich mós good oplette det ich neet helop begós te kume. Naeve mich trapde eine jonge jong van gooj twintig zich de mies op eine naomaakfiets. Aan ziene kieëbes te zeen, mos ze hel wèrke en met al det gedeuns kwaam hae genne maeter vuroet. Op de zaal van eine nepkano roejde eine angere, dae aevel al zeker aan de verkierde kank van de vieftig mós zitte, zich de koet oet. Ich meugde nao toesjtel twieë. De blitser leep naeve mich op, zag wat ich heejbeej verwach woort te doon en leet mich wir allein. Ich huurde now ouch de meziek. Zachjes as um ós neet te sjteure klónke get besjaafde klanke door de ruumte um os beej ’t laeveswerk wat weej móste verrichte te óngerstjeune. Now zoot ich met mien bein taege ein paar kaaj plate, die weggeduujd móste waere met mien kneen. Ich kreeg ze neet wier as ein paar centimaeter van de plaats terwiel ich net nag gezeen had wie de insjtrukteur zien bein beej ’t vurdoon gans nao beziejes had oetgeklap. Ich sjpiekde op ’t breefke achter mich of ich neet get verkierd deej. Maar nae, dus trok ich mien gezich zoeë good en zoeë gek opniej in de ploeëj en kuumde ingehaje wier.
Zoeë mós ich zón zeve toesjtelle. Allemaol martelapparate, oetgevónge um de hoeëvaardigheid te sjtraove van al die luuj die vur ein mäötje minder kwame.
Nao aafloup kós ich mich nag get te drinke vraoge aan zónne toogkas.
‘Nae danke,’ zag ich en vluchde mich nao boete. Met eine tètsj zoeë roeëd wie ein te lang gekaokde kreef sjoof ich mich op hoes aan.

‘Wie waar ’t?’ vroog miene leve, maar heel wir gaw de mónk wie e mien gezich zoog.
Ich kiepde ’t sjportgrei in de wasmand, noom ein lang, haete doesj en heb noeëjts mier euver fitness gesjproake.
‘Den maar ein mäötje mier,’ bedóch ich mich wie ich mich saoves beej ein glaeske wien nag get neutjes pakde, ‘dao is now einmaol neet taenge aan te werke.

Tegele, Mariet Verbong

22-12-2004
Elske, leef Elske

Elske, leef Elske, waat is mit dich loos.
Dets doa zoa vreug al dien kuutsjke oet koos.
Dets doe zoa vreug, noe de douw hingk in dröppels
Berves en zèngend dien huuske oet höppels.

Kiek, nog gein vlinderke sjpeelt in de lóch
Veugelkes kriege van sjlaop neet genóg.
‘t Zunke is sjus ieës beginne te sjiene.
De mörge loert pas door zien blauwe gerdiene.

Heurs doe neet wie jeder bleumke dich vreug
"Laot mich nog sjlaope, ich bön nog zoa meug".
Sjtilkes toch, sjtilkes toch ruzelt de wèndj.
Bön neet zoa flök en zoa kwirlig leef kèndj.

Elske, leef Elske, ich wól det ich wis
Waat waal de raeje van dien wanjeling is.
Zèk, haet dich gister veur ‘t ieës van dien laeve
neet de zoon van de mölder ein muulke gegaeve?

‘t Woor eine sjtröp det dien vader det zoog,
Want dae woor van meining det zoaget neet moog.
"Ja sjus," zaet ‘t maedje, "mèr ouch ein gelök!
Vandaag brèng ich ierlik det muulke weer trök!"

Zöstere, Annie Schreuders-Derks

10-12-2004
Krismes vilt óch nit ummer mit

Van de mam kroog ich inne radio mit alles d’rum en d’raa.
Wat han ich doa noe aa?

Ze zag: "Da kins te loestere noa d’r WDR 4 en radio 3."
Ze goof mich óch nog inne telder sjnuuts d’rbij.

De oma brach mich inne CD. Ich dink dat deë dich wal bevalle zal.
Mieng leefste, oma zoeëne kloemel han ich al.

Inne platespieëler kroog ich van d’r pap, mit twieë bokse wie ee kleiersjaap zoeë groeët
Ich wós nit wat ich d’rmit moeët.

De ieësjte weëke weëd nog alles mit de vrung vergelieëke.
Doanoa weëd ’t nit mieë bekieëke.

Went me zoeë van alles doebel kriet. Dan is dat richtig sjit.
Krismes vilt óch nit ummer mit.

Nuienage, Sjef Erens

1-12-2004
Herfswaer

’t Raegent op mien pareplu,
’t raegent det ’t klettert.
De vóch dae sleit mich in ’t gezich,
’k veul wie ’t spuit en spettert.
’t Is miezerig waer: de glans van
’t golde herfsfieës geit verlaore.
Ik zit nog in de zomerjas,
bin ozelig gewaore.
’t Moezelt, of ’t ziebelt, of
’t is ein flinke schoor,
maar ’t raegent en ’t reagent en
’t raegent altied door.

Venlo, Mien Meelkop, 1958

22-11-2004
Sjilvender meëdje
Wen Fliescher (1948)

Ee Sjilvender meëdje, dat geet mich boavenal,
zoeë Sjilvender pölke mien vrouw ins waerde zal.
Och Sjilvender meëdje, joa dich gaef ich mien hart.
In vreugd of zörge, huuj of mörge, op zieë of op ‘t landj.
Moeët ich sjwerve, moeët ich sjterve, reeks doe mich dien handj.

1)
‘t Sjoeënste seerroad op dees welt, dat is nog sjteeds ‘n vrouw.
Zie seert, gieëft kluur en montert op, verkwikt wie frisje dauw.
Zoeë blömke dat te bleuje sjteet in frisje prach en proal,
‘t Sjilvens meëdje sjpant de kroeën, is ‘t sjoeënst van allemoal.

2)
Es sjeuteling van achttieën joar da hat me alle sjans,
Me sjnuffelt hie en sjnuffelt doa en sjertst op fieës en dans.
Mer later es ‘t menes wuurt, es ‘t hart van leefde sjleet,
Da pluk die blömke in oes dörp, vergaet oes meëdjes neet.

3)
En reupt dien plich dich oet dien ‘home’ wiedweg noa Indies landj.
Bedink, das doe oet Sjilvend höbs ee meëdjes hart es pandj.
En drukt dich soms ‘t eenzaam zin of deet dien hart ins pien,
Dan loester noa diene harteklop en zing dan dit refrein.

15-11-2004
Achterein is kersmes

En wie mót ich ‘t kindj dan wilkóm heite?
Nae, dink uch ins in, het kump mit kers bie ós.
Ich zól begod neet weite waat det ich mós,
‘t idee allein duit mich noe al zjweite;

want sjtèl noe ins, det kindj det geit mich vraoge:
"Zo, goje vrundj, brings se d’r get van terech?"
Lege durf ich neet want ich bön neet zo vrech,
mer es ze noe mien doon en laote waoge,

raeken mer röstig, ich kóm kónfuus te sjtaon.
Mer waat bager ich, det kindj wèt toch al lang
wie det veer hie besjtaon, maak uch mer neet bang.

Laote v’r ós bie det kindj dan biechte gaon
en baeje óm hulp. Det het ós laeve leet!
Allein d’n hoogmoodspóngel, dae baejt zich neet.

Vlorp, Jan Bremmers

8-11-2004
E spreekwoord

Es spreke zilver-weerde heet,
Is zwijge goud, vergeet dat neet.
In väöl gevalle is mèt zwijge
Mie es mèt spreke te verkrijge.
Mer veur degeen, die gere sprik,
Is zwijge neet gemekkelik.
Toch beter es zich te verspreke
Ze leve laank mer stilgezwege.
Dee niks zeet, dee zich neet verklap,
Probeert ‘t mer ins veur de grap!

Mestreech, Laurent Polis, 1916

28-102004
Broedsreis in mei

Veer ginge saam’ op reis
in ‘t lente-bleujend getij,
zónge saam’ de wijs
vaan levesvräögde in mei.

En euveral toch boe veer kaome
bleujde langs de weeg: gelök!
Genóg veur ‘t leve naome
Veer is daovaan mèt trök!

Mestreech, Lam Wijsen, 1944

4-10-2004
Inne is ginne

‘t Sjuulke Pötjens hauw zieng teng,
Bis op inne noa verloare.
Heë woar noe bauw wer graad zoeëwied,
Alswie heë woeët geboare.

‘t Sjuulke woardat gans egaal,
Tja wat wool heë dan beginne?
Heë sjpeulde zich zieng drupkes och
Langs deë inne tank noa binne.

En zat d’r Sjuul zich a gen dusj
En woar get oet va kuie,
Dan sjtong d’r Sjuul zie menke waal,
Went ’t hoosj noa binne duie.

Mar op inne sjoeëne zoeëmerdaag,
Doa midde openne maat,
Zoog ózze Sjuul mich toch e kink,
Heë góng bauw va gen kaat.

Heë grieëmelde ins gans charmant,
D’r Sjuul woar zich get weëd,
Mar wie dat kink die sjaarsmoel zoog,
Sjloog ‘t bauw a gen eëd.

D’r Sjuulkke keek nog ins effe um,
Heë wós zoeë de manere,
Sjloog mit zieng moel teëge ing kaar,
Die hem graad wool passere.

e Oog gans diek, d’r kop geblutsjt,
Graad wie inne zate gong e.
Deë inne tank i zienne mónk,
Woar noe óngerwaeg noa ónge!

Heële, Wiel Stienstra
+/- 1930

24-9-2004
Heksewaan

Heksewaan, heksewaan,
Wae is 't sjoud, wae geit dat aan?

Nurges zuuste kaore greuje
Wie 't greujt op oze löss
Appele en kese bleuje
Euveral is vree en rös

Mer dan geit de naodklok loeje
Gans Europa sjteit in brendj
Legers sjlaon ós in de boeje
Oetgemergeld wurt ós lendj.

Kiek wie 't mónster van de waanzin
Brullend door Europa rent
Vrouwluuj aangeveurd op karre
Waere hie es heks verbrend

Wae is dat sjoud, wae geit dat aan?
Heksewaan, heksewaan.

Vandaag wurt hie nog Duitsj gesjpraoke
Mörge Hollesj, Sjpaans of Frans
Wae zien vröchte haet versjtaoke
Wurd gehange, haet gein kans

Hoezer brenne zónger raeje
Leid en traone, väöl verdreet
Klage, jaemere en baeje
Mer d’n hemel heurt 't neet.

Kiek wie 't mónster van de waanzin
Brullend door Europa rent
Vrouwluuj aangeveurd op karre
Waere hie es heks verbrend

Wae is dat sjoud, wae geit dat aan?
Heksewaan, heksewaan.

Lömmerich, Herman Veugelers, Oet: De Heks van Limborgh, LiLiLi 22

12-9-2004
Marsj fenaeber

Hóddeletóntjel, hóddeletóntjel, hóddeletóntjel dróm.
Woróm? Róndjelóm!
Woróm? Róndjelóm!
Woróm?
Hóddeletóntjel, hóddeletóntjel, hóddeletóntjel dróm!
Woróm? Woróm? Woróm?
Ómme tróm, ómme tróm, ómme tróm!
Hóddeletóntjel, hóddeletóntjel, hóddeletóntjel dróm!
Hóddeletóntjel, hóddeletóntjel, hóddeletóntjel dróm!
Róndjelóm ómme tróm, róndjelóm ómme tróm!
Noe kóm! Noe kóm! Noe kóm!

Mit ‘ ne kaever dae laek aan ’t vaer blieve sjtaeke
op waeg nao Kaevelaer.
‘t Zeen de laegste vanne laegste wat hie de waeg doon taere,
zoa zaet ózze Jaer.
Haet 'r waeke vergaete, zaet 'r, te aete?
Waat ènne sjaele kal!
Vraetentaeren innen aere sjmoure sjmaere
pès inne paerdjesjtal.
Bie hun naeve vazelaeve gei waemes waeve,
wat of ‘r aevels haet.
Saer die raekels bie ‘t vaeke de baek doorsjtaeke,
lug ‘r dat ‘r zich baet.
Koosj hae vaele dat dae sjaelen häöm 't mael deeg sjtaele
hie van dae gaele rèk?
Zoa maedje wie ei vlaetjen eint vrèt in Haele
gaer ènne kael va wèk.
Noe zèk! Noe zèk! Noe zèk!

Hóddeletóntjel, hóddeletóntjel enz.

Guus Peters (Peër Augustin), Gelaen

26-8-2004
Prei en boeremoos

't Is winkter,
kaad en kaal, 't greun haet niks
mier um 't lief en lik maar weg te rotte,
't is al aeve naat en voeës,
niks greujt 'r mier den heej en dao
get prei en boeremoos.

De buim sjtaeke
eur sjtake in de loch, 't lank
lik verlaore en wao ze maar kieks,
is 't laeg en doeëds,
niks greujt 'r mier den heej en dao
get prei en boeremoos.

Tegele, Willem Kurstjens

12-8-2004
Zomer, och zomer

Es de bledjes valle dan is ‘t weier gedaon,
Es de veugelkes kalle om nao ‘t zuje toe te gaon,
Kump de wèndj en raege en jeeg ‘t zunke weg,
De kauw sjleit dich taege, de zomer is eweg.

Zomer, och zomer, blief toch nog get hie.
Zomer och zomer, doe maakdes ós toch zo blie.
Es de bledjes valle och dan kump weier gauw
De wèntjer veur ós alle mit sjnei en mit jauw.

‘t Veldj en d’n akker, ‘t landj gesjlaote is
en dat weurt niet mee wakker veurdat ‘t lente is.
De bledjes zulle weier kómme,
De wèntjer zal weier gaon
Mit vlagge en mit tromme
Zulle veer te wachte sjtaon.

Zitterd, Jo Erens

25-7-2004

I genne mei aan ’t Gelieënder kapelke

’t Ganse hoes i zurg en leed,
Ós Frenske is bauw doeëd.
D’r vadder en de modder hónt
Va kriesje de oge roeëd.

’t Antje an d’r vadder zeët:
"Es huuj de sjoeël oet is,
Goan ich noa ’t kapelke hin,
Maria hulpt gewis.

Es ós Maria helpe wil
En ’t jungsjke wieët gezónk.
Da gónt vier nuuëge daag d’rhin
En gónt èns mit de brónk.

Mit keëtse, beëne roeëzekrens
in ózze betste sjtaat
En offere ’t Moddergodesbild
’t Sjoeënste oet d’r gaad."

Wie ’t Antje van ’t kapelke koam
Doe woar de vruid zoeë groeët.
Maria hauw ’t kink gered,
Ging sjproak va krankheet, doeëd.

En es d’r sjoeëne Mei noe kunt,
Da gónt ze gieker kier
Es dank aan ’t kapelke beë
Tot Moddergodes ier.

Heële, Eugène Vreuls
1940

17-6-2004
Heiligdomsvaart Mestreech:

De kindervrund

Laot de kinder tot Miech kome
Zoe zag ins Slivvenhier,
Want zie zien mien oetverkore blomme
Bij hun wèl iech zien, edere kier.

En, zoe zag Heer tege de groete,
Es geer neet sjus wie kinder weurt,
Zeet geer d’n hiemel allein van boete
En verspäölt geer eur beurt

Mestreech, Jean M. Claessens

1-6-2004
Sjpegelbeeld

Edere aovend es ich in d’r sjpegel kieëk
Zieën ich dat ich ummer mieë op uch lieëk.
Eur aoge kieëke mich da begrieëpend aa,
Eure mond zaet mich: "Dinks te nog ins d’raa,
Aan wat ich dich lierde, wat ich taenge dich zag?
Neet te väöl klage, alles doeë mit eine lach,
Dan vilt ’t laeve neet zoe sjwoar,
Alhoewaal ’t lief ouwer wiert eder joar.
Houwt vuur alles d’r gieës gezond die laeve lank!
Moeëder-leef, vuur dees weersjpegelinge, hartelik dank.

Gebrook, Fientje va Krieëmesj, 1989

20-5-2004
Merie

Merie! Merie!
Wie geit ‘t mit Loewie?

Danke, goud.
Hae zit op d'n aere,
hae is zich aan ‘t sjaere
zèngentaere.
Dat zal mich get waere.

Merie! Merie!
Vriets doe mit Loewie?

Es ‘t klaor is mit sjaere,
zitte v’r same zèngentaere
op d’n aere.
Dat koosj waal get waere.

Merie! Merie!
Trouws doe mit Loewie?

Zèngentaere!
Daag....
Nuujsjierige naas.

Jef Spuisers, Zitterd, Kerstmis 1951

20-5-2004
Möpke

Wie dat möpke toen ging weet ich echt neet
En ouch neet mie wee 'm vertèld heet,
Iech zou 't neet wete
Bin alles vergete
Weet wel tot me toen hèl gelache heet.

Mestreech, Leo Sins

19-4-2004
De twieë loerjegers

Twieë sjtruipers, Pie en Ties d’n Doem,
Sjtónge same te klasjenere...
"Wat dunks dich, Pie? Deh, num ein proem...
Zouwe veer ’t mer ins riskere?"

"De sjnie lik hwag, ’t vruus dat ’t kraak,
ich gaon de flint ins hole.
Wat in ’t vezeer kump, sjeet ich raak,
De gard? Kan mich gesjtole."

Ze trekke ’t veld in, de flint óp zak,
Veurzeen van ei wit lake,
Hun klompe zinge krak, krik, krak,
Heur toch dae sjnie ins krake.

’t Geweer gereid, in ’t wit gehuld,
Zuug mich die twieë ins sjtappe.
"Dao reurt zich niks, Pie!" "Höb geduld!"
"Haw toch dien sjnoet mèt klappe."

"Kernonde! Pies, zuug gunder wied
Zeen ich gèt donkersj kroepe."
"De bès gek, jong!" "Ich zèk dich: aan die miet.
Laote veer ins naoder sjloepe."

Gezag, gedoon! Ze goon d’rop los.
Wat zal us noe gebeure...
Van ónder e lake, wie eine vos,
Sjpringt de gard um hun te bekreure!

Meersje, A. Wehrens, dec. 1924

1-4-2004
In memoriam dokter Meuwissen

'ne Lange rouwsjtoetin ós dörpke
'ne Ganse sjtreek haet geine mood,
En Mènnigein vaegt zich door d'ouge,
Meneer d'n dokter, dae is dood.

Geer kónt noe eindelik ins ruste
In 't sjtille graaf, hoog oppeberg,
Mer det geer zo dus rus mós kriege,
Meneer d'n dokter, dat is erg!

Wie mènnige keer, aan 't bèd van kranke
Höb geer gevochte mit d'n dood.
Geer gooft neet óp veur hae belaofde
Det 'r de kranke laeve loot.

Noe haet d'n dood van uch gewonne,
Hae haw zo lang dao op gewach,
Vergaefs! Want hae kós nieks beginne
Veur ózze Leven Heer 't zag.

En noe haet ziene Baas gesjpraoke!
Dae zag: Meneer d'n dokter, kóm!
Waoróm zo jónk? Waem kan 't begriepe?
Daoveur is ós versjtandj te dom.

Mer geer zag zónger redenere:
"Ich waer gerope, ich mót gaon."
Dat waor bie uch van zelfsjpraekend:
Dat höb geer twintjig jaor gedaon!

Geer höb altied gereid gesjtange.
Geer gink, egaal wo m'n uch vroog.
Geer gink en g'r dach neet aan ruste
Esliejend dao 'ne kranke loog.

Geer gink in hoezer van de rieke
Geer heurde ouch der ermen klach,
Keekt neet nao 't weer, nao waeg of aafsjtandj
Geer gink, ouch midde in de nach.

En euveral brach geer verlichting
En altied weer sjtink geer gereid.
En kranke maakde g'r weer baeter
Mer lenigde ouch anger leid.

Veer wete noe, meneer d'n dokter
Al zag geer nemes get d'rvan,
Dat geer zo väöl höb weggegeve,
Dat mènnige erme uch dankekan.

En dök ouch woort geer wie 'ne priester
Es emes zörg ofleid dök droog,
Gesjterkt kós hae weer verder laeve:
Geer hólpt altied, wat m'n ouch vroog.

En ouch es Christen woort g'r veurbeeld,
Zocht krach sjteeds bie ózze Leven Heer,
Dae ed're zónjig bie uch rusde
En tusjebei ouch mènnige keer.

Geer höb d'n dank van al eur dörper
Geer höb d'n dank van groot en klein,
Van moders kinjer, erme, rieke,
D'n hertedank van ederein.

Geer woort 'ne miens mit groot karakter
'ne wirker veur der miensen heil.
Noe zeet geer zal'ge in d'n hemel
En eeuwige loon is noe eur deil.

'ne Lange rouwsjtoet in ós dörpke,
'ne Ganse sjtreek haet geine mood.
En mènnigein vaegt zich door d'ouge,
Meneer d'n dokter, dae is dood.

W. Hermans, Berg, 13-2-1940
In februari 1940 woort dokter Meuwissen per óngeluk doodgesjote
aan de grenseuvergank Rothenberg.

1-1-2004
Heksenhoek Maastricht

Waat hie gesjtange haet is ouch op kaart vergange,
op de moer gesjöd. Derm kermeliete, lang tange
veur de paekpot zoe te kónne kiepe det hoog
gekroepsel graad bie de gool Nagasaki zoog,

zien mit ein motie naeve sjtaekgrei opgehange.
Heur wie in vermale meules meziek noe kraak.
De Jeker zump, opzie klump ein sjtum ónbewaak
oet lintjevinsters, aomp zich ingel en zingk hoes-

heugde det ’t memp ónger de linje in bloes
en bleuje. Mót ich mich meuje mit waat boetsjlöp,
sjtein noe nag laote laeze waem veur vraeme waem

hie zie blood? ’t Is ós wórs van jan van de vaem,
mae laot mich griene in ei zjwiegleed veur begiene:
wie krotte door de serve van de Prins geköp.

Neel, Wim Kuipers

12-12-2003
Verslaving

Lès laos iech in de gezèt tot iemes e proces had aongespanne tege ‘nen toubaksfabrikant umtot heer aon ‘t rouke vaan dee z’n sigrètte kepotte longe had euvergehawwe. Vaanaof z’n twelfde roukde dee mins al en de lèste jaore paafde heer per daag viefentwintig rölkes apehaor de loch in. ‘t Slachoffer kaom de rechszaol binne zittend in ‘ne rolstool mèt e brannend stinkstekske (iech höb ouch gedamp jaore geleie meh iech vin noe tot ‘t stink, dee rouk) tösse z’n lippe. Heer kós ‘t zwame gewoenweg neet laote meh heer waor wel d’rin geslaag zien verslaving trök te bringe tot tien stöks per daag. Verslaving! Is ‘t dee mins koelik te numme? Kiek ins um d’ch heer. Wieväöl drugsverslaafde slentere neet door de stad? En alcoholverslaafde. Dao zien d’rs genóg oet die twie categorieën die vaan hunnen hartstoch aof zouwe wèlle zien meh d’n doop, de pèlle, de paddesteul, d’n awwe klaore, ‘t blikske beer, ze kinne ‘t neet laote stoon. Vreuger hadste de zoegenaomde spèretuszoepers. Ze fèlterde de blauw kleur oet de litersfles door de vloeistof te sjödde in ‘nen trechter gevöld mèt houtskool. Daodoor woord de natigheid wel zoe helder wie water meh de methylalcohol (Belzjen-alcohol geneump naotot op ‘t Belsj ‘nen houp lui blind waor gewore door ‘t drinke vaan oonzuvere sjnaps) dee haoldeste op die meneer neet d’roet.

Iech höb ein vaan dees daog ‘ne goje kinnes mèt mage begraove, ‘ne begenaodigde kunsteneer. Gestorve aon ‘n longkrenkde, zjus wie de mins dee ‘t rouke neet kós laote. Meh dee kinnes vaan miech had noets gerouk. Dee sjèlderde en boetseerde en verpesde z’n longe door ‘t inaoseme vaan d’n terpetien boe de verf mèt verdund woord, door de oplosmiddele vaan de kunsharse die heer gebruukde bij ‘t boetsere vaan beelde, sculptures en zoe, en door ’t inaoseme vaan vaan fien kalkdeilkes die in de loch zweefde es heer gipse veurwerpe beisjaofde. Um ‘t oor mós heer z’ch medecijn in z’n keel niefele. Zelfs wie zien longe nog mer veur twintig percent functioneerde zaot heer kröchelentere orelaank in z’nen atelier oongezoond te frutsele. Heer kós ‘t neet laote artistiek creatief bezig te zien, ziech kunszinnig te ute. "Ach", zag ‘r ins tege m’ch, "iech bin viefenzeventig gewore en gaon dalik toch doed, kepotte longe of gein kepotte longe." Iech zèk: "Meh Funs, este ‘t kalm aon deis leefste langer." Boe-op heer miech vroog: "En wat moot iech die langer jaore daan doen?" Dao had iech gein antwoord op.

Soms dink iech bij m’n eige vaan mien eige: "Vent, de bis hartstikke gek. Gaank nao boete, de straot op, ‘t veld in. Of ‘t noe regent of tot de zon sjijnt. Dat is väöl gezónner es in die (spiritueel) wèrkkamer in dee (comfortabele) bureaustool achter dee (chagrijnige) computer te haange en lètterkes achterein te friemele tot ‘t wäörd en zinne zien die get beteikene en die daonao in ‘t gunstigste geval door e paar lui geleze weure meh wat die vervolges gegarandeerd mèt de vaart vaan ‘n space-shuttle weer vergete.

Vaan rouk-, drugs- en alcoholverslaving gesproke! Nein, iech veroordeil niemes.

Mestreech, Jo Caris

11-11-2003

’t Rommedoeke
Wiel Stienstra, Heële
Meziek: Wim Steinbusch

Ze hant ós mit zezze in e weksglaas gedoa,
D’r deksel van d’róp dat nieks verloare koos goa,
Van ózze adelike ruuëk deë vier eemoal noe hant
Es e ech boerekieëske oet ‘t Limburgse land.

Zoeë kriege vier e pleëtsjke i gen kas,
Gans kót aa ge vinster, jong dat woar ing sjpas.
Inne Hollesje kieës deë doa oeësj houw geleëge,
Deë koos wie ich zoog, doa zoeë gans gód neet teëge.

Inne vette edammer, deë in e heuksjke doa loog
En woeë me va gen sjtroat oet zelfs gaar nieks va zoog,
Deë brómde mit zien depe bas:
"Wat ruuk dat raar hei i gen kas."

Zelfs e zjwitsers kieëske dat begós uëver ós te moele:
"Ocherm kiek, in dat glaas zunt ze al an ’t voele.
Dat zoeëget nog kieës hit, piepde zien sjtum.
Van gief woeët ’t wit en ’t drieënde zich um.

Dus vier hole ós sjtil en v’r keke noa boete
Noa wat vuurbie góng langs ós roete,
Mer wie ós die lüj i gen kas zoge sjtoa,
Doe zoog me dat vólk óch d’r winkel i goa.

"Ik had graag van u zo’n geval uit dat glaasje.
Ja, juist, ik bedoelde zo’n echt Limburgs kaasje.
Afijn, dank u, wat ik vragen wou, meneer.
Wanneer heeft u ze weer de volgende keer?"

"E rommedoeke ezzebleef, dat höb iech zoe geer,
es ’t kint twie, dan is eint veur m’n meer.
Och dat moot g’r èns ete, menier, op zjwart broed.
Ein delicates, dao-aon eet g’r uuch doed."

"Isj hai jeer va uuch, doa e zoeë kieës-je jehat.
Me zeët al ins hervere of sjtinkkieës in ’t plat.
’t Leefste ee wat leuft, joa ee nit zoeë helt,
joa, joa, dat is jód, wat kriet d’r aa jeld?"

Zoeë góng ’t mar durch en i gans kótte tied,
Doe woar ózze kieësboer zien sjtinkkieëskes kwiet,
Deë angere kieës, doa vroog nieëmes mieë noa.
Deë kónt ’r noe nog i gen kas doa zieë sjtoa.

8-8-2003
‘t Heëntje óp d’r toere

Woa iech hin kiek doa kunt d’r wink
van dan. Al drieënt-e rónk van hót
noa haar of in ‘ne ganse rink,
iech drieën dan óch, en eëve gód.

Wat vrui iech miech, went beum en sjtruuk
wer greuner weëde mit d’r daag
wen iech d’r doeft van blómme ruuk,
en vuuëgelkes, die zinge, draag.

Wat deet deë zudewink miech gód
en makt de zón mieng flanke werm.
‘t Is miech graad es hej iech blód
en vleug iech mit ‘ne voeëgelsjwerm.

Mar iech betswing miech en haod poal
en wakker blief iech daag en nach.
iech bin bij jidder zónnesjtroal,
iech sjloap nit in bij sjtereprach.

Al bruit wied voet in wólke vuur
en roesjt d’r wink in beum en blaar;
al kunt e dónderweer, doavuur
vleeg iech nit van mieng plaatsj eraaf.

Al ziept d’r reën miech langs d’r ruk
of sjleet d’r hagel in ‘t gezich,
iech haod miech boave óp mie sjtuk,
alling mar óp d’r wink gericht.

Ging kow, gee vreze dat ‘t krakt
of sjnei, deë neervilt óp mieng sjnuts,
hat oeëts miech sjtief van jich gemakt.
Iech drieën getrui hei óp ‘t kruts.

Mit doeve, ülle, musje, sjproa
bin iech gelukkig wie e kink.
En leëve blief iech vuur en noa
alling mar van en vuur d’r wink.

Egelze, 1920-30, Chr. Henskens

7-5-2003

Nominaasje LiLiLi-daag 2002

mit de nominaasje
wil ‘ch felicitere
mit träöte en belle
mit zingende sjlingers
gesjriewde kleur-balonne
mit oetlopende beum
‘t vreuge-mörge-gekwetter
en dujende paosjblomme

‘n nominaasje
erkint ‘t waerk
en dat weet v’r allemaol
mae noe hingt d’r oethoot
in ‘n väöl-s-te hoeëg voltaasje
knetterend sjpetterend gesjpanne
te hange in alle loch
littert vuurwerk LiLiLi-nominaasje

zit mieë aom d’r tusje
trik de prieze al ‘ns oet
monteer pirelli-beng onder de voiture
gaank ‘n vites truuk
lot d’r gaas-pedaal ‘ns los
um soms e bietsje get mit te vare
mae duuj bietieds op de frenge
de limburgse cultuurprijs 2003
mot de jury toch alling bare

Barbara Mergelsberg, Katterots, 23-2-2003
(Katterot is e grensuvversjreiend vaeld. E dael huurt bie Sint-Maerte en ae dael bie Norbik. Dit gedèchje sjreef ‘ch op de huugde, op e Nederlands baenkske - mit zich op Sint-Maerte - dat bekaans op de watersjeijing mae och sjuus neet op de grens sjtaet. Es te op dat baenkske zits mós te dien veut in nieëmeslaand zitte, wils te d’r groond rake.)

18-3-2003
naojaor. par exaempel

e blad verbrikt de beng
lut d’r tak, d’r boom los
um gedrage deur d’r weend
sjtil te lande in m’n oape heng

miljarde kiere in e leëve
de koeraasj te zieë
wer op-e-nuujs zo loslaotend blad
te zieë en in vertroewe wer te geëve

en zoe d’r weend te zieë
dae ‘t blad in alle tale van de waelt
zach en óngezieë nao de aerd drigt
um noeëts mie alling te zieë

Naorebich, Barbara Mergelsberg

14-2-2003
't Kindermäögske
  Maastrichtse toneeltekst van G. Franquinet uit 1857                

  Dacht ik eerst dat de vroegste Limburgse tekst, gedrukt en wel, van de Roermondse Seipgens was, blijkt dat helemaal niet waar te zijn. Het is waarschijnlijk deze eenakter van Guillaume Desiré Lambert Franquinet uit Maastricht. Naast deze eenakter schreef hij ook Klaos Pompernikkel en Bloodzukers in diezelfde periode, waarschijnlijk als leuke tussendoortjes bij het befaamde Momusgezelschap. 
Het verhaal is mager: een kindermeisje moet op de kleine passen, maar gebruikt het huis om haar vrijers te ontmoeten. twee wijst ze af: de schoorsteenveger en de stadswacht en terwijl ze even haar echte lief, de trompetspeler, buiten ontmoet, moeten die twee zich als vrouw en even later als baby verkleed tegen elkaar laten uitspelen. Waarna ze definitief naar buiten worden gejaagd.
  Ik kan me wel voorstellen dat, zeker als het bekende figuren waren die meespeelden, dit stuk veel lof en hilariteit geoogst moet hebben.
  De ondertitel is raar: kluchtspeul in ein akt door ‘ne boer en twie lui. Dat is namelijk niet waar. Het betreft twee werklui, een vrouw en een burgerman, er is geen boer te bekennen.
  De tekst bevat twee melodieën, vermoedelijk uit Franse opera’s, ik ken ze niet.
  De dialecttekst is bijna zo geschreven zoals we nu Limburgs schrijven met een aantal consequente afwijkingen:
-het, enen, en, em, zeg maar de svarabhakti-klank wordt als e gepresenteerd. Dat heb ik in mijn bewerking veranderd.
 -het persoonlijke voornaamwoord wordt anders geschreven: ich waar het huidige Maastrichts iech gebruikt, etc in mich, zich, dich. Dat heb ik zo gelaten. Ook wordt er 'd’r' gebruikt voor 'geer' en dat vond ik nogal vreemd, want dat klinkt erg ripuarisch. Toch heb ik dat laten staan.
  Bovendien wordt 'höbbe' altijd als 'hèbbe' geschreven, gebruikt Fanquinet de slot-n overal en vindt er geen verlenging van de klinkers plaats, dus geen vaan, maar van, geen aanders, maar anders etc. Deze beide zaken heb ik wel aangepast. De 'ö' wordt consequent als 'ú' geschreven en ook dat heb ik veranderd. De 'sch' representeert veelal de sj van tegenwoordig, dat heb ik aangepast.
  Hopelijk dragen deze veranderingen bij tot de leesbaarheid.
  Het boekje zelf heb ik van streektaalfunctionaris Pierre bakkes mogen lenen.
 
  Paul Weelen

15-1-2003
Zinloos geweld

Ein minuut zinloos geweld, veur vaöl luuj jaore verdreet.
En altied weer die sjtum,
mèt de vraog, waorum?
’t Antwoord, v’r weite ’t neet.

Ein minuut dwadse sjtilte, mae toch ’n pienlike hulpkreet.
En altied weer ’n sjtille toch,
mèt de vraog, wie dèks gebäört dit nog?
’t Antwoord, v’r weite ’t neet.

Ulesjtraote, Jo van Es, november 2002

24-12-2002
In de bedreeglike wei van 't laeve

In de bedreeglike wei van 't laeve
gaon weej versjeiene kankte oet.
Weej kómme ós taenge en weej sjpeule ós rol -

weej verberje ós gedachte,
weej verberge ós wónge,
en ós hert boenk
en sjleit -

Weej häöke ós loeke
iddere morge aan de uig
en praote euver waer
en wink -

In de bedreeglike wei
zoeë doeën beejein -
mer zoeë wied ouch vanein
aevel jao.

Nils Ferlin (Zjwede) vertaling: Godelieve van Gemen (Bolder)

5-11-2002
Vrijheed…!

Zoeë mar inne vrije middig
gans sjpontaan
alling d’rop oet.
Zoeë mar effe noa boete
d’r vuurjoarswink
uëver de hoed
en durch de hoare
loate bloaze

Effe nit dinke an wat mót,
gelukkig zieë.
Leëg in d’r kop
Zoeë mar genete van
wat ich zien.
Boete in d’r busj
kiek ich durch de blaar
noa de lóch.

De óneindige ruumte
gevuld mit ’t geluid
van sjtilte um mich hin.
Alling in de drukte
van de welt
kan ich keze
wat ich wil.
Mieng ege...
vrijheed!

D’r Sjeet, Frans Bremen

3-12-2002
Tromfantazie

Entelig is d’r trom nou durg
Joechheidi, joechheida.
Wat zoot vur doveur toch i zurg
Joechheidi, joechheida.
Väer kriegen um nouw dat is gewis
Zu zieker es un Regiering is.
Joechheidi, joechheida Joechheidi
Heidi lala...

Tevoot un gunt vur der neet mieje
Da wet gevaare wie nog nie
Va Viele voor vur da no Vols
Jonge wat schteet os dan de pols.

Wielder-Vols veur drissieg cent
Wat zouw da noe dat bietske geld.
Zit vur drin da väete durg
Zonder leed en zonder zurg.

En leijen ze unnen tram van Iepen op
Durg Elzet en gen Rott
Durg Mellethet ezoewe op Mamelis aa
Da trikken de luuj och schloeben aa.

De stivvele wäeden aafgeschaft
‘t Water näven dur wäeg geschaft
En schienen uvver der wäeg gevoowe
Dan hooven de luuj nit mieje te goowe

Da wät gevaare no gunne maat
En koom vur dan och get te laat-
E hilt wel a gidder gaarlook stil
Dat is jo toch no osse wil.

Went keu der mit gevoore zunt
En mit un a gun weie kunt
Dat hilte stil veur te stiegen oet
Die deere wiere da geer droet.

Went un station i Mamelis kunt
Da Vielender jonge schaffner zunt
Der vaare de mëtjere hoaf veur niks
Veur un moel en get lakrits.

Vrije kunne ze binnes drin
Gidder jong no zinge zin
Der Joep en ‘t Trut, der Klös en ‘t Fing,
Hannes en Piet en ‘t Huberting.

Went vur dat allemoal uns hent
Der zunt vur och allemoal kontent
En krieg vur ‘t nit dan hent vur ‘t nit
Dat bringt ‘t schiksaal eemoal mit.

Viele, Feb 1908, J.D. Greuwels

28-10-2002
Dertieën december vilt op vriedig,
Vriedig de dertieënde....kiek oet!!:

13... De ermoodzeier ónger de getalle, ’t volg op ’t gelöksgetal 12 en vilt boete ’t Babylonische duodecimale sjtèlsel, ’t is ’t lieëlike, ondeilbare getal, ’t getal van éín te väöl, dertieën is fout, dertieën brungk óngelök! De Grieke en de Romeine wore al sjuuj veur dit siefer, ómdet ’t es óndeilbaar getal (ouch 11), kump nao twelf det is ein van de heilige getalle. Veur de judde van ’t awwe testament woor de dertieënde dökker eine gelöksdaag: ( Esther 8,12 en ’t ieëste book van de Maccabeeërs 7, 43 vv.).

In sommige gebroeke haet ’t getal 13 nog ummer ein gunstige beteikenis. Mit elf of dertieën korianderkörrelkes, in ein zuver liene büjelke, gebónje óm ’t baovebein van ein maagdelik maedje kan men zelfs ein bevalling verlichte en besjpoje! Woveur den det ónheilbrèngende? In de christelike cultuur brungk men det in verbandj mit de biebel. Dao wurt nog ummer bewaerd det dertieën aan ein taofel ongelök brungk. Aan ’t letste aovondmaal zote 13 persoane, de ieëste dae opsjtóng woor Judas... De ieëste dae opsjtuit zal ’t sjlech vergaon. Judas woor ouch de ieëste dae stjtórf. (Matth. XXVII:5)
Vriedig, de óngelöksdaag, mit kans op verdöbbeling van ’t óngelök waeges de kruutsiging.
Dit is meugelik de verklaoring tot ’t in sjtand houwte van dit biegeluif.
Det ’t de oarspjróng zouw zeen is neet sjus. Wied veur ’t begin van oos joartèlling besjtóng al de meining det väöl getalle ein magische beteikenis höbbe. ’t Sjpaor van de Grieke en Romeine löp doad.

Ein passage in ein "Lexicon des aberglaubens" van Christian Wehr (1991): "In de vijftiendaagse maandkalender van de Kelten was de dertiende dag gewijd aan Freya de godin van liefde en vruchtbaarheid. Deze dag, twee dagen voor volle maan resp. nieuwe maan, gold als een kritische dag voor activiteiten, reizen, handel enz. Daarom verlieten de Kelten die dag hun woning niet en werd er gevast."
In ós volksgeluif is de herinnering aan dit Keltische gebroek bewaard gebleve, al is ’t in vervalsjde vorm door de aanpassing aan de Romeinse kalender.

Annie Schreuders Derks, Zöstere

31-8-2002
De geis

Ongertösje dat zónneblome
De kop nao 't leech drieëje
Sjtraolt haog in boagvinstere
't Zelfde leech nao bènne

Vilt door gebrandjsjilderd glaas
Oetein in gekleurde sjerve
Mit de sjien van discotinte
Sjpeelt ’t op ouw plavuze

De geis pak de bein ónger de erm
Zoadat ze de grondj neet rake
Vruk waer ich opgeluuch, zjweef en
Dans door 'ne hemel op aerd

Sjpawbik, Mia Liedekerken

2-9-2002
Kèndj

Geweldig om nog ’n kèndj te zeen,
sjoan ’t sjpeelgood,
sjoan die gekleurde prèntebeukskes,
sjoan, die klein kènger
die dich aankieke mit van die grote ouge!
Sjoan die klein kènger
die me al gaw tot vrundj kint make
die nog ongedwonge kinne lache
die dich braaf aan ’n hendje vashawte
die dich leef hawte mit allebei de uigskes
en die dich ouch ’ns laote biete.
Mer neet dat godserbermelike bäöke
es ze neet alles kinne kriege

Gelaen, Jean Meijntz

18-8-2002
Eindig

Sjtil duie troane zich noa boete
D'r kop vol van leëgte
't Verdreet van mie lief
Zoeëvöal ónbesjproake
Zoeëvöal nog nit gezag
Zachte hank, teer gezich
Oge kieke, oane te zieë
Sjtil gefluusterde leefde
Onoetgesjproake begriepe
Geluid van sjtilte,
Geluid zónger toeën
Sjrei de sjtilte voet
De sjtilte van d'r doeëd
Sjrei de pieng d'r oet
De pieng van noeëts mie truuk
'Vita Brevis'

Frans Bremen, D’r Sjeet
28 april 2001

9-8-2002
Herjod, loester ins

Herjod, iech mós diech ins effe belle
en diech ‘t letste nuits vertselle,
den mit de welt jeet ‘t nit jód,
jeet ‘t zoeë wieër, jeet ze kapot.
Doabij has doe ze zoeë sjun jemaad,
mit beum en blomme vuur busj en jaad.
Doe joofs ós de zon, d’r mond en de sjtere,
de berje, ‘t wasser, d’r miensj en de dere.
Doe joofs ós de wólke, d’r himmel zoeë blauw,
d’r sjnei en d’r reën, de wermde en kauw.
Mar noen, leve heer, alles is voljebouwd,
de lóf en ‘t wasser hat me óch al verzouwd,
de ozonlaag is óch jans in de war,
doch de lü vare auto, de lü vlüjje mar.
De lü wille koale, wille jaas en óch öal,
ze wille miljoeëne, ze wille tse vöal.
De beum in d’r busj weëde óch voetjekapd,
de economie zage ze, went die mat klapt.
De welvaat óp eëd die maat alles kapot,
d’rum jeet ‘t mit ós en de welt nit mieë jód.
Jeluklieg wits doe uvver alles besjeed
en went ‘t hei ónge nit jauw besser jeet,
dan kom iech noa boave, dan kom iech eróp.
Zets doarum ‘t himmelspöats-je al jet vuur miech óp.
Noen lek iech neer, angesj weëd ‘t tse sjpieë.
Dat woar ‘t, leef Herjödsje, ‘t betste, adieë.

Kirchroa, Hans Golombiewski

Net modes verke

Kump ei verke bie de sjlechter binne en vreug twie hoonderbatse.
"Waal van versjillige hoonder gaer. Geit det?"
"Wiezoe?" vreug de sjlechter.
"Mót ich neet aan dinke, van ein en dezelfde hoon. Dao haet ’t gaat tösje gezaete."
De sjlechter biet zich op de tóng en zaet: "Höb ich geine las van wen ich mich ei breudje Parma maak."
"Krieg mich waat ich gevraog höb," zaet ’t verke assertief.

De sjlechter kump trök mit de batse en zaet: "Zeet ins: twie linkerbatse. Good?"
’t Verke hilt ze naevenein wie me twie linkersjoon bekiek, 41 en 41,5, mit en knik.
"Det is dan drei dollar veertig."
"Dollar?"
"Zeker. Wit geer neet det ’t hie Amerika is? Loer dao achter uch." En hae wies op eine kertónge Kluivert van twie maeter dae maedjesbatse aanpries.
"Amerika?" sjtamelt ’t verke. "Dan hoof ich nieks." En hae duujt de batse weg. "Neet aan dinke det d’r Clinton dao aan gezaete haet."

Neel, Wim Kuipers

5-8-2002
Vaan ’t meidske oet de stad

Ei stadsmeidske trok mèt eine boerejong
Langs de velder en de weie.
’t Waor mèt häöm tot zie oet wandele gong
Want zoe boete koste zie lekker vrije.

Heer leet häör zien de boerderij
Mèt alles drop en draon,
Aoch de hinne in de wei
Mèt daotösse eine groete haon!

Zie keek mèt aoge groet,
Toen zaog zie ’t gebäöre:
D’n haon vloog opins detössen oet,
Zie meinde um ein hin te versjäöre!

Och nein, zoe vertèlde heer häör toen,
Deen haon deit gewoen zien pliech,
Dat heet mèt versjäöre niks vaan doen
En is allein op de veurtplanting geriech!

Later, toen zie boerin gewore waor
En de broedsnach door gong bringe
Waor ’t veur häör dudelik en klaor
Zie leet häöre haon wel aanders zinge!

Wat noe, zag heer, de deis mich sjrikke,
Boe um höbs diech de zij-baar op?
Dachs diech, zag zie, iech laot mich zoe mer pikke
Wie die hin op häöre kop?

Mestreech, Jean Claessens

26-6-2002
Schriefleid, 'n Limburgse mythe

Vremp eigelik. Beej 't nationaal dictee haols se gooj resultate, maar zoeëbald se get in dien eige plat mós schrieve, bis se analfabeet.
Mien óngerwiezers en lierare höbbe mich twelf jaor lang de Nederlandse schriefwies d'rin gehamerd. Maar plat schrieve höb ik mich zelf mótte liere. Ik bin oeëts begós met de schriefwies van 't plaatselik vastelaovesgezetje euver te neme... wies ik in de gater kreeg det 'tzelfde waord 'n paar regels wiejer weer angers geschreve woort en weer 'n stök wiejer weer angers. Doe begós d'n twiefel en wie dök höb ik sunk daen tied mien spelling neet aangepas!
Pas nao twintig jaor weit ik wie 't mót: zoeë doeën meugelik beej 't Nederlandse spellingsysteem blieve. Dus neet ut hoehs, maar 't hoes. Ikke höb 't zoeëlang volgehalde. Maar in wievuuël angere is neet de mismood gevare, kumend: 'Ik schei d'rmei oet: Limburgs schrieve is toch zoeë lastig!'
Toch is det 'n mythe. 't Vurrig jaor höb ik 'nne cursus 'plat schrieve' gegaeve. Veer lesse van angerhalf oor bleke genóg. Neteurlik mós se daonaeve nag get oefene, maar den zit 't vur de res van dien laeve!
As gans Limburg zich nów sameduit, de zoeëgenaamp 'traditionele' plaatselike schriefwies (die de plaatseliken taalpaus zich pas tieën jaor geleje inein haet gefiespernöld) losluuët en aafsprik allemaol dezelfde klank ouk euveral 'tzelfde te schrieve, den zien weej intelik van al det geplaar aaf.
Den kus se neet allein dien eige plat in 'n paar daag good laeze en schrieve, maar ouk de klanke van idder anger plat in Limburg hieël aardig aafleie! As de nieje streektaalfunctionaris die richliene vasleet en de provincie die erkint, den kunne d'r lierbeuk en schriefcursusse in gans Limburg kómme. Limburgse beuk kriege mier laezers en d'r zulle ouk mier luuj Limburgs gaon schrieve. Den zulle ouk mier luuj óntdekke det 't 'n Limburgse literatuur guuëf die vuuël rieker is as de riemselkes in 't advertentieblaad det waekeliks in óg bös velt. En det is gen mythe.

Blierik, Frens Bekker

Van 6-6-2002

Zinloos geweld

Vandaag viert ze heure verjeurdaag. Nou ja, viere? Det de vot d’r van gevalle is? In ein onverhuds moment. Tösse de opvlegers en kleinkinger door mót ’t gebeurd zien. Onger gans verkierd leech in ’n pashökske, veur ‘nne ongenadige sjpegel, zoog ze ’t veur de aller èrste kier. Wég, finaal wég. Heur batse laote de rok dumpele. Batse die de verzamelnaam vot neet mier verdene. Ze wurt ’n aod wief. Nondedju.
Ze huurt heur sjoeënzuster al helop zegge; ’Wae mótte vanaovend nao eine verjeurdaag.’ Mét ein gezich of ze ‘nne hectaar kroeëte mót gejje.
De ganse daag door dreugt ze de koffie en vlaai aan. Sommige kómme onger aetestied. Umdet ze nag nao eine angere verjeurdaag mótte. Efkes allein röstig zitte sjuut d’r vandaag bej in. Want rónk ach oor sjteit ’t ech bezeuk ane deur. Ze baalt. Pakt zich de haarde sjtool doeën bej de keuke, hoe ze alles inne gate kan hoje.
‘Zét ’t journaal effe d’rop. Ich wil die neonazi’s oppe Pruus zeen. Die zien dao aan boord gegange vandaag.’ Des ’t letste hoe ze zin in haet. Mer heur zjwaoger zit al te zappe.
Idderein sjeit op sjlaag oet mèt kalle. Umgedoude en in brank gesjtoke wages , ‘nne optoch van jónges mèt harstikke kaal gesjore köp. Ze kieke klaor oet de ouge. Onger ’t loupe rope ze get wat neet good te versjtaon is. Um de haverklap sjtaeke ze ammaol geliek ‘nne erm sjuuns de loch in. Haokekruutse op laere jekkers en roej vlagge.
Ze lut ’t gewaere.
Zèt zich efkes breid um de hètjs die ze op vult kómme lóch te gaeve. De bloes plekt ane rök en de bein litse vanein aaf. De aovend is nag lank. As Erwin Krol mèt veul misbaar sjteit oet te legge waarum ’t zoeveul raegent douwt ze de tillevisie oet. ‘Sjrief efkes op dit blökske wèlke vlaai gae wilt.’ As ze later mèt de telderkes op ’n deenblaad idder ’t zien guft, merkt ze det allein mer de mansluu vlaai hove. Det heur vrouwe de besjtelling opsjreve.Veur zichzelf niks. Bang, oetrein te gaon?
De rouw bloomkoelruuëskes sjtaon al klaor inne koelkas. Die aete ze wie braaf sjäöp.
Chips mét dipsaus waere nao de mansluu doorgesjove. Die lache mèt ’t kniensvoor vanne vrouwluu. Blieve lache um de aangesjote kal. Ze hove gèn glaas. Drinke oet de fles. Haet ze wel genóg kratjes ingesjlage? Die hove mergevreug neet op. Ze sjrikt op vanne deurbel. Make ze te veul laeve? De overbuurvrouw. Of ze efkes bej heur op moog belle. De kleine haet koors die mer neet wilt zakke. De dokter hej vannemerge gezag det ze truuk mós belle as ‘t vanaovend nag ’t zelfde waas.
’Jaozeker, zèt uch hej mer efkes oppe trap, ich heb ’t hoes vol zitte.’ Naemes merkt det ze de tillefoon mèt de gank innimt. De vrouw sjtèkt hulend de sjtraot over. Kós ze mer effe mèt, ’n tas tieë drinke. ‘Ich koom mergevreug kieke.’
‘Waas det die zjwarte . Wat mós die dan? Alles gekrege, nag nej grei ouch. Haes se gezeen wie ’t dao rónkum d’roet zuut. Des toch ieëwig sjang. Oos Bert mós vief mandj wachte wies det ze de douche aan kwame passe vanwege ziene rök. Het mer plare. Det volk krieg ’t geliek op sjtel en sjprung. En det kump hej s’aoves bej dich binne valle. Heje ze det volk toch daogelaote. Truuksjteure mótte ze die. Komme allein mer um te profetere.
As ze de lètste gaste haet oetgezwejd, ruump ze de ergste rómmel op. Zèt de tillevisie aan en zuut de skinhaeds nag ‘ns veurbej komme inne herhaling van ’t ach oor journaal.

Ann Philipsen, Helje

5-5-2002

Ós sjwan Limburgse taal

Es ich af en toe de kinger van vandaag hwjer kalle
Dan is ein dink dat mich neet zwa kint bevalle
En dat is ’t oetsjpreke van ós sjwan Limburgse taal
’t Zin al die Hollandse wäörd, die ze gebruke, wa ich zwa van baal

Wäörd, die toch door hun eige awwersj zin aangeljerd
Weite die soms zelf neet wie ’t zich bewjerd
Of doon ze ’t um interessant euver te kómme bie familie of vrung
’t Is toch veur de Limburgse taal ièwig zung

Al die wäörd wie: huuf, riesjtartel, sjladder, aomzeik, sjtegel
Sjóttelsplak, kröppel, sjmouwer, breer of zjwegel
Waere sjtrak nao ’n aantal jaor neet mje gebruuk, gezag of opgesjreve
Laot v’r daorum in godsnaam die sjwan Limburgse wäörd ós eige kinger mètgeve

Ulesjtraote, Jo van Es

15-4-2002
Heilig Hert

Ós Leef Hier van ’t kruuts aaf baeje, det deje ze neet beej ós thoes. Maar zo as beej idderein waas d’r toch ’t nuëdige aan devotie in de hut te vinde. Netuurlik ware de kinderkamers veurzien van de schilderiekes met ’t onze vader en ’t wees-gegroet. Ein van de standaard-kedootjes met de kemmunie. Kruutskes en wiewaterbekskes hónge d’r zat. En in elke kamer kwaams se waal eine heilige taege.
We hadde ze in diverse oetveuringe, die heilige, en ware d’r gans eigen aan. Antonius, Toeën, woort ’t meis gebroek. D’r leep elke daag waal emes door ’t hoes te prevele 'Heilige Antonius, beste vrind, zörg det ik det of det weer vind'. Maar ook Treesje waas present, met kruuts en roeëze. Die vonde we hieël leef. Frenske, Franciscus, had ein lemke naeve zich. Dae kós dan ouk met de bieëste praote. D’r waas eine Lambertus en d’r ware nog diverse onbekinde heilige. Maria waas d’r netuurlik in verschillende oetveuringe. Ós Leef Vruike van Genüe had ein iereplaats in de kamer van opa en oma.
En dan waas dao ’t Heilig Hert. Heilig Hert waas eine riechtige kammezaol van bijna eine maeter groeët. Met de erm wied oetgespreid stond hae in d’n hook van de zölder wao weej, kinder, ós slaopkamers hadde. ''God ziet U" stond d’r met groeëte letters geborduurd op ’t klaedje det euver zien täofelke loog. En as weej weer ’ns waat oetgevraete hadde veel dao altied dien oug op en det goof dan ein onplezerig geveul.
As ’t onwaerde kwame die heilige good van pas. Op bevel van oma woorte ze allemaol beej ein geschraveld en op de aet-taofel gepaot. Baat ’t neet dan schaad ’t zeker neet mot oma gedach hebbe. De kinder woorte oet bed gehaold en krege de kleier en de jas aangepongeld, want wae wet waat d’r allemaol kós gebeure. De ganse femilie zoot dan um die taofel met heilige de roeëzekrans te baeje.
Hieël interessant vonde weej det. Net zoeë iets as niejaor.
Weej kinder hadde einen spesjale band met Heilig Hert. Hae waas zoeë groeët en zoeë beschermend. We sproke d’r taege en vonden ’t maar niks det hae dao maar zoeë in d’n hook meus staon. Zeker neet in de winter want op de zölder kós ’t gemein kald zien. Mien breurkes nome um waal ’ns tösse zich in in bed. Maar det waas ouk neet alles want ’t waas vreej knap met die oetgespreide erm en pap en mam ware d’r ouk neet zoeë kepot as weej vuël met ’t Hert sjouwde. Dus woort d’r in ’t vervolg maar ein daeke um heer gehange as ’t weer ozelde.
Met sacramentsdaag had ’t Hert fees en moch ’t pronke. Hae woort nao onder gehaold en ’ns good gebadderd, want dae stuf kreegs se anders neet good oet de ploeje van zien kleid. En dan kwaam hae op ein taöfelke in de deuraöpening te staon, versierd met blome en andere doedels. Um daonao weer rap de zölder op te motte.
Ik heb ’t Hert altied gezeen as einen bliek van elderlike leefde en zörg. Ik dach det se um spesjaal op de zölder neer gezatte hadde um ein uigske op os, kinder, te halde. Ik kwaam beschete oet.
Vuël later vertelde mam mich det ’t Hert ein kedo waas gewaes beej euren trou en det ze um maar op zölder gezatte had umdet ze ’t ein monsterlik dink vond det ze neet in de hoeskamer woeël hebbe.
Det waas waal effe slikke. Maar ’t Hert loog toen al lang in gruzelemente. Postuum bleek hae ouk nog zien weerd te hebbe: ’t waas prima stoepkriet.

Blierik, Annet Schreurs

De nachtegaal

Ze zoot boave in inne boom te zinge
en alles woar d'r egaal.
Ze vong dat zie 't sjunste woar,
de nachtegaal.
Mit gidderinne hat ze zitte te vrije.
't Letste had ze mit inne sjrei
aagepap mit ing pappegei.
Va al dat vrije is nieks gekoame.
Ze hauw al joarelank de pil genoame.

Nuienhage, Sjef Erens
18-3-2002
25-3-2002
Gelök

- Es te mer gezónd bès-
en de gehandicapte sjrief
en sjildert gelök
in e kloeëte lief.

Tant Truke gezónd en waal
zit totaal allein
is noe gans doerein
häöre man is doeëd
vuur ummer weg
- roukde teväöl shag -

Gelök is
in sjprookjes geluive
meh roeëdkapje
is neet mieë socialis
sinds de moer gevalle is
haet 't roeëd petsjke
mitgegaeve mit de zak
van 't Leger des Heils
en de guitaar van Orfeus hingt
nog ummer aan 'ne tak
in de wiejebuim.

Mien vrouw luëst
doer mien ouge mit
sjtriek mich doer de haore
aone aan te rake
en dinkt zach-op:
Junke, mót dat?

- wat e gelök -

Nut, Colla Bemelmans

Oet de bundel: ’n Aomzeik haet ouch ’n laever

17-3-2002
Lofzank op Remunj

Me sjprikt van Londen, Brussel, Paries,
mer mit Remunj kan me ze neet vergelieke.
Remunj dat is jao ei klei paradies
en vinjt op aerde neet meer ziens gelieke:
Want Remunj wuert toch zo groot, zo riek, zo net,
wie me jao kan laeze in oos nui gazet.
Sjoon fabrieke langse de nuje Boulevard
Es geer veur eur plezeer ins wanjele gaot,
verget da neet de boulevard of walle,
want dan reskeert geer minstens neet op sjtraot
en op heur sjtein te sjtrukele of te valle.

Sociëteite vinj ich saoves mit de macht,
wo me zich zo vraes’lik amuseert en lacht;
En nao aafluip van soirees van d’harmonie
dans ich döks, aoh! Zo plezerig tot half drie.
Och, Remunj, plezerige sjtad.
Dao likt ein heel nuuj brök euver de Maas;
Hie zien trottoirs, nuuj sjtraote en kanale;
Nuuj, de kapotte kaetel aan de gaas
En ’t kopgeljd nuuj, dat veer bald gaon betale.
Nuuj is vreemert, telegraaf en postkantoor,
Commissaris nuuj en sjötterie majoor,
Nuuj besjloete van gedeputeerte sjtaot,
Nuuj, de börgemeister en d’n hele raod;
Och, Remunj, doe nuuj sjtad.

En van verdeildheid in de sjtad Remunj
Daovan haet me jao nooit hie heure sjpraeke;
Hie vinjt me nieks es politieke vrunj
En nieks kan hie die einigheid verbraeke;
Heel fatsoendelik veur börgers en veur boer
Klinkt hie de gazette-taal langs Maas en Roer.
En is men ein van de deftigste oetsjtriekers,
Zeet, dan sjrieft me Frans en óngerteikend...X!
Och, Remunj, doe nuuj sjtad.

Remunjse raodsluuj weite van besjeid
Om alles good te ploje en te sjikke;
Zie waere veur de zitting veurbereid
en hove dan mer jao of nae te knikke.
Minstens ins in ’t jaor, es me moot sjtumme gaon,
Krieg ich ei vezietje van meneer kaplaon.
En mit sjtumme nao die here hunne zin
red ich ’t gelouf en trek d’n hemel in.
Och Remunj, doe hèllige sjtad.

Remunj, Emile Seipgens (1874)

 
 
   
 
   
 
   
©2009 Uitgeverij TIC